marieke

De start van Apple

Zo'n 2,5 jaar na de dood van Steve Jobs timmert Apple nog altijd hard aan de weg. De recordbrekende verkoopcijfers van de meest recente aanwinst in het mobiele assortiment, de iPhone 5, zorgen ervoor dat Apple er financieel warmpjes bij zit. Toch zal CEO Tim Cook het gat dat zijn voorganger achterliet nooit helemaal kunnen opvullen. De charismatische Jobs stond aan de basis van de Mac, iPod, iPhone en iPad, innovatieve producten waarmee Apple uitgroeide tot een miljardenimperium. Het portret van een visionair voor wie stilstaan gelijk stond aan achteruitgang.

Om wie gaat het?

Steven Paul Jobs, roepnaam Steve.

Wanneer en waar werd hij geboren?

24 februari 1955 in San Francisco.

Om welk bedrijf gaat het?

Apple Inc.

Wanneer opgericht?

1976.

Wat was de missie van Steve Jobs?

Bij Apple staat vooruitgang nog altijd centraal en dat was al niet anders in de jaren dat Jobs intensief bij het bedrijf betrokken was. Innovatie was cruciaal en moet hoog op de agenda staan, zo stelde Jobs. Met name voor een technologisch bedrijf was het teren op eerdere successen een absolute doodzonde. Deze visie zag je niet alleen terug in de bedrijfsvoering bij Apple, maar ook bij zijn andere bedrijven NeXT Computer en The Graphics Group (het latere Pixar dat werd gekocht door Disney).

Met het ontwikkelen en produceren van vooruitstrevende producten wilde hij een waardevolle bijdrage leveren aan de wereld. De Apple-topman stelde hoge eisen aan zichzelf en iedereen om zich heen en was niet snel tevreden. Bovendien was hij een rasechte workaholic die nooit genoeg kreeg van zijn werk. “Vroeger droomden we ervan. Nu maken we ze”, aldus Jobs in 2003 over Apple's vernieuwende producten in een interview met het Amerikaanse magazine Rolling Stone.

Hoe is het bedrijf opgericht?

Steve Jobs wordt geboren in San Francisco en groeide op in een adoptiegezin. In de jaren '70 maakt hij tijdens een vakantiebaantje bij Hewlett-Packard kennis met de jonge hacker Steve Wozniak. Na de middelbare school gaat Jobs studeren aan een universiteit in Oregon, een hartgrondige wens van zijn biologische moeder, maar de rusteloze Jobs maakt de opleiding nooit af.

Sterker nog, na krap een semester houdt hij het studeren al voor gezien. In plaats daarvan gaat hij werken bij Atari, een computerbedrijf dat zich tegenwoordig vooral richt op het ontwikkelen van computergames. In diezelfde periode woont hij een aantal bijeenkomsten bij van de Homebrew Computer Club, een onofficiële organisatie in Silicon Valley waar jonge computerpioniers elkaar ontmoeten. Jobs en Wozniak lopen elkaar uitgerekend hier opnieuw tegen het lijf.

Na nog twee jaar te hebben gewerkt bij Atari wil Jobs in 1976 voor zichzelf beginnen. Samen met Wozniak en Ronald Wayne, die Jobs heeft leren kennen bij Atari, richt Jobs in dat jaar zijn bedrijf Apple Computers Inc. op. Wayne trekt zich enige tijd later terug uit de onderneming, maar Jobs en Wozniak worden binnen afzienbare tijd dermate succesvol dat ze in 1984 voor de dagelijkse bedrijfsvoering op zoek moeten gaan naar een geschikte manager. Dat wordt John Sculley, die toenmalige baas bij frisdrankgigant Pepsi. Naar verluidt heeft Jobs tegen hem gezegd: “Wil je de rest van je leven suikerwater blijven verkopen of ga je samen met mij de wereld veroveren?”

Sculley is onder de indruk van Jobs' bravoure en hapt toe, waarna Jobs zich volledig kan concentreren op de ontwikkeling van de eerste Macintosh. Deze computer wordt begin 1984 in Amerika groots aangekondigd tijdens het reclameblok van de Super Bowl en vervolgens op 24 januari door een zichtbaar emotionele Jobs gepresenteerd aan de aandeelhouders.

De Macintosh wordt een succes, maar met Jobs en Apple loopt het minder lekker. Medewerkers uit die tijd omschrijven de Apple-oprichter als een charismatische en inspirerende man, maar ook als iemand die - zacht uitgedrukt - niet de makkelijkste is. Als je Jobs opvliegende karakter en de economische crisis uit de jaren '80 bij elkaar optelt, zijn meerdere conflicten tussem hem en de Apple-directie het gevolg. Met name de harmonieuze relatie tussen Jobs en CEO Sculley is in deze tijd ver te zoeken. De situatie wordt langzaam maar zeker onhoudbaar. Na een aanhoudende machtsstrijd wordt een woedende Jobs uiteindelijk in mei 1985 bij het technologiebedrijf ontslagen.

