9 rechtsvormen voor ondernemers

9 rechtsvormen voor ondernemers

Als startende ondernemer moet je een rechtsvorm kiezen. Deze keuze heeft gevolgen voor de aansprakelijkheid en belastingverplichtingen. Hoewel je niet per definitie vastzit aan de rechtsvorm die je kiest, is het aanpassen ervan een ingewikkeld en kostbaar proces. Deze checklist helpt jou op weg bij het bepalen van de meest geschikte ondernemingsvorm.

1. Ben ik een eenmanszaak?

Veruit de meeste startende ondernemers en ZZP'ers beginnen als eenmanszaak. De naam zegt het eigenlijk al: van een dergelijk bedrijf is slechts één persoon de eigenaar. Er kunnen wel meerdere mensen werkzaam zijn in de onderneming.

Ga jij in je eentje starten, maar verwacht je na verloop van tijd ook personeel in te huren? Dan kun je dus alsnog met een gerust hart kiezen voor een eenmanszaak.

Verder is het van belang om te weten dat er voor een eenmanszaak geen oprichtingseisen gelden, dat wil zeggen dat er geen akte hoeft te worden opgesteld.

Je bent daarentegen wel verplicht om de onderneming in te schrijven in het Handelsregister van de Kamer van Koophandel (KvK). Per persoon kan er maximaal één eenmanszaak worden opgericht. Alle ins & outs vind je in het artikel: wat je moet weten over de eenmanszaak

2. Ben ik onderdeel van een maatschap?

In een maatschap werken twee of meer personen (in dit geval 'maten') samen, die onder een gemeenschappelijke naam een beroep uitoefenen. Deze rechtsvorm komt veel voor in de medische en juridische wereld. Denk bijvoorbeeld aan (tand)artsen, fysiotherapeuten, en advocaten. Maar ook in de architectenwereld bestaan veel maatschappen.

Bij een maatschap is het zo dat iedere deelnemer iets inbrengt, zoals geld, goederen of arbeid, waarbij het uiteindelijke voordeel hieruit wordt verdeeld onder de maten. Daarnaast is iedere maat aansprakelijk voor gelijke delen.

Alle nieuwe maatschappen moeten worden ingeschreven in het Handelsregister. Bij de oprichting hoeft, net als bij een eenmanszaak, geen akte te worden opgesteld.

Probeer onderling echter wel duidelijke afspraken te maken over overige zaken en leg deze desnoods vast bij een notaris. Zo voorkom je dat er in de toekomst mogelijk frictie ontstaat tussen een of meerdere leden uit de maatschap. Lees ook het artikel 5 vragen en antwoorden over de maatschap.

3. Moet ik een Vennootschap Onder Firma (VOF) oprichten?

De Vennootschap Onder Firma (VOF) is eigendom van meerdere betrokkenen, die vennoten of firmanten worden genoemd. De op te richten VOF moet worden ingeschreven in het Handelsregister.

Het is niet verplicht om een firma- of vennootschapscontract te (laten) opmaken, maar net als bij een maatschap is het wenselijk om de gemaakte afspraken over verantwoordelijkheden, bevoegdheden en de winstverdeling schriftelijk vast te leggen. Lees meer over het oprichten van een VOF.

4. Past een Besloten Vennootschap (BV) beter bij mij?

De Besloten Vennootschap, vaak afgekort naar simpelweg BV, is een veelgebruikte rechtspersoon, waarbij het kapitaal in aandelen is verdeeld en de risico's van hoofdelijke aansprakelijkheid worden beperkt.

Deze aandelen zijn in het bezit van aandeelhouders, maar kunnen niet vrij worden verhandeld. Een belangrijk voordeel van de BV is dat het een rechtspersoon is. Dat houdt in dat in veel gevallen niet jij, maar de BV aansprakelijk is voor eventuele schulden.

Let wel op: als de schulden zijn ontstaan door wanbeleid, kun je hierop wél persoonlijk worden aangesproken. Als directeur ben je feitelijk in dienst van de onderneming.

Een BV kan door een of meerdere personen worden opgericht. Bij de oprichting moest de BV vroeger beschikking hebben over een kapitaal van achttienduizend euro (in de vorm van geld of natura, zoals onroerend goed).

Dat is niet meer het geval. Sinds 1 oktober 2012 is namelijk het nieuwe BV-recht ingegaan. De wetgeving met betrekking tot de besloten vennootschap (BV) is sindsdien aanzienlijk veranderd. Lees ook het artikel Een besloten vennootschap oprichten: wanneer relevant?

5. Is een Commanditaire Vennootschap (CV) de oplossing?

De Commanditaire Vennootschap is een bijzondere samenwerkingsvorm tussen twee of meer personen (vennoten). Deze vennoten kunnen beherend of stil (commanditair) zijn.

In de praktijk betekent dit vaak dat de stille vennoten alleen financieel betrokken zijn bij de onderneming. Het is voor hen niet toegestaan om namens de CV te spreken of handelen.

Voor de oprichting van een Commanditaire Vennootschap bestaan - afgezien van de inschrijving in het Handelsregister - geen formele eisen. Daarom is des te belangrijker om de gemaakte afspraken tussen de vennoten schriftelijk te laten vastleggen door een notaris.

Mocht de vennootschap haar verplichtingen niet meer kunnen nakomen? Dan zijn de beherende vennoten privé voor honderd procent hoofdelijk aansprