ZZP'ers die zichzelf karakteriseren als ondernemer, blijken beter met de crisis om te kunnen gaan dan ZZP'ers die zichzelf zelfstandige of freelancer (of gewoon ZZP'er) noemen. Dit blijkt uit onderzoek van instituut EIM onder zelfstandigen zonder personeel.

Het onderzoek schetst een beeld van ZZP'ers in 2009. ZZP'ers worden omschreven als 'ondernemers die werken zonder personeel en medeondernemer en die vooral hun eigen arbeid verkopen'. Zo gedefinieerd zijn er daarvan zo'n 400.000 in Nederland. In 2009 gestarte en gestopte ZZP'ers zijn in het EIM-onderzoek buiten beschouwing gebleven.

Omzetdaling
De ZZP'ers kampten in 2009 met een gemiddelde omzetdaling van ongeveer 6 procent. Dat is vergelijkbaar met de omzetdaling die andere ondernemingen in het MKB vorig jaar kenden. De voornaamste oorzaken voor de omzetdaling zijn de druk op de tarieven, de afgenomen omvang per opdracht en een verslechterd betalingsgedrag (langere betalingstermijnen en meer wanbetaling). Het aantal opdrachten nam in 2009 per saldo nauwelijks af.

Sectoren
De zelfstandigen die zichzelf ondernemers noemen, presteerden in 2009 opmerkelijk genoeg beter dan diegenen die zichzelf freelancer, ZZP'er of zelfstandige noemen. Daarnaast bleken de ZZP'ers in handelsgerichte sectoren minder goed te presteren dan dienstverleners. Ook dit is vergelijkbaar met het totale MKB. Hoger en middelbaar opgeleide ZZP'ers presteren over het algemeen beter. En de ZZP'ers die actief zijn in een hoger marktsegment, presteren ook beter, zo wijst het EIM onderzoek uit.

Investeren
In het crisisjaar 2009 hebben relatief veel ZZP'ers geïnvesteerd in zogeheten immateriële posten én in zichzelf. Ten opzichte van 2008 werd meer geïnvesteerd in opleiding, scholing en cursussen, in software, in productontwikkeling en in marktbewerking. Inkomensvoorzieningen hebben duidelijk te lijden onder de crisis. Vooral op pensioenopbouw wordt gekort: bijna 15 procent van de ZZP'ers legde hiervoor in 2009 minder opzij dan in 2008. Op de arbeidsongeschiktheidsverzekering wordt in mindere mate bespaard, maar ook hiervoor werd door 7 procent van de ZZP'ers minder opzij gezet dan in 2008.

Optimistisch
ZZP'ers zijn over het algemeen wel optimistisch over de toekomst. Het aantal dat een omzetstijging verwacht is aanzienlijk groter dan het aandal dat voor 2010 een daling voorziet. De sectoren die op dit moment in moeilijk vaarwater zitten, zijn ook voor 2010 het meest negatief.