Hadden we zonder Henry Ford ook allemaal in een auto gereden? Waarschijnlijk wel, maar het is aan deze idealistische ondernemer te danken dat de auto toegankelijk werd voor een groot publiek. Daarnaast is hij de verpersoonlijking van de Amerikaanse droom, omdat hij na twee keer te hebben gefaald met zijn derde poging als ondernemer alsnog schatrijk werd: de start van Henry Ford.

Om wie gaat het?

Henry Ford.

Waar en wanneer werd hij geboren?

Op 30 juli 1868 in de staat Michigan.

Om welk bedrijf gaat het?

Ford Motor Company.

Wanneer opgericht?

Op 16 juni 1903.

Wat was de missie van Henry Ford?

Henry Ford had passie voor techniek en was vastbesloten om de auto, een van de meest revolutionaire uitvindingen aan het begin van de twintigste eeuw, te democratiseren en toegankelijk te maken voor de 'gewone man'. Wat Ford op dat moment nog niet kon weten, is dat hij een cruciale rol heeft gespeeld in de revolutie van de auto als primair vervoersmiddel. Dankzij de komst van een betaalbare auto werd Amerika (en de rest van de wereld) voor veel mensen een stuk kleiner.

Hoe richtte hij het bedrijf op?

Henry Ford bouwde zijn eerste auto lang voordat hij Ford Motor Company oprichtte. In 1896 bedacht hij de Quadricycle, een auto op benzine met een topsnelheid van 32 kilometer per uur. Met de opbrengsten wist Ford voldoende startkapitaal bij elkaar te krijgen om zijn eerste eigen bedrijf te kunnen opzetten.

Zijn vader, een succesvol agrariër, zag voor zijn zoon eerder een toekomst in de landbouw dan in de techniek, maar hoewel Ford nooit te beroerd om op de boerderij te werken, wilde hij toch aan de slag in de technische sector. In 1891 ging hij werken als ingenieur bij het bedrijf Edison Illuminating (van de beroemde uitvinder Thomas Edison). Ford maakte veel indruk op Edison en hij leerde veel op zijn werk, maar toch bleven de snelle ontwikkelingen in de autoindustrie hem fascineren. Het was uiteindelijk Edison zelf die Ford aanmoedigde dan maar zelf auto's te gaan bouwen.

Met de opbrengsten van zijn Quadricycle-ontwerp startte een enthousiaste Ford in 1899 met zijn eerste eigen bedrijf, de Detroit Automobile Company. Deze onderneming ging echter al snel failliet. Ook met de Henry Ford Company die hij daarna oprichtte (1901) wist hij de markt niet te veroveren, en de aandeelhouders dwongen hem het bedrijf te verlaten. De aanhouder wint, want met de oprichting van Ford Motor Company in 1903, lukte het Ford – mede door de groeiende vraag naar auto's - eindelijk om een stabiel bedrijf in de markt te zetten en met zijn 'Model A' een plekje te veroveren tussen de concurrentie, waaronder Olds Motor Works.

In 1906 kreeg Ford een grote tegenslag te verduren. Advocaat George Selden had al in 1878 een patent aangevraagd op de automotor en eiste daarom patentrechten van alle fabrikanten, dus ook Ford. In tegenstelling tot de andere fabrikanten, die altijd keurig voor de rechten hadden betaald, vond de ondernemer dit grote onzin. Hij stapte naar de rechter, die Selden sommeerde tot het ontwikkelen en bouwen van een eigen automodel. Dit deed de advocaat in 1906, waarna de rechtbank hem in 1909 in het gelijk stelde. Ford hield stug vol en ging in hoger beroep. Hij won de zaak uiteindelijk in 1911, slechts een jaar voor het octrooi van Selden zou aflopen.

Waarin onderscheidde Henry Ford zich van zijn concurrenten?

Hoewel dit misschien moeilijk voor te stellen is, was het hebben van een auto tijdens het begin van de vorige een echt luxeproduct en alleen weggelegd voor de allerrijksten. De arbeiders die de auto's in de fabrieken in elkaar zetten, konden hier alleen maar van dromen. De meeste autofabrikanten hielden deze verdeling in stand; niet omdat ze het vanwege de productiekosten onmogelijk achtte om de prijzen te verlagen, maar omdat ze hier gewoonweg het nut niet van inzagen.

Henry Ford dacht daar echter anders over. Voor hem was de auto het vervoermiddel van de toekomst voor de Amerikaanse middenklasse. Hij droomde ervan dat zijn arbeiders niet alleen goede auto's zouden maken, maar hier ook zelf in konden rijden. Om dit te verwezenlijken, moest Ford de auto op de een of andere manier toegankelijk maken voor een groter publiek, de massa.

De T-Ford stond model voor Fords grote ambitie. Dit model kostte bij zijn marktintroductie in 1908 zo'n 850 dollar en steeg in 1909 naar 950 dollar. Onbetaalbaar voor de gewone man. Omdat Ford zijn fabriek eind 1910 verhuisde naar een nieuwe locatie en daar als eerste autofabrikant ter wereld met een lopende band werkte, gingen de productiekosten aanzienlijk omlaag en kostte de T-Ford uiteindelijk 680 dollar.

