lego

De start van LEGO

Wie heeft zich als kind niet urenlang vermaakt met het bouwen van huizen en kastelen met de vrolijk ogende steentjes van LEGO? De felgekleurde blokjes zijn afkomstig uit Denemarken. Oprichter Ole Kirk Christiansen is een goed voorbeeld van 'de aanhouder wint'. Hij doorstond verschillende tegenslagen en bleef geloven in zijn product, ook toen niemand anders dat deed.

Om wie gaat het?

Ole Kirk Christiansen.

Waar en wanneer wordt hij geboren?

Op 7 april 1891 in het Deense dorpje Filskov.

Om welk bedrijf gaat het?

De LEGO Group.

Wanneer opgericht?

1932.

Hoe komt de oprichting van de LEGO Group tot stand?

Ole Kirk Christiansen wordt allesbehalve geboren met een zilveren lepel in de mond. Hij groeit aan het begin van de twintigste eeuw op in een liefdevol, maar arm gezin. Zijn vader Jens heeft een eigen boerderij, maar hij en zijn zoons moeten daarnaast standaard bijklussen op omliggende boerenbedrijven om rond te kunnen komen. Zoals in die tijd gebruikelijk is voor mensen uit de arbeidersklasse, gaat de jonge Ole twee dagen per week naar school en vult hij de rest van zijn dagen met het leren van een ambt (in het geval van Christiansen: timmerman).

Als Christiansen zijn school eenmaal heeft afgerond en officieel timmerman is, krijgt hij al snel door dat er in zijn dorp weinig werk voorhanden is. De komende jaren reist hij door het noorden van Europa en werkt aan projecten in onder andere Noorwegen en Duitsland. In 1916 keert hij terug naar Denemarken en vestigt zich in Billund, een dorpje slechts dertig kilometer van zijn geboortedorp Filskov, waar hij een bestaande houthandel kan overnemen.

Hier ontmoet hij zijn vrouw, Kirstine, en al snel volgen er vier zoons: Johannes (1917), Karl Georg (1919), Godtfred (1920) en Gerhardt (1926). Christiansen brengt brood op de plank door het bouwen van huizen en meubels voor boeren in de omgeving. Acht jaar lang weet hij door hard werken zijn bedrijf draaiende te houden, samen met een groepje jonge timmermannen in opleiding. Vervolgens krijgt hij echter een harde klap te verwerken: zijn twee jongste zoons steken zijn werkplaats in vuur en vlam en deze brandt volledig af.

Christiansen, van huis uit streng gelovig, laat zich echter niet kennen en bouwt op exact dezelfde plek een compleet nieuw atelier. Ook de zware economische crisis van de jaren '30 brengt de ondernemer niet van zijn stuk. Door slim te bezuinigen op productiekosten weet hij het hoofd boven water te houden. Het is tijdens deze periode dat Christiansen begint met het maken van miniatuurversies van zijn producten als hulp bij het ontwerpen. Deze miniatuurladdertjes en ijzeren bordjes inspireren hem uiteindelijk om speelgoed te gaan maken.

Zo is zijn bedrijf een decennium later actief betrokken bij de jojo-rage van die tijd. Als deze hype eenmaal over zijn hoogtepunt heen is, gebruikt de creatieve Christiansen de jojo-onderdelen als wielen voor speelgoedvrachtwagens. Vervolgens is hij ook één van de 'early advocate' van plastic speelgoed: zo komt hij als een van de eersten met een vrachtwagen op de markt die uit elkaar gehaald en opnieuw samengesteld kan worden.

Het grote talent van Christiansen was uiteindelijk niet zozeer het bedenken van nieuwe producten, maar vooral het opmerken van kansen. Zijn grote doorbraak op dit gebied komt als de LEGO Group, inmiddels de naam van Christiansens bedrijf en een bewerking van het Deense 'leg godt' (ruim vertaald: speel goed), het prototype speelgoed van concurrent Kiddicraft in handen krijgt. Het zijn blokstelselachtige plastic bouwsteentjes die zijn ontworpen en gepatenteerd door Hilary Harry Fisher Page, een Britse immigrant. Zowel Christiansen als zijn zoon Godtfred, die sinds een paar jaar ook bij het bedrijf werkt, is enthousiast over de uitgebreide mogelijkheden van de veelzijdige blokjes.

In 1949 start de LEGO Group met het produceren van soortgelijke bouwstenen, die aan de bovenkant een paar nopjes bevatten en aan de onderkant hol zijn. Dit bijzondere ontwerp maakt het mogelijk om de afzonderlijke blokjes eenvoudig op elkaar te zetten, maar ook van elkaar te verwijderen. Het duurt wel even voordat de winkeliers en consumenten overtuigd raken. In eerste instantie worden Christiansens leveringen regelmatig geannuleerd of teruggestuurd.

Opgeven is echter een woord dat niet in het woordenboek van Christiansen voorkomt. Hij blijft vastberaden en vertrouwen houden in de potentie van zijn unieke product. Dit geduld wordt uiteindelijk beloond en de omzet van de LEGO Group stijgt als nooit tevoren. De goed verkopende legoblokjes redden uiteindelijk nogmaals de Deense onderneming van de ondergang, wanneer een jaar of tien later de LEGO Group wederom een brand moet doorstaan. De houten speelgoedlijn gaat hierbij in rook op, maar het bedrijf doet inmiddels zo'n goede zaken met de plastic bouwsteentjes dat het zijn houtwerk vanaf dan voorgoed van de hand kan doen.

Hoe heeft LEGO zich weten te onderscheiden van de concurrentie?

De LEGO Group heeft geschiedenis geschreven, omdat het de productie, het verdienmodel en de algemene beleving van speelgoed heeft veranderd. LEGO heeft een modulaire opbouw en is daardoor geschikt voor massaproductie. Revolutionair, want waar houten speelgoed destijds handwerk was, kon LEGO door het plastic materiaal en de standaardvormen makkelijk in de fabriek worden geproduceerd.

En omdat de blokjes eindeloos aan elkaar kunnen worden (los)gekoppeld, blijft er altijd vraag naar. Dit in tegenstelling tot bijvoorbeeld (actie)poppen, die een kind naar verloop van tijd allemaal heeft verzameld. Verder was LEGO een pionier op het gebied van experience economy: kinderen kunnen zich in hun eigen Madurodam wanen en volledige fantasiewerelden bouwen. LEGO kwam bovendien na Walt Disney één van de eerste bedrijven met een eigen themapark: LEGOLand.

Tot slot is LEGO het eerste speelgoed dat niet alleen puur vermaak biedt, maar ook kinderen echt iets leert. Legostenen zijn altijd bedoeld om te bouwen, wat door sommige onderwijzers als bijzonder waardevol werd beschouwd bij het ontwikkelen van creativiteit en de vaardigheid om problemen op te lossen bij kinderen. Sinds de jaren '60 wordt er daarom in klaslokalen veelvuldig gebruik gemaakt van Legostenen.

Advertorial Financieren

Geld nodig?

Als startende ondernemer heb je vaak aanvullende financiering nodig. De Rabobank biedt starters mogelijkheden om een bedrijf te financieren.

Bekijk de mogelijkheden

Hoe staat het bedrijf er nu voor?

De afgelopen twee decennia heeft de LEGO Group te maken gekregen met veel concurrentie uit de computerwereld. Videogames, maar ook de introductie van het internet, zorgden ervoor dat kinderen vaak liever op het web gingen surfen dan te spelen met Legostenen. In eerste instantie zocht het bedrijf haar heil in de productie van nieuwe en meer ingewikkeld ogende producten, maar de laatste jaren gaat het Deense concern weer steeds meer terug naar haar roots. Een slimme zet, want de kracht van LEGO is en blijft de combinatie van bouwen en verbeeldingskracht. Aan de mooie gedachte dat je een verzameling felgekleurde blokjes eindeloos kunt combineren en de mooiste dingen kunt bouwen is in al die jaren niets verloren gegaan.

Na een aantal onrustige en mindere jaren - meerdere bezuinigingsrondes, waarbij een fabriek in Zwitserland haar deuren moest sluiten, en een grootschalige reorganisatie in 2004 waren noodzakelijk om de dalende inkomsten op te vangen – gaat het sinds 2005 financieel gezien weer de goede kant op met LEGO. Tegenwoordig is de speelgoedblokjesfabrikant zelfs groter dan eeuwige concurrent Mattel.

In de eerste helft van 2014 nam de omzet van LEGO toe met vijftien procent, tot grote tevredenheid van huidige topman Jørgen Vig Knudstorp. Over de goede resultaten zei hij in september 2014 het volgende: "De LEGO-omzet in de eerste helft van dit jaar vertoonde een drievoudige verdubbeling ten opzichte van dezelfde periode in 2008. Een resultaat waar we trots op mogen zijn én een bevestiging dat wij ertoe in staat te blijven groeien in een uitdagende markt."

En Ole Kirk Christiansen?

Die blijft tot zijn dood in 1958 actief bij het bedrijf. Hij sterft op 66-jarige leeftijd aan een hartaanval, waarna zoon Godtfred het leidende stokje overneemt en al snel zijn drie overige broers uitkoopt. De LEGO Group blijft echter lange tijd een heus familiebedrijf; na Godtfred komt in 1979 Ole’s kleinzoon Kjeld aan het roer. Hij is onder meer verantwoordelijk voor de introductie van LEGO-thema's en de website.

In 2004 vindt Kjeld het welletjes; hij besluit om verder te gaan als vice-president. Vanaf dat moment staat de LEGO Group voor het eerst in haar geschiedenis niet onder leiding van een Christiansen-telg. Jørgen Vig Knudstorp is de huidige CEO.

Videos

Een kijkje achter de schermen bij LEGO (National Geographic Megefactories – Part 1):

Fans zijn erg creatief als het gaat om LEGO. Op YouTube staan talloze filmpjes waarin populaire films worden nagespeeld of gepersifleerd. Hieronder een voorbeeld (Titanic):

Bijgewerkt op: 16-10-2014

Wat vind je van dit artikel?

x1
x1

Fijn dat je dit interessant vond. Wekelijks ondernemerstips ontvangen?

Lees meer

De Belastingdienst houdt sinds oktober 2019 scherper toezicht op de wet DBA. Vanaf 1 januari 2020 gaat de Belastingdienst de wet handhaven bij opdrachtgevers. Bedrijven en zzp'ers krijgen bij overtreding van de wet dan eerst een waarschuwing. Daarna kan er een boete of naheffing voor de opdrachtgever volgen.

Schijnzelfstandigheid
Schijnzelfstandigheid

Het kabinet wil een opdrachtgeversverklaring invoeren: een webmodule waarin opdrachtgevers de aard van een samenwerking met een zzp'er vastleggen. Minister Koolmees van Sociale Zaken wil dat die webmodule vanaf 2021 de wet DBA en de modelovereenkomst vervangt.

Opdrachtgeversverklaring
Opdrachtgeversverklaring

Bedrijf starten

Het starten van een eigen bedrijf is een leuk, maar ook intensief proces waarbij meer komt kijken dan je denkt. Wil je gaan beginnen in bijvoorbeeld de zakelijke dienstverlening, horeca, zorg of een andere sector? Dan vind je op IkGaStarten nuttige informatie en tips om goed van start te gaan. Enkele belangrijke stappen zijn:

  1. De laatste ontwikkelingen checken in jouw branche
  2. Het schrijven van een ondernemingsplan
    Probeer het Business Model Canvas
  3. De inschrijving bij de Kamer van Koophandel (KvK)
  4. Uitzoeken wat voor ondernemer je bent voor de belasting​
  5. Goed je administratie regelen? Overweeg het openen van een zakelijke rekening

Lees alle stappen in het artikel: zo begin je een eigen zaak.

Created with Sketch.

Gratis tips voor ondernemers ontvangen?

Dat kan met de wekelijkse nieuwsbrief van IkGaStarten. Meld je gratis aan en start nóg sterker!
 

Ja ik wil die tips >

Created with Sketch.

Maak een ijzersterke start

Ga aan de slag met de Startversterker. Een gratis tool voor startende ondernemers. 
 

  • tests, must-do's, tips en expert-inzichten
  • in je eigen tempo, waar en wanneer jij wil
  • houd bij hoe sterk je van start gaat​

Naar de Startversterker >

Goed bezig: ruim 5.044 ondernemers zijn al sterker gestart

Meld je aan

Haal alles uit de Startversterker. Bewaar artikelen, notities en checklists. Werk aan een ijzersterke start. In je eigen tempo, waar en wanneer jij wil.