Welke rechtsvorm past bij u?

Een van de eerste én belangrijkste dingen die u doet bij de start van een bedrijf, is het kiezen van een rechtsvorm. De gekozen rechtsvorm heeft gevolgen voor uw aansprakelijkheid en uw belastingverplichtingen. Natuurlijk kunt u de rechtsvorm ook in een later stadium nog aanpassen, maar dat is een vrij ingewikkelde en dure aangelegenheid, dus het verdient aanbeveling om nog vóór de start te kiezen voor een rechtsvorm die bij u en uw onderneming past.
 

Eenmanszaak
Veel starters kiezen voor de eenmanszaak als rechtsvorm. Een eenmanszaak is een bedrijf waarvan één persoon eigenaar is. Dat wil overigens niet zeggen dat er ook per definitie maar één persoon werkt in de onderneming. Ook als u direct of in een later stadium personeel wilt gaan aannemen, kunt u dus kiezen voor een eenmanszaak. Voor de eenmanszaak gelden geen oprichtingseisen. Er hoeft geen akte te worden opgemaakt. Inschrijving van de eenmanszaak in het Handelsregister van de Kamer van Koophandel is wel verplicht.

Juridisch gezien bestaat er in de eenmanszaak geen onderscheid tussen privé-vermogen en zakelijk vermogen. En dat kan een belangrijk risico zijn. Want als het mis gaat met uw bedrijf, dan is de kans groot dat u ook bijvoorbeeld uw koophuis en inventaris kwijtraakt aan de schuldeisers. Wanneer u getrouwd bent of gaat trouwen, kan het hierdoor dus slim zijn om huwelijkse voorwaarden te laten opstellen.

Alles over de eenmanszaak leest u hier.

Vennootschap Onder Firma (VOF)
De Vennootschap Onder Firma (VOF) heeft meerdere eigenaren (de vennoten of firmanten). Deze eigenaren kunnen bestaande personen zijn, maar ook rechtspersonen zoals besloten vennootschappen (BV's).
Ook aan de oprichting van een VOF worden geen bijzondere eisen gesteld. Hoewel het niet verplicht is een firma- of vennootschapscontract op te (laten) maken, is het wel raadzaam om afspraken over verantwoordelijkheden en bevoegdheden en winstverdeling schriftelijk vast te (laten) leggen. Eventueel bij de notaris. De VOF moet worden ingeschreven in het Handelsregister van de Kamer van Koophandel.

De vennoten binnen een VOF zijn hoofdelijk aansprakelijk. Dat betekent dat als de VOF haar verplichtingen niet nakomt, iedere vennoot met zijn of haar privé-vermogen voor 100 procent aansprakelijk is, ook als deze schulden door een andere vennoot binnen de VOF zijn aangegaan. Evenals bij de eenmanszaak kan het hier daarom ook verstandig zijn om huwelijkse voorwaarden te laten opstellen.

Alles over de VOF leest u hier.

Maatschap
Een maatschap is een samenwerkingsvorm tussen 2 of meer personen ('maten'), die onder een gemeenschappelijke naam een beroep uitoefenen. de maatschap komt veel voor bij bijvoorbeeld (tand)artsen, architecten, advocaten en fysiotherapeuten. Iedere maat brengt iets in, bijvoorbeeld arbeid, geld of goederen. Het voordeel hieruit wordt gedeeld.

Maatschappen moeten zich sinds 2008 inschrijven in het Handelsregister. Dit geldt niet voor maatschappen die niet extern optreden (stille maatschappen), zoals kostenmaatschappen.

Het is niet verplicht om een akte op te stellen bij de oprichting van een maatschap. Het is wel aan te raden om onderlinge afspraken vast te leggen bij een notaris, om ruzie tussen de maten te voorkomen. Zo doet u er bijvoorbeeld verstandig aan om vast te leggen wat de inbreng is van de maten, welke winstverdeling u gaat hanteren, hoe de verdeling is van bevoegdheden en wat er gebeurt als de maatschap wordt beëindigd.

