Wat je ook van hem en zijn uiterst conservatieve denkbeelden vindt: de manier waarop Rupert Murdoch zich als eigenaar van een lokale Australische krant ontwikkelde tot de beroemdste mediamagnaat ter wereld is op zijn minst bewonderingswaardig te noemen. Een uitgebreid portret over het brein achter Fox News, the Sun en het in de zomer van 2011 opgedoekte News of the World.

Om wie gaat het?

Keith Rupert Murdoch.

Waar en wanneer werd hij geboren?

Op 11 maart 1931 in Melbourne, Australië.

Van welk imperium?

News Corporation. Onder dit 'moederbedrijf' valt onder meer Fox News, Fox Broadcasting Company en The Sun.

Wanneer opgericht?

Het oorspronkelijke bedrijf werd in 1979 opgericht in Australië. Het Amerikaanse moederbedrijf (zoals we dat vandaag de dag kennen) zag het levenslicht in 2004.

Hoe werd Rupert Murdoch groot?

Rupert Murdoch bracht zijn jeugd door in het land waar hij werd geboren: Australië. Als zoon van de uitgever van een lokale krant maakte hij al op vroege leeftijd kennis met de journalistiek. De jonge Murdoch was echter meer een flierefluiter dan een studiebol; tijdens zijn studie aan het prestigieuze Britse Oxford University vond hij het bijwonen van alle exclusieve feestjes belangrijker dan naar college gaan. Dit tot grote ergernis van zijn vader, die zelf nooit de mogelijkheid had gehad om zo’n hoog aangeschreven opleiding te volgen.

Murdoch sr. greep in en nam contact op met Lord Beaverbrook, de uitgever van de Daily Express in Londen. Als vriendendienst gaf die laatste de jonge Murdoch een part-time baan als redacteur. Al snel liet Murdoch zien dat hij uitblonk in het schrijven van sensationele krantenkoppen en artikelen. Toen Murdochs vader in 1952 overleed, bleef er door de hoge Australische belasting niet veel over van de erfenis. Het meest waardevolle wat de oude Murdoch aan zijn zoon naliet, was de krant.

Toen Murdoch na het afronden van zijn studie snel terugkeerde naar Australië, bleek dat zijn reputatie hem vooruit was gesneld. Bij andere lokale uitgevers en de collega’s bij de krant stond hij bekend als lui en onervaren. Het was aan Murdoch om deze weinig eervolle reputatie ongedaan te maken. Zijn visie – nieuwsfeiten op sensationele wijze benaderen en daarmee een zo groot mogelijk publiek aanspreken – bleek aan te slaan, en de oplagecijfers maakten een snelle groei door.

Overtuigd van het idee dat er grotere markt voor deze doelgroep te vinden moest zijn, startte Murdoch met zijn missie om meer grip te krijgen op de nationale krantenmarkt. In slechts een paar jaar tijd slaagde hij erin om de meeste kranten in en rond de grote Australische steden aan te kopen en werd door andere media voor het eerst gezien als iemand om serieus rekening mee te houden. In 1968 had Murdoch al aandelen met een totale waarde van vijftig miljoen dollar in zijn bezit.

Na zijn geboorteland moest ook Europa – en het Verenigd Koninkrijk in het bijzonder – aan Murdochs mediastrategie geloven. Toen hem ter ore kwam dat het dagblad News of the World, toen wereldwijd nog een van de grootste kranten, te koop werd aangeboden, reisde hij af naar Engeland, waar hij uiteindelijk erin slaagde om veertig procent van de aandelen in handen te krijgen.

Het volgende punt op Murdochs agenda was de aankoop van The Sun, een krant die met sterk dalende verkoopcijfers te kampen had. Murdoch voegde een aantal grote wijzigingen door: de krant ging naar een tabloidformaat (met dito artikelen) en hij introduceerde de 'Page Three'-girl; de inmiddels beruchte spread met grote afbeeldingen van halfnaakte vrouwen. En met effect. De oplage steeg binnen afzienbare tijd van zeshonderdduizend naar vier miljoen. Of de wijzigingen smaakvol waren, daar valt over te twisten, maar dat Murdoch een neus had voor wat lezers wilden lezen, stond als een paal boven water.