Lang stilzitten doet Jobs echter niet. Nog datzelfde jaar start hij met het bedrijf NeXT Computer, waarbij hij verder werkt aan het bouwen van besturingssystemen voor computers, zoals NeXTSTEP (wat het uiteindelijke Mac OS X zou worden). In 1986 koopt hij bovendien The Graphics Group van Lucasfilm, een bedrijf in computeranimaties. Jobs besluit The Graphics Group - later omgedoopt tot Pixar - op den duur door te verkopen aan het grote Disney. Hij behoudt echter zeven procent van de aandelen. Saillant detail: doordat animatiefilms als Toy Story, Finding Nemo en Cars stuk voor stuk enorme kassuccessen zijn geworden, verdient Jobs met zijn aandelen in Pixar uiteindelijk meer dan met al zijn andere werk bij elkaar. Vandaar dat hij zich bij Apple dan ook makkelijk een schamel jaarsalaris van één dollar kan veroorloven.

Hoe redde Jobs in de jaren '90 Apple van de afgrond?

In tegenstelling tot een enigszins triomfantelijke Jobs gaat het in de jaren '90 allesbehalve goed met Apple. Het bedrijf balanceert op een gegeven moment zelfs op de rand van faillissement. In dit interview uit 1996 laat Jobs doorschemeren dat het nog niet te laat is voor Apple, maar dat de onderneming 'vergeten' is te blijven innoveren en daarom door andere technische bedrijven als Microsoft is ingehaald. Niet veel later maakt Apple bekend dat NeXT Computer het noodlijdende bedrijf heeft overgenomen voor 429 miljoen dollar. Persoonlijk gezien is dit natuurlijk de ultieme 'payback' voor Jobs, maar hij heeft wel degelijk serieuze plannen om de toekomst van zijn voormalige werkgever veilig te stellen. Jobs gaat er opnieuw aan de slag als interim CEO en vervangt daarbij de toenmalige CEO Gil Amelio. In 2000 valt de i van 'iCEO' weg en is Jobs opnieuw de officiële CEO van Apple.

Het eerste punt op de agenda van Jobs: het schrappen van kostbare projecten die Apple meer kwaad dan goed doen. Zo worden onder meer Newton, Cyberdog, and OpenDoc resoluut bij het oud vuil gezet. Het is een behoorlijk rigoureuze reorganisatie, maar wel eentje die Jobs nodig acht om het bedrijf weer winstgevend te maken. Al snel worden de eerste stappen gezet naar de ontwikkeling van de iMac en begint Apple onder leiding van Jobs voor de tweede keer aan de lange weg naar de top.

Hoe staat Apple er nu voor?

Sinds het overlijden van Steve Jobs in de herfst van 2011 is de dagelijkse leiding van het technologiebedrijf in handen van Tim Cook, die de taken van Jobs tijdens zijn ziekte al meerdere keren had waargenomen. Apple mag in ieder geval terugkijken op een succesvol 2013. Alleen al de omzet van de iPhone was hoger dan de totale omzet van Microsoft of Boeing. In het laatste kwartaal van 2013 kwam Apple's omzet uit op 57,6 miljard dollar en rapporteerde het technologiebedrijf een netto winst van 13,1 miljard dollar. Financieel gezien hoeft het oppermachtige Apple zich dus nog steeds weinig zorgen te maken, maar er is ook kritiek. Recent kwam het bedrijf negatief in het nieuws toen er een groot beveiligingslek bleek te zitten in iOS (iPhone) en OS X Mavericks (het nieuwe besturingssysteem van de Mac). 

De bug in kwestie liet kwaadwillenden met beheerdersrechten op het netwerk een zogenoemde 'man in the middle'-aanval uitvoeren, waarbij het netwerkverkeer kan worden onderschept. Bij http-verkeer is dat zeker mogelijk, omdat het verkeer in dat geval niet wordt versleuteld. Https is echter juist bedoeld om vertrouwelijk te kunnen communiceren over kanalen die niet per se vertrouwd zijn. Met name het feit dat Apple deze grote blunder zo stilletjes mogelijk probeerde op te lossen door gebruikers een grootschalige update aan te bieden, is bij zowel Apple-fans als criticasters niet goed gevallen.

En hoewel Apple onder leiding van de huidige CEO naar behoren presteert, mist Tim Cook het aanstekelijke charisma van Jobs dat het merk Apple en diens producten bij aanhangers zo populair heeft gemaakt. Concurrenten, waaronder Samsung en HTC, nemen met hun doorgaans voordeligere producten een steeds grotere plek in de drukbezette markt in. Apple tracht nog steeds te innoveren, maar het gaat er toch anders aan toe dan toen Jobs er nog aan het roer stond. Of enthousiaste fans over een jaar of tien dus nog steeds voor de deur van een Apple-store voor de deur liggen om de lancering van de nieuwste iPhone (of dragen we dan allemaal een iWatch?) te vieren, zal de toekomst moeten uitwijzen. 