Alle maten zijn aansprakelijk voor gelijke delen. Dat is dus een belangrijk verschil met de VOF, waar iedere vennoot voor 100 procent aansprakelijk is.
Alles over de maatschap vindt u hier.

De Commanditaire Vennootschap (CV)
Een Commanditaire Vennootschap (CV) is in feite een bijzondere vorm van de VOF. Het is een samenwerkingsvorm tussen twee of meer personen (vennoten). Bij de CV bestaan twee soorten vennoten: beherende en stille (commanditaire) vennoten. De stille vennoten zijn alleen financieel betrokken. Zij mogen niet namens de CV naar buiten treden.

De oprichting van een commanditaire vennootschap is vormvrij; er gelden dus geen formele vereisten. Aangeraden wordt wel om een schriftelijke akte op te maken waarin u vastlegt wat precies tussen de vennoten overeen is gekomen. Het is verplicht de commanditaire vennootschap in het Handelsregister in te schrijven. Mocht de vennootschap haar verplichtingen niet meer kunnen nakomen, dan zijn de beherende vennoten privé hoofdelijk aansprakelijk voor 100 procent. Dit geldt niet voor de commanditaire vennoten. Zij zijn slechts aansprakelijk voor het bedrag dat zij hebben ingebracht.

Alles over de Commanditaire Vennootschap leest u hier.

De Besloten Vennootschap (BV)
De Besloten Vennootschap is een veelgebruikte rechtspersoon, waardoor de risico’s van hoofdelijke aansprakelijkheid worden beperkt. De BV is een vennootschap, waarin het kapitaal in aandelen is verdeeld. De aandelen zijn in handen van de aandeelhouder(s), maar ze zijn niet vrij verhandelbaar. De BV is een rechtspersoon met dezelfde juridische status, rechten en plichten als een natuurlijk persoon. De BV zelf wordt als ondernemer gezien, de directeur is in dienst en handelt uit naam van de vennootschap. U kunt een BV zelfstandig, of samen met anderen oprichten.

Bij de oprichting moet een BV een kapitaal hebben van 18.000 euro. Dit kan in de vorm van geld, maar ook in natura, zoals met onroerend goed. Met dit kapitaal mag gewerkt worden. Voor het oprichten van een BV moet de notaris akte opmaken. Ook moet het Ministerie van Justitie een verkaring van geen bezwaar opmaken. Het ministerie onderzoekt of de oprichter(s) eerder betrokken zijn geweest bij faillissementen of vermogensdelicten. Ook de BV moet worden ingeschreven in het handelsregister.
Groot voordeel van een BV is dat u nooit meer geld kunt verliezen dan het bedrag dat u in de BV hebt gestoken. Uw privé-bezittingen blijven buiten schot. Er is echter één 'maar': voor schulden ontstaan door wanbeleid kunt u wél persoonlijk aansprakelijk gesteld worden.

Alles over de BV vindt u hier.

De Naamloze Vennnootschap (NV)
Slechts weinig starters zullen bij de oprichting van hun bedrijf kiezen voor een NV. Het gaat hier om een vennootschap waarvan het kapitaal is verdeeld in aandelen, maar anders dan bij de BV zijn de aandelen van een NV overdraagbaar. Voor het oprichten van een NV gelden vrijwel dezelfde eisen als bij het oprichten van een BV. Het minimumkapitaal van de NV is wel een stuk hoger, namelijk 45.000 euro.

zowel de BV als de NV moeten jaarstukken opstellen en inleveren bij de KvK. De wijze waarop dit moet gebeuren, hangt af van de grootte en omvang van het bedrijf. Voor de aansprakelijkheid, belastingen, sociale zekerheid en continuïteit van de NV, gelden dezelfde regels als voor de BV. Voor een NV in oprichting gelden dezelfde regels als voor een BV in oprichting.

