marieke

De start van Joop van den Ende

Joop van den Ende is naast succesvol ondernemer ook iemand die heel veel voor de Nederlandse televisie- en theaterwereld heeft betekend. Ooit begonnen met een bijbaan als krantenjongen met een zwak voor theater ontwikkelde Van den Ende zich met vallen en opstaan tot uiterst succesvol mediamagnaat. Het verhaal achter het succes van Joop van den Ende.

Om wie gaat het?

Joop van den Ende.

Waar en wanneer werd hij geboren?

Op 23 februari 1942 in Amsterdam.

Nationaal en internationaal bekend als?

Begenadigd TV en theaterproducent, met als bekendste voorbeeld zijn bedrijf Stage Entertainment.

Hoe werd Joop van den Ende groot?

Joop van den Ende werd in februari 1942 geboren in Amsterdam-Oost, in het hartje van de Indische buurt. Hij heeft naar eigen zeggen fijne herinneringen aan zijn jeugd, ook al hadden zijn hardwerkende ouders weinig met de artistieke wereld en konden zij zijn fascinatie voor amusement nooit helemaal begrijpen. En dat terwijl het organisatorisch talent er bij Van den Ende al vroeg in zat. Als klein jongetje organiseerde hij in de buurt regelmatig toneel- en poppenkastvoorstellingen.

Hoewel hij in eerste instantie een opleiding tot timmerman volgde en ook een blauwe maandag heeft geprobeerd om zelf op planken te gaan staan, kreeg Van den Ende al vrij snel in de gaten dat zijn echte talent eerder achter de schermen lag. In 1968 richtte hij zijn eerste bedrijf op, een theaterbureau. Hiermee stond hij onder meer aan de basis van de carrière André van Duin, een van de succesvolste tv-komieken in Nederland. Maar bijvoorbeeld ook Simone Kleinsma en Chantal Janzen hebben dankzij Van den Ende een kans gekregen om te kunnen komen waar ze nu staan.

Van den Ende beperkte zich in deze tijd echter niet tot theater alleen. Hij bleek in de jaren zeventig een al even grote neus te hebben voor het produceren van succesvolle tv-formats en zelfs films, waaronder Spetters, die hij samen met Paul Verhoeven maakte. Op tv-gebied maakte hij onder meer furore met Bassie & Adriaan (en de daarop volgende circustour) en Dagboek van een herdershond, een serie die in 1978 werd bekroond met de Gouden Televizier-Ring.

Dit bijzondere 'buikgevoel' van Van den Ende wil overigens niet zeggen dat hij als zakenman nooit financiële tegenslagen heeft gekend. Zo flopt de manifestatie die hij in 1968 bij de opening van de IJ-tunnel organiseert genadeloos. "Koningin Juliana opende de tunnel, ik sta op de foto met de koningin!" aldus de producent in een interview met het AD. "Een dure foto! De kosten waren 70.000 gulden. Ik had een tentoonstelling georganiseerd met allerlei artiesten, de mensen moesten een kaartje kopen, maar de mensen kwamen niet…" Ook zijn latere investering in de geflopte sportzender Sport 7 bleek een verkeerde inschatting.

Opgeven doet Van den Ende echter nooit en dit doorzettingsvermogen wordt in de jaren ’80 beloond. Mede door de ontzuiling neemt de concurrentie onder omroepen en tv-zenders steeds meer toe. Daardoor ontstaat een vraag naar groots opgezette spelshows. Met dit soort formats weet Van den Ende wel raad. Met producties als de Soundmixshow en Playbackshow houdt hij een groot deel van Nederland aan de buis gekluisterd. Daarnaast neemt hij het initiatief om naar Amerikaans voorbeeld de eerste echte Nederlandse soap te produceren: Goede Tijden, Slechte Tijden werd in 1990 voor het eerst uitgezonden op RTL 4 en is twintig jaar later nog altijd vaste prik in veel Nederlandse huiskamers.

In de jaren '90 gaat Van den Ende een beruchte samenwerking aan met John de Mol. In 1994 ontstaat Endemol uit een fusie van de televisieproductiebedrijven van Joop van den Ende ('Ende') en John de Mol ('Mol'). Strategisch gezien een slimme beslissing, omdat op deze manier handig kon worden ingespeeld op de grote bezuinigingsplannen van de omroepen. Toen Endemol in 1996 naar de beurs ging, werden beide heren in één klap miljonair. In 2000 deed Van den Ende daar nog een schepje bovenop, door in dat jaar zijn aandelen Endemol aan het Spaanse Telefónica te verkopen. Met deze deal werd Van den Ende multimiljonair.

In 1999 kocht hij Live Entertainment - voorloper van het huidige Stage Entertainment - uit Endemol terug voor het luttele bedrag van 170 miljoen euro. Na de verkoop van zijn Endemol-aandelen kon hij zich daardoor weer volledig gaan toeleggen op zijn grote liefde,  de theaterwereld.

Waarom maakte hij uiteindelijk definitief de overstap van tv naar theater?

Hoewel Van den Ende decennialang succes had met allerlei tv-producties, bleef zijn echte grote liefde toch altijd het theater. Zo heeft hij een essentiële rol gespeeld in de opkomst van de Nederlandse musical. In de jaren ’90 boekte hij onder meer succes met de aankoop en renovatie van het Circustheater in Scheveningen, waar toegangskaartjes voor grote producties als The Phantom of the Opera en Miss Saigon als warme broodjes over de toonbank gingen.