Wanneer stopte Jobs definitief?

Hoewel hij na de genezing van een zeldzame vorm van alvleesklierkanker in 2004 en een geslaagde levertransplantatie in 2009 hoopte nog decennia van het leven te kunnen genieten, mocht dit helaas niet zo zijn. In de laatste jaren van zijn leven gaat de Apple-oprichter meerdere keren voor langere tijd met ziekteverlof. Jobs gezondheid laat hem geleidelijk aan steeds meer in de steek en dwingt hem uiteindelijk om in augustus 2011 zijn taken als CEO van Apple definitief neer te leggen. Steve Jobs overlijdt uiteindelijk op woensdag 5 oktober 2011 aan de gevolgen van alvleesklierkanker.

Bang voor de dood is hij dan al niet meer. Ondanks het feit dat hij niet wil sterven, ziet hij de dood als de allerbeste uitvinding van het leven. Naar eigen zeggen omdat het besef dat het leven eindig is mensen in staat stelt risico's te nemen en te durven leven in het hier en u. Of, zoals hij de studenten van Stanford University ooit tijdens een toespraak op het hart drukte: “Sterfelijkheid doet je beseffen dat er geen tijd te verliezen is en je alles uit het leven moet halen wat erin zit. Volg je hart en intuïtie, want het leven is te kort om andermans dromen waar te maken.”

Inspirerende quote

Steve Jobs: "Het verschil tussen een leider en een volger is innovatie."

Videos

De beroemdste en meest inspirerende reclame van Apple, ingesproken door Steve Jobs zelf: Think Different.

Commercial in typische Apple-stijl uit 2005 ter introductie van de iPod Shuffle:

Als succesvolle entrepreneur tel je natuurlijk pas echt mee als er een biopic over jouw leven wordt gemaakt. Zie hieronder de filmtrailer van 'Jobs' (met Ashton Kutcher in de hoofdrol):

Gepubliceerd op:
06-03-2014

Internationaal

Overweeg jij om niet alleen in het binnenland, maar ook in het buitenland zaken te doen? Bijvoorbeeld door Nederlandse goederen te exporteren of omdat je voor jezelf gaat beginnen als handelsagent? Weet dan dat je te maken krijgt met belangrijke (overheids)regels en andere verplichtingen. Bij internationaal ondernemen heb je verschillende mogelijkheden, zoals:


Zakendoen in het buitenland brengt je doorgaans in contact met lokale culturen en gebruiken. Weten wat je bijvoorbeeld in Duitsland of China wel of niet moet zeggen? Lees de tips in het artikel De do's en dont's van internationaal zakendoen.

Nieuwsbrief

Meld je aan voor onze wekelijkse nieuwsbrief met handige tips.

Zakelijke rekening: het eerste jaar gratis

Gratis zakelijke rekening openen

Bij de Rabobank is de zakelijke rekening voor startende ondernemers het eerste jaar gratis. Ben je al klant? Dan kun je ook online een zakelijke rekening openen.

Bekijk jouw Startersvoordeel

Blink uit met je plan

IJzersterk financieel plan

Met de tips van deze expert maak je met jouw financiële overzicht straks écht indruk op je bank of investeerder.

Bekijk de tips

Gratis voorbeeldplannen

Ondernemingsplan voorbeeld

Op zoek naar een goed voorbeeld om naast je eigen ondernemingsplan te leggen? Op Rabobank.nl kun je diverse voorbeeldplannen gratis downloaden.

Bekijk de voorbeeldplannen

Hoe zijn andere ondernemers gestart?

Startersverhaal Kromkommer

In de rubriek Startersverhalen vertellen succesvolle ondernemers over de start van hun bedrijf. Hoe hebben zij het aangepakt?

Lees hun verhalen

Wat is IkGaStarten?

IkGaStarten is een online initiatief van de Rabobank, de bank voor startend Nederland. Bedoeld voor startende ondernemers én voor mensen die nu nog in loondienst zijn, maar overwegen om ook de sprong te wagen. Iedere dag plaatsen wij hier nuttige informatie en tips die het leven van de ondernemer makkelijker en leuker maken.

Zakelijke rekening nodig?
X
Startersvoordeel

Bij de Rabobank is dit voor startende ondernemers het eerste jaar gratis.

sluiten

Ondernemingsplan maken?

Ontvang gratis de PDF ‘Ondernemingsplan: de basis in 10 stappen’. Wij hebben het volgende voor je op een rij gezet:

  • Hoe maak je in 10 stappen een businessplan?
  • Uit welke onderdelen bestaat een financieel plan?
  • Welke handige tools kun je hierbij gebruiken?
     

Stuur mij de PDF

Je ontvangt de PDF binnen 5 minuten en kosteloos in je mailbox.