Als het om Oprah gaat, is het noemen van haar achternaam volstrekt overbodig geworden. Oprah is een instituut. De rijkste self-made vrouw ter wereld, met een uiterst succesvolle talkshow, tijdschrift, boekenclub, radiostation en tv-concern op haar cv. En dat terwijl ze een turbulente jeugd had en opgroeide in een straatarm milieu. Hoe lukte het Oprah om van de meest invloedrijke mediamagnaten aller tijden te worden?

Om wie gaat het?

Oprah Winfrey.

Wanneer en waar werd Oprah Winfrey geboren?

Op 29 januari 1954, in de achterlanden van de Amerikaanse staat Mississippi.

Om welk bedrijf gaat het?

Harpo Inc, het bedrijf achter The Oprah Winfrey Show.

Wanneer opgericht?

In 1986.

Wat was de missie van Oprah?

Met The Oprah Winfrey Show, geproduceerd door haar bedrijf Harpo Inc, wilde Oprah de kracht van het medium televisie inzetten om haar publiek afwisselend zowel te informeren als te amuseren. In een interview zei zij hierover ooit: “Ik wil kijkers inspireren, zodat zij over hun leven zullen nadenken en open blijven staan voor veranderingen. Je moet nooit stil blijven staan. Wat dat betreft wil ik een lichtend voorbeeld zijn voor mijn publiek.”

Hoe is zij zover gekomen?

Eén ding is zeker: het succes is Oprah zeker niet zomaar komen aanwaaien. De huidige miljardair werd in 1954 geboren, als dochter van een alleenstaande tienermoeder. In de eerste jaren van haar leven woonde ze bij haar oma in Mississippi. In Oprah's eerste ouderlijk huis was geen elektriciteit of stromend water en haar grootmoeder had geen geld voor kleren. In plaats daarvan moest ze vaak jurken dragen die gemaakt waren van juten zakken, iets waarover buurtgenootjes regelmatig vervelende opmerkingen maakten.

Na de dood van haar grootmoeder woonde Oprah afwisselend bij haar moeder en vader. In deze tijd werd ze met enige regelmaat seksueel misbruikt, onder andere door haar neef en oom, maar dit heeft Oprah lange tijd voor zichzelf gehouden. Tegenwoordig, mede omdat het onderwerp regelmatig ter sprake kwam in haar talkshow, praat ze hier wel openlijk over.

Nadat ze op dertienjarige leeftijd van huis wegliep, ging ze na een turbulente periode uiteindelijk weer bij haar vader wonen. Zijn opvoeding omschreef Oprah als streng maar rechtvaardig; hij zorgde er in ieder geval voor dat ze haar school afmaakte. Tijdens haar studie ging ze eind jaren zeventig aan de slag bij een lokaal tv-station, waar ze de eerste zwarte presentatrice was. Haar talent bleef niet lang onopgemerkt; al in 1983 werd Oprah uitgenodigd om naar Chicago te komen en daar de presentatie van de slecht bekeken ochtendshow AM Chicago over te nemen.

Onder leiding van Oprah trokken de kijkcijfers van AM Chicago snel aan tot het de best bekeken talkshow in Chicago en omgeving was. Het tv-station besloot de show om te dopen tot The Oprah Winfrey Show en de duur van het programma te verlengen naar een vol uur. Op 8 september 1986 was de eerste uitzending een feit. Er zouden gedurende een kwart eeuw nog 4560 uitzendingen volgen.

Waarmee onderscheidde Oprah zich van andere presentatoren?

Menselijkheid. Als beginnend talkshowpresentatrice had Oprah nog niet de fijne kneepjes van het interviewvak onder de knie. Waar haar grote voorbeeld Barbara Walters de groten der aarde onderwierp aan pittige interviewsessies, wist Oprah bij wijze van spreken amper hoe ze moest doorvragen. En toch waren gasten bij haar stukken openhartiger dan bij de concurrentie.

TIME Magazine verklaarde Oprah's charisma destijds door te stellen dat de donkere presentatrice het gebrek aan journalistieke doortastendheid ruimschoots compenseerde met haar oprechte nieuwsgierigheid, een nuchter gevoel voor humor en vooral: haar enorme inlevingsvermogen. Oprah is nooit bang geweest om haar gevoelens te tonen op televisie. Een gast met een schrijnend levensverhaal leverde gegarandeerd een shot van een emotionele presentatrice met tranen in haar ogen op. Op hun beurt vertelde gasten vaak meer aan Oprah dan ze eigenlijk van plan waren, ongeacht het feit dat ze in een programma zaten met een miljoenenpubliek.

Hoe staat de wereld van Oprah Winfrey er nu voor?