Daarnaast introduceerde Ford de vijf dollar-dag, waarbij de toenmalige werkdag van negen uur met een dagloon van iets meer dan twee dollar werd vervangen door een werkdag van acht uur met een dagloon van vijf dollar. Volgens de ondernemer zorgde een goed honorarium voor meer gemotiveerde werknemers, die dankzij het hogere loon uiteindelijk konden kopen wat ze wilden, dus ook een eigen auto.

In de zomer van 1914 slaagde Ford erin de T-Ford nog goedkoper te maken (490 dollar) dan hij al was (in vergelijking met andere auto's). Dit deed hij door iedere klant een bedrag van vijftig dollar retour te beloven indien de fabriek een jaarproductie van 300.000 stuks zou bereiken. Dat lukte. Met iedere verkochte auto gingen de kosten verder omlaag; zo kwam de droom van het hebben van een eigen Ford voor iedere 'simpele' arbeider' binnen handbereik, en maakte Ford juist veel meer winst door de stijgende verkoopcijfers. Zo slaagde het autofabrikant erin marktleider te worden (en voor lange tijd te blijven) in Amerika.

Hoe staat Ford er nu voor?

Tijdens de recessie van 2008 kreeg Ford net als de andere grote Amerikaanse autofabrikanten General Motors en Chrysler een paar grote klappen. Na een paar enkele magere jaren wist de autofabrikant in 2010 weer een voorzichtige winst te noteren. Dit geldt overigens vooral voor de binnenlandse markt, want in Europa en Azië had Ford ook al vóór de economische crisis veel last van de concurrentie.

Mede dankzij de introductie van nieuwe kleinere, zuinigere en dus goedkopere modellen, waar zelfs de Amerikaanse consument een beetje warm voor lijkt te lopen, gaat het met Ford weer de goede kant op. In 2010 kwam de netto winst uit op 6,6 miljard dollar. Daarnaast wist het bedrijf 14,5 miljard dollar aan schulden af te lossen. De autofabrikant is er nog lang niet, maar blijkt van de Grote Drie over de meeste veerkracht te beschikken.

Deze turbulente tijden heeft Henry Ford niet mee hoeven maken. De idealistische ondernemer ging maar liefst twee keer met pensioen. De eerste keer was in 1919, maar toen zijn enige zoon en opvolger Edsel in 1943 op 49-jarige leeftijd stierf aan maagkanker, pakte de tachtig jaar oude Ford weer de draad op. Twee jaar later vond hij het echt mooi geweest. Hij werd op 21 september 1945 opgevolgd door zijn oudste kleinzoon Henry Ford II.

Zijn definitieve pensioen betekende echter niet dat de nog altijd heldere Ford vanaf dat moment volledig uit de openbaarheid verdween. Hij bleef maatschappelijk betrokken en was een graag geziene gast op liefdadigheidsfeesten. Zo bezocht hij op zijn sterfdag in april 1947 nog het overstroomde rampgebied in zijn woonplaats Dearborn, waarna hij 's avonds thuis in zijn slaap overleed. Henry Ford werd 83 jaar.

Inspirerende quote

Henry Ford: "Een reputatie bouw je niet op met toekomstige beloftes."

Videos

Korte documentaire over het leven van Henry Ford:

Verbannen Britse Ford-commercial die het bedrijf na heftige reacties van dierenactivisten snel van de buis haalde:

Lees ook:
In memoriam: Steve Jobs van Apple
De start van Bill Gates (Microsoft)
De start van Adidas
De start van Tupperware
De start van J.K. Rowling
De start van Diesel
De start van Converse
De start van Swarovski
De start van Levi's
De start van BIC
De start van Evian
De start van Moleskine
De start van Michelin
De start van Twitter
De start van Kellogg's
De start van KLM
De start van The Body Shop
De start van LEGO
De start van Richard Branson van Virgin
De start van Häagen-Dazs
De start van Royal Caribbean International
De start van TomTom
De start van Stella McCartney
De start van Opel
De start van Groupon
De start van Grolsch
De start van Walt Disney
De start van Ray-Ban
De start van Rolex
De start van eBay
De start van L'Oréal
De start van Rupert Murdoch
De start van YouTube
De start van Red Bull
De start van VDL Groep
De start van Hilton
De start van Domino's Pizza
De start van Ralph Lauren
De start van Hallmark
De start van Estée Lauder
De start van Ahold
De start van Joop van den Ende
De start van Subway
De start van Ryanair
De start van McDonald's
De start van Nike
De start van Linda de Mol
De start van Starbucks
De start van Steven Spielberg
De start van Facebook
De start van Playboy
De start van Google
De start van Coca-Cola
De start van Oprah Winfrey
De start van Heineken
De start van IKEA
De start van easyJet
De start van Chanel
De start van Ben & Jerry's