Alles over de NV vindt u hier.

De vereniging
Een vereniging is een samenwerkingsvorm tussen twee of meer personen (leden) met een gemeenschappelijk doel. Belangrijke voorwaarde is dat het maken van winst om onder de leden te verdelen, geen doel mag zijn. Er mag wel winst gamaakt worden, maar die moet dan ten goede komen aan het gemeenschappelijke doel. De hoogste macht in een vereniging ligt bij de Algemene Ledenvergadering, waar alle leden in principe één stem hebben. De ledenvergadering benoemt het bestuur (dat de leiding heeft over de dagelijkse gang van zaken) meestal uit haar midden. Alle verenigingen hebben rechtspersoonlijkheid. Er wordt onderscheid gemaakt tussen verenigingen met beperkte rechtsbevoegdheid en verenigingen met volledige rechtsbevoegdheid.

Meer over de vereniging als rechtsvorm leest u hier.

De stichting
Een stichting is bedoeld om met behulp van een vermogen een bepaald doel te realiseren. Dit doel staat beschreven in de statuten. Een stichting kan een onderneming hebben en winst maken. Die winst moet echter wel ten goede komen aan een ideëel of sociaal doel. Een stichting heeft geen leden en wordt opgericht bij notariële akte of testament. Een stichting kan door één of meer personen worden opgericht. Dit kunnen natuurlijke personen zijn, maar ook rechtspersonen (zoals de BV). in de notariële akte staan de statuten van de stichting beschreven. In de statuten staat onder meer de naam van de stichting, maar ook het doel, de wijze van benoeming en ontslag van bestuurders, de vestigingsplaats en de bestemming van het overschot na vereffening van de stichting in geval van ontbinding.

Een stichting moet worden ingeschreven in het Handelsregister. Zolang dit niet is gebeurd, is iedere bestuurder privé aansprakelijk.
De stichting is een rechtspersoon en dus een zelfstandig drager van rechten en plichten, net als bij een natuurlijk persoon. De bestuurders van een stichting zijn niet aansprakelijk voor schulden van de stichting. Als de stichting onder de heffing van de vennootschapsbelasting valt, zijn wel de anti-misbruikwetten van toepassing en kunnen bestuurders onder omstandigheden aansprakelijk worden gehouden.

Alles over de stichting als rechtsvorm leest u hier.
 

De coöperatie en onderlinge waarborgmaatschappij
Een bijzondere en dus weinig voorkomende rechtsvorm is de coöperatie en onderlinge waarborgmaatschappij. Een coöperatie komt op voor de materiële belangen van de leden, door overeenkomsten met ze af te sluiten. De winst mag worden uitgekeerd aan de leden. Een onderlinge waarborgmaatschappij is een vereniging van ondernemers die zich bezig houden met verzekeren. De vereniging sluit verzekeringsovereenkomsten af met met de leden, in het verzekeringsbedrijf dat de vereniging uitoefent. Voor deze rechtsvorm gelden vrijwel dezelfde regels als voor een coöperatie.

Er wordt onderscheid gemaakt tussen bedrijfscoöperaties (de leden oefenen het bedrijf uit en de coöperatie zorgt voor de inkoop, verkoop en/of bepaalde diensten), consumentencoöperaties (de leden kopen goederen van de coöperatie, die deze voor de leden gezamenlijk heeft ingekocht) en producten- of dienstencoöperaties (de leden zijn tegelijkertijd werknemer van de coöperatie).
Een coöperatie wordt opgericht door minimaal 2 personen. De oprichting vindt plaats bij notariële akte. De coöperatie moet worden ingeschreven in het Handelsregister en is verplicht om elk jaar de jaarstukken op te stellen en openbaar te maken.

Meer over coöperaties en onderlinge waarborgmaatschappijën vindt u hier.