Na 25 jaar lang The Oprah Winfrey Show te hebben gepresenteerd, gooide de presentatrice in mei 2011 wat de talkshow betreft de handdoek in de ring. Het was, zoals ze zelf zei in de laatste uitzending, het einde van een tijdperk. Ze bedankte haar fans uitgebreid en sloot de laatste uitzending af met de woorden: “Ik neem geen afscheid. Ik zeg alleen: tot ziens.”

Want hoewel Oprah met een vermogen maar liefst 2,7 miljard dollar – in 2010 alleen al verdiende ze 290 miljoen dollar en belandde daarmee op de eerste plaats van de beruchte 'Richest self-made women in America'-lijst van tijdschrift Forbes – haar leven lang niet meer hoeft te werken, is de inmiddels 57-jarige mediamagnaat nog niet van plan om met pensioen te gaan. Begin dit jaar richtte Oprah haar eigen televisiezender op: OWN (Oprah Winfrey Network), waarop verschillende soorten programma's te zien zijn.

Na een vliegende start van OWN dreigden de kijkcijfers voor de zomer van 2011 wat in te zakken, waarna Oprah besloot een nog actievere rol (als CEO) binnen het concern op zich te nemen. Sindsdien lijkt het weer beter te gaan, maar gelukkig voor Oprah is haar nog jonge zender niet de enige bron van inkomsten. Ze kan in ieder geval altijd bouwen op het succes van TV (ook aan de herhalingen van The Oprah Winfrey Show – wereldwijd in 149 landen te zien – wordt veel geld verdiend), de website, radiostation en het tijdschrift O Magazine (oplage van 2,5 miljoen).

Wat houdt 'Oprah's Favorite Things' ook alweer in?

Van alle afleveringen per jaar was er eentje waar echt iedereen wel bij aanwezig wilde zijn. In de Oprah's Favorite Things-uitzending lichtte de presentatrice haar favoriete producten van het jaar toe, bijvoorbeeld bepaalde boeken of cd's, een Blackberry of kleding van beroemde ontwerpers, en gaf deze vervolgens weg aan het hele publiek. Het mooie was dat de makers van tevoren niet vertelde dat het om een Favorite Things-uitzending ging, zodat de reactie van het publiek (zo mogelijk) nog uitbundiger was dan normaal.

Oprah had er sowieso een handje van om cadeaus uit te delen. Zo gaf ze in de eerste uitzending van 2004 in een inmiddels beroemd fragment iedereen in de studio een nieuwe auto. In de eerste van onderstaande videos verwent ze het publiek met luxe reis naar Australië. Daarnaast staat Oprah erom bekend dat ze veel aandacht besteedt aan goede doelen. Zo haalde ze na orkaan Katrina via haar stichting Oprah's Angel Network tachtig miljoen dollar op voor de slachtoffers en investeerde ze veertig miljoen dollar in het oprichten van een meisjesschool in een arm deel van het Zuid-Afrikaanse Johannesburg.

Inspirerende quote

Oprah Winfrey: "Volg altijd je gevoel. Dat is wanneer de meest wijze beslissingen worden genomen."

Videos

Legendarisch fragment uit het laatste seizoen (weggeven van een reis naar Australië met John Travolta):

Interview met Oprah (Part 1) door Barbara Walters:

Lees ook:
In memoriam: Steve Jobs van Apple
De start van Bill Gates (Microsoft)
De start van Adidas
De start van Tupperware
De start van J.K. Rowling
De start van Diesel
De start van Converse
De start van Swarovski
De start van Levi's
De start van BIC
De start van Evian
De start van Moleskine
De start van Michelin
De start van Twitter
De start van Kellogg's
De start van KLM
De start van The Body Shop
De start van LEGO
De start van Richard Branson van Virgin
De start van Häagen-Dazs
De start van Royal Caribbean International
De start van TomTom
De start van Stella McCartney
De start van Opel
De start van Groupon
De start van Grolsch
De start van Walt Disney
De start van Ray-Ban
De start van Rolex
De start van eBay
De start van L'Oréal
De start van Rupert Murdoch
De start van YouTube
De start van Red Bull
De start van VDL Groep
De start van Hilton
De start van Domino's Pizza
De start van Henry Ford
De start van Ralph Lauren
De start van Hallmark
De start van Estée Lauder
De start van Ahold
De start van Joop van den Ende
De start van Subway
De start van Ryanair
De start van McDonald's
De start van Nike
De start van Linda de Mol
De start van Starbucks
De start van Steven Spielberg
De start van Facebook
De start van Playboy
De start van Google
De start van Coca-Cola
De start van Oprah Winfrey
De start van Heineken
De start van IKEA
De start van easyJet
De start van Chanel
De start van Ben & Jerry's