In de tv-wereld ging het reduceren van productiekosten echter een steeds belangrijkere rol spelen, iets waar Van den Ende niet zoveel mee kon. "Als Joop op een set rondloopt en het decor is niet goed genoeg, dan moet hij in staat kunnen zijn om een nieuwe aan te laten slepen", aldus Hubert Deitmers, mede-oprichter en mede-eigenaar van Van den Ende & Deitmers, in een interview met Sprout.

Om daaraan toe te voegen dat zijn collega meer thuis is in de theaterwereld, omdat hier het gevoel van het publiek echt centraal staat. Toen een paar jaar geleden tijdens een strenge winter na een voorstelling een groot aantal mensen niet meer naar huis kon, regelde Van den Ende voor hen persoonlijk een hotelovernachting. Deitmers: "In dit soort dingen kent hij geen grenzen. Door de klant het ultieme gevoel te geven, weet hij het publiek aan zich te binden."

Toegegeven, het afhuren van een hotel kon er bij multimiljonair Van den Ende financieel gezien vast makkelijk vanaf, maar het zegt wel iets dat de theaterproducent zijn klanten niet graag in de (in dit geval letterlijke) kou laat staan. Het bedrijf Stage Entertainment – en haar theaterproducties – is dan al jaren erg succesvol. In binnen- en buitenland, want Stage Entertainment is inmiddels een goedlopend internationaal entertainmentbedrijf met meer dan vierduizend werknemers, waar jaarlijks meer dan 550 miljoen euro aan kaartjes worden verkocht.

Advertorial Financieren

Geld nodig?

Als startende ondernemer heb je vaak aanvullende financiering nodig. De Rabobank biedt starters mogelijkheden om een bedrijf te financieren.

Bekijk de mogelijkheden

Hoe gaat het nu met Van den Ende?

Een privévermogen dat door Quote op meer dan anderhalf miljard euro wordt geschat of niet: de ondernemer in Van den Ende zou het liefst fulltime doorwerken en voor eeuwig mooie producties blijven maken. Helaas speelde vooral de laatste jaren zijn gezondheid hem meer dan eens parten. Een zware burnout in 1999, maar met name de hartklachten waarmee Van den Ende in 2006 te maken kreeg, waren een teken aan de wand dat het geen kwaad kon om op bepaalde vlakken wat gas terug te nemen.

Vanaf 2006 werkte hij daarom nog twee dagen per week op kantoor. In 2007 trok hij zich definitief terug uit de dagelijkse leiding van Stage Entertainment, die hij overdroeg aan Henk Kivits, al houdt Van den Ende als President van de Raad van Commissarissen nog steeds een beetje een oogje in het zeil.

Wat doet de VandenEnde Foundation?

Mede doordat Van den Ende een stapje terug nam op werkgebied, kon hij meer van zijn tijd en energie investeren in de VandenEnde Foundation, een stichting die hij in 2001 samen met zijn vrouw Janine oprichtte. Misschien wel het grootste doel dat dankzij deze stichting is gerealiseerd, is de verbouwing en opening van het DeLaMar Theater in Amsterdam. Het beroemde, maar in verval geraakte theater naast het Leidseplein, opende in november 2010 geheel gerenoveerd opnieuw haar deuren. De totale kosten van dit project worden geschat op 64 miljoen euro, maar deze investering is het volgens Van den Ende meer dan waard.

Inspirerende quote

Joop van den Ende: "Toen ik zelf nog speelde, merkte ik dat ik op het toneel nooit de top zou halen, maar ook dat ik de meeste schnabbels regelde, en ongemerkt de leiding nam. Zo kwam ik op het idee om te gaan produceren."

Videos

Joop van den Ende ontvangt een oeuvre award tijdens de Musical Awards van 2009:

Joop van den Ende en zijn vrouw Janine praten bij Pauw & Witteman over de opening van het nieuwe DeLaMar Theater:

Gepubliceerd op:
15-12-2011

Wat vind je van dit artikel?

x3
x5

Fijn dat je dit interessant vond. Wekelijks ondernemerstips ontvangen?

Lees meer

Bedrijf starten

Het starten van een eigen bedrijf is een leuk, maar ook intensief proces waarbij meer komt kijken dan je denkt. Wil je gaan beginnen in bijvoorbeeld de zakelijke dienstverlening, horeca, zorg of een andere sector? Dan vind je op IkGaStarten nuttige informatie en tips om goed van start te gaan. Enkele belangrijke stappen zijn:

  1. De laatste ontwikkelingen checken in jouw branche
  2. Het schrijven van een ondernemingsplan
    Probeer het Business Model Canvas
  3. De inschrijving bij de Kamer van Koophandel (KvK)
  4. Uitzoeken wat voor ondernemer je bent voor de belasting​
  5. Goed je administratie regelen? Overweeg het openen van een zakelijke rekening

Lees alle stappen in het artikel: zo begin je een eigen zaak.

Created with Sketch.

Gratis tips voor ondernemers ontvangen?

Dat kan met de wekelijkse nieuwsbrief van IkGaStarten. Meld je gratis aan en start nóg sterker!
 

Ja ik wil die tips >

Created with Sketch.

Maak een ijzersterke start

Ga aan de slag met de Startversterker. Een gratis tool voor startende ondernemers. 
 

  • tests, must-do's, tips en expert-inzichten
  • in je eigen tempo, waar en wanneer jij wil
  • houd bij hoe sterk je van start gaat​

Naar de Startversterker >

Goed bezig: ruim 5.613 ondernemers zijn al sterker gestart

Meld je aan

Haal alles uit de Startversterker. Bewaar artikelen, notities en checklists. Werk aan een ijzersterke start. In je eigen tempo, waar en wanneer jij wil.