Nadat Murdoch zijn stempel op Australische en Engelse kranten had gedrukt, richtte de mediamagnaat zijn blik op het land waar alles mogelijk is: de Verenigde Staten. Hier kreeg hij al snel zeggenschap over een aantal grote kranten, waaronder de New York Post en Chicago Sun-Times. In 1984 bezat Murdoch met zijn News Corporation wereldwijd maar liefst tachtig kranten en tijdschriften. Maar hij liet het niet bij printproducten alleen; Murdoch wilde ook zijn stempel op de televisiemarkt drukken.

Dit deed Murdoch door televisiestations en Australië en Engeland over te kopen. Zijn grootste stap naar mondiale ‘mediaheerschappij’ zette hij echter een jaar later. In 1985, hetzelfde jaar dat hij officieel Amerikaans staatsburger werd, kreeg Murdoch het grote TCF Holdings (moederbedrijf van filmproductiemaatschappij 20th Century Fox) in handen. Deze aankoop kostte hem 250 miljoen dollar, maar hiermee was de weg vrijgemaakt om een eigen televisiestation te beginnen. Murdoch denkt niet graag klein; hij was vanaf het allereerste begin van plan om met zijn Fox Television Stations Group de concurrentie (NBC, ABC etc.) flink te gaan bestoken. Met successen als Beverly Hills 90210, The X-Files, The Simpsons, Glee en American Idol kan niet anders dan worden geconcludeerd dat Murdoch ook in deze gewaagde opzet glansrijk is geslaagd.

Dan is er nog het succesvolle (en volgens door politieke tegenstanders al even omstreden) Fox News Channel, het kabelkanaal van Murdoch dat het nieuws door een strikt conservatieve en pro-Republikeinse bril belicht. FOX News is in meer dan 85 miljoen Amerikaanse huishoudens te zien en wordt dagelijks door twee miljoen Amerikanen  gevolgd. Deze kijkcijfers zijn beduidend hoger dan van FOX’s grootste kabelconcurrenten, MSNBC en CNN.

Murdoch – zelf heel erg conservatief, zo is hij bijvoorbeeld fel tegen abortus - richtte de kabelzender op in 1996, omdat hij vond dat de toenmalige media-kanalen veel te links (in Amerikaanse begrippen, pro-Democratisch) te werk gingen. Een van de belangrijkste redenen waarom FOX News zo snel een trouw kijkerspubliek wist op te bouwen, is dat de zender het nieuws vanuit een strikt conservatieve invalshoek belicht. Dat maakt het journalistieke beleid van het nieuwsstation – ondanks de slogan 'Fair and Balanced' – allesbehalve objectief, maar de conservatieve kijker wordt wel op zijn wenken bediend.

Heeft ging hij om met het schandaal rondom News of the World?

Dat Murdochs constante honger naar meer rijkdom en het vergroten van zijn macht in medialand ook een keerzijde van de medaille heeft, heeft het schandaal en de uiteindelijke ondergang van de krant News of the World dit jaar wel bewezen. Journalisten van de tabloid werden al sinds 1996 beschuldigd van het hacken van voicemails van onder andere leden van het Koninklijk Huis, sterren, gesneuvelde Britse soldaten en zelfs een vermoord meisje.

Nadat al eerder de huidige uitgever Rebekah Brooks en toenmalige uitgever Les Hinton publiekelijk spijt hadden betuigd voor de duistere praktijken van de redacteuren (overigens ontkenden beiden glashard van deze activiteiten op de hoogte te zijn geweest), ging ook de Britse politiek zich er serieus mee bemoeien. Murdoch had al beloofd om op korte termijn persoonlijk zijn excuses aan te zullen bieden aan de ouders van de vermoorde tiener, maar dat was zowel voor het verontwaardigde Britse volk als het Parlement niet afdoende.

