marieke

De start van IKEA

De Billy, Klippan, Benno of Lack: grote kans dat je bij deze opsomming vrijwel meteen aan IKEA denkt. Oprichter Ingvar Kamprad slaagde er dankzij een uitgekiende merkbeleving als geen ander in om miljoenen mensen aan zich te binden. Van het eenmansbedrijfje van een tiener groeide dit bedrijf door de jaren heen uit tot een multinational met in 2013 een nettowinst van 3,3 miljard euro. In mei 2014 maakte Kamprad bekend dat hij alle formele functies bij het meubelbedrijf heeft neergelegd. Tijd voor een terugblijk: de start van IKEA.

Wie was de oprichter van IKEA?

Ingvar Kamprad.

Waar werd hij geboren?

Het dorpje Elmtaryd in het Zuid-Zweedse Småland.

Om welk bedrijf gaat het?

IKEA.

Sinds wanneer?

Kamprad richt zijn bedrijf op als hij zeventien jaar oud is (in 1943).

Waar staat IKEA voor?

IKEA is een acroniem van de initialen van de oprichter, I en K, en de twee belangrijkste plaatsen uit zijn jeugd. De E refereert aan Elmtaryd, de naam van de Zweedse boerderij waar Kamprad opgroeit, terwijl de A voor zijn geboorteplaats Agunnaryd staat.

Wat was de missie van Ingvar Kamprad?

'Stijlvol meubilair betaalbaar maken voor iedereen' en 'meer doen met minder'. Kamprad vindt het al vroeg belangrijk dat iedereen zijn huis met betaalbare producten (van degelijke kwaliteit) kan inrichten. Zijn aanpak kun je ook wel omschrijven als 'resource efficiency': het behalen van goede resultaten met een minimum aan grondstoffen.

Hoe heeft hij dit bedrijf opgericht?

Kamprad blijkt al op jonge leeftijd een geboren ondernemer te zijn. De latere IKEA-oprichter is elf jaar oud wanneer hij met enige regelmaat op de fiets stapt om lucifers te verkopen in de buurt. Deze houtjes koopt hij voor een lage prijs in en verkoopt ze vervolgens voor een relatief lage prijs door aan buurtbewoners, maar weet hierop alsnog een beetje winst te maken.

Aangemoedigd door het succes met zijn lucifers voegt Kamprad op den duur kerstversiering, zaden, vis en nog later balpennen en potloden toe aan zijn assortiment. Wanneer de creatieve zakenman op zijn zeventiende zijn middelbare school afrondt, beloont zijn vader hem met enig startkapitaal, waarmee hij zijn eigen bedrijf kan opzetten. Leuk om te wetenL tijdens de startfase van IKEA fungeert het tuinhuisje achter de boerderij van Kamprads ouders als kantoor.

Aanvankelijk gaat de jonge ondernemer verder met zijn bestaande handeltje, maar omdat het aanbieden van verschillende goederen tegen een redelijk lage prijs alsmaar succesvoller wordt, heeft Kamprad al op zijn 21ste voldoende geld verdiend om de meubelproductie en -verkoop in te gaan. In 1951 besluit hij zich dan ook volledig te richten op de verkoop van interieur.

Wat was zijn grote doorbraak?

De beroemde verkoopstrategie van IKEA – producten gedemonteerd en op compacte wijze aanbieden, zodat deze gemakkelijker kunnen worden vervoerd – is eigenlijk bij toeval ontstaan. Wanneer een vriend van Kamprad een gekochte tafel in de achterbak van zijn auto wil tillen en zich realiseert dat dit nooit gaat passen, stelt hij voor om de poten eraf te halen en de tafel thuis zelf weer in elkaar te zetten. Eenmaal gedemonteerd past het meubelstuk uiteraard met gemak in de achterbak.

Kampvard ervaart zijn eerste "Eureka!"-moment en besluit om voortaan zoveel mogelijk producten op deze wijze aan te bieden. De koerswijziging is naast gebruiksvriendelijk ook een stuk efficiënter voor het bedrijf. Dankzij deze nieuwe aanpak kan IKEA vanaf dat moment veel grotere voorraden opslaan, meer meubels tegelijkertijd vervoeren en de producten dus nóg goedkoper aanbieden dan eerder al het geval was.

Het is overigens tegenwoordig al lang niet meer zo dat klanten alleen voor meubilair bij IKEA terecht kunnen. Verlichting, zonweringen, serviesgoed, een plantenspuit: werkelijk alles dat zijdelings te maken heeft met de inrichting van een huis is er te vinden. Uitermate slim bedacht is de uitgestippelde route in de vestiging, zodat menig klant 'gedwongen' wordt langs vrijwel het hele assortiment te wandelen tot hij de kassa bereikt. Reken maar dat consumenten op deze manier vaak uiteindelijk meer kopen dan ze oorspronkelijk van plan waren. Met de toevoeging van het voordelige restaurant (al jaren favoriet: Zweedse gehaktballetjes) en de beruchte ballenbak is een bezoek aan IKEA een echt gezinsuitje geworden.

Heeft Kamprad ook fouten gemaakt?

In de jaren '90 komt aan het licht dat Kamprad in zijn jonge jaren sympathiseerde met de nazi's. Hij is zelfs een tijd lang lid geweest van de Zweedse beweging 'Nysvenska Rörelsen'. Kamprad heeft in verschillende interviews aangegeven dat hij slechts enkele bijeenkomsten heeft bijgewoond en zijn lidmaatschap heeft opgezegd zodra hij in de gaten kreeg waar deze fascistische organisatie daadwerkelijk voor stond.