Na lang beraad besloot Murdoch dat hij geen kant op kon: op 7 juli 2011 maakte hij bekend dat de 168 jaar oude krant, waarmee hij op jaarbasis een fortuin verdiende, per direct zou worden opgeheven. De allerlaatste News of the World verscheen op 10 juli. Een week later verscheen Murdoch en zijn zoon James in het Parlement om publiekelijk zijn excuses te maken (zie eerste video). Van de laatste editie werden een miljoen extra exemplaren verkocht, waarna Murdochs woordvoerders zich haastten te melden dat die opbrengsten ten goede zouden komen aan een liefdadigheidsinstelling.

Hoe gaat het nu met Murdoch?

Murdoch verdiende voor de opheffing veel geld met het goedlopende News of the World, maar ook zonder deze tabloid zit de mediamagnaat er nog warmpjes bij. Forbes schat zijn privévermogen op 7,4 miljard dollar. Met een jaaromzet van bijna 33,5 miljard dollar in 2011 voor het moederbedrijf News Corporation hoeft de oprichter en bestuursvoorzitter dan ook niet op wat meer of minder dollars te kijken.

De mediamagnaat bereikte dit jaar de respctabele leeftijd van tachtig jaar, maar het lijkt er sterk op dat Murdoch het type zakenman is dat in het harnas sterft. Er wordt gefluisterd dat hij de dagelijkse leiding van zijn media-imperium nog niet toevertrouwt aan zijn zoon (en gedoodverfde opvolger) James, maar waarschijnlijker is dat Murdoch – die vroeger standaard zestien per dag werkte – gewoon een rasechte workaholic is: "Noem het egoïstisch, maar zolang ik geestelijk en lichamelijk nog scherp ben, zal ik niet stoppen. I just love it."

Inspirerende quote

Rupert Murdoch: "Mijn media-imperium is minder belangrijk voor mij dan dat ik met mijn politieke standpunten een zo groot mogelijk publiek bereik."

Videos

Murdoch biedt publiekelijk zijn excuses aan voor het News of the World-schandaal:
 

Deel 1 van een interessante Amerikaanse documentaire over hoe het er bij Murdochs Fox News Channel achter de schermen aan toe gaat:
 

Tot slot: Bill O’Reilly is al jaren een van Fox News’ meest beruchtste commentatoren. Een grote fan van onze hoofdstad Amsterdam is hij in ieder geval niet:
 

Lees ook:
In memoriam: Steve Jobs van Apple
De start van Bill Gates (Microsoft)
De start van Adidas
De start van Tupperware
De start van J.K. Rowling
De start van Diesel
De start van Converse
De start van Swarovski
De start van Levi's
De start van BIC
De start van Evian
De start van Moleskine
De start van Michelin
De start van Twitter
De start van Kellogg's
De start van KLM
De start van The Body Shop
De start van LEGO
De start van Richard Branson van Virgin
De start van Häagen-Dazs
De start van Royal Caribbean International
De start van TomTom
De start van Stella McCartney
De start van Opel
De start van Groupon
De start van Grolsch
De start van Walt Disney
De start van Ray-Ban
De start van Rolex
De start van eBay
De start van L'Oréal
De start van Rupert Murdoch
De start van YouTube
De start van Red Bull
De start van VDL Groep
De start van Hilton
De start van Domino's Pizza
De start van Henry Ford
De start van Ralph Lauren
De start van Hallmark
De start van Estée Lauder
De start van Ahold
De start van Joop van den Ende
De start van Subway
De start van Ryanair
De start van McDonald's
De start van Nike
De start van Linda de Mol
De start van Starbucks
De start van Steven Spielberg
De start van Facebook
De start van Playboy
De start van Google
De start van Coca-Cola
De start van Oprah Winfrey
De start van Heineken
De start van IKEA
De start van easyJet
De start van Chanel
De start van Ben & Jerry's