In zijn biografie 'Leading By Design: The IKEA Story' omschrijft Kampvard deze periode zelf als "de grootste blunder uit mijn leven en ik heb er ongelooflijk veel spijt van". Naar aanleiding van alle oproer in de media heeft Kampvard ook nog een lange excuusbrief aan het voltallige IKEA-personeel geschreven, waarin hij zich hierin in het bijzonder richt tot zijn Joodse werknemers.

Hoe staat Ikea er nu voor?

Sinds Kamprad in 1986 uit de directie stapte, hebben zijn drie zonen Matthias, Jonas en Peter) de dagelijkse leiding over het meubelbedrijf, waarbij Matthias kan worden gezien als de belangrijkste man (hij is na het vertrek van zijn vader voorzitter geworden van de hoogste bestuurslaag bij IKEA). Tot mei 2014 bekleedde de oorspronkelijke IKEA-oprichter, die inmiddels 88 jaar oud is, nog wel een functie in board van de Inter Ikea Group, maar deze functie heeft de oude baas nu ook neergelegd. Voor het eerst sinds 1943 speelt de oude Kamprad dus geen actieve rol meer in het bestuur van zijn multinational. Volgens een woordvoerder kan zijn terugtreden worden gezien als "de volgende stap" bij het overdragen van het bedrijf aan een jongere generatie.

Advertorial Financieren

Geld nodig?

Als startende ondernemer heb je vaak aanvullende financiering nodig. De Rabobank biedt starters mogelijkheden om een bedrijf te financieren.

Bekijk de mogelijkheden

Wat voor financiële gevolgen Kamprads besluit gaat hebben voor IKEA, zal de toekomst moeten uitwijzen. Momenteel gaat het namelijk nog erg goed met de Zweedse meubelfabrikant. Zo steeg de nettowinst in 2013 met 3,1 procent naar 3,3 miljard euro. IKEA geeft aan dat dit mede te danken is aan het licht economisch herstel in (Zuid-)Europa, waar consumenten langzaam maar zaker weer bereid zijn om meer geld uit te geven. Daarnaast profiteren de Zweden van succes op groeiende markten, zoals in China, waar het afgelopen jaar twee nieuwe filialen haar deuren openden. IKEA onderzoekt nu de mogelijkheden voor een eerste IKEA-vestiging in India. 

Waarom heeft ieder Ikea-product een andere naam?

De bijzondere naamgeving van IKEA-producten heeft alles te maken met de dyslectische Ingvar Kamprad. Omdat hij vanaf het eerste begin moeite heeft om de serienummers van verschillende producten goed uit elkaar te houden, besluit hij om iedere kast of bed een andere naam te geven. Hierdoor kan Kamprad de afzonderlijke producten een stuk makkelijker onthouden. Later zal blijken dat deze benamingen het ook goed doen bij de doelgroep. Zo neemt de naamsbekendheid van producten als de Billy-boekenkast en Markus-bureaustoel (en IKEA in het algemeen) nog sneller toe.

De Zweeds klinkende titels zijn overigens niet zomaar uit de lucht gegrepen. IKEA gebruikt hiervoor een speciaal systeem. Zo zijn veel meubelstukken, koffietafels en boekenplanken vernoemd naar relevante plaatsnamen. Klippan (de welbekende bank) is bijvoorbeeld een stad in het zuiden van Zweden. Tuinmeubels worden in de regel vernoemd naar Zweedse eilanden en stoelen of bureaus krijgen een mannelijke naam, zoals de Goliat. Stoffen en gordijnen krijgen daarentegen juist vrouwelijke titels als Alvine. 

Inspirerende quote

Ingvar Kamprad: "Tijd is geld. Je kunt ontzettend veel bereiken in tien minuten. Als die tien minuten eenmaal zijn verstreken, krijg je ze nooit meer terug."

Video's

Een kort kijkje achter de schermen bij een magazijn van IKEA:

Ook startende ondernemers kunnen terecht bij de IKEA:
 

Gepubliceerd op:
21-07-2011

Wat vind je van dit artikel?

x3
x1

Fijn dat je dit interessant vond. Wekelijks ondernemerstips ontvangen?

Lees meer

Bedrijfsplan

Een bedrijf starten begint met een bedrijfsplan. Dit document, ook wel ondernemingsplan of businessplan genaamd, brengt de haalbaarheid van jouw plannen in kaart.

Businessplan

Hier vind je concrete tips en tools voor een ondernemersplan om een goede start te maken met jouw bedrijf, te beginnen met:

  1. ​Maak een bedrijfsplan in 10 stappen
  2. Checklist: het opstellen van een businessplan
  3. Download hier de gratis whitepaper (PDF): een ondernemersplan in 10 stappen
  4. Ondernemingsplan template: download een gratis invulmodel

Meer tips vind je onder Ondernemingsplan maken of download hier een voorbeeld van een goed ondernemersplan.

Created with Sketch.

Gratis tips voor ondernemers ontvangen?

Dat kan met de wekelijkse nieuwsbrief van IkGaStarten. Meld je gratis aan en start nóg sterker!
 

Ja ik wil die tips >

Created with Sketch.

Maak een ijzersterke start

Ga aan de slag met de Startversterker. Een gratis tool voor startende ondernemers. 
 

  • tests, must-do's, tips en expert-inzichten
  • in je eigen tempo, waar en wanneer jij wil
  • houd bij hoe sterk je van start gaat​

Naar de Startversterker >

Goed bezig: ruim 3.917 ondernemers zijn al sterker gestart

Meld je aan

Haal alles uit de Startversterker. Bewaar artikelen, notities en checklists. Werk aan een ijzersterke start. In je eigen tempo, waar en wanneer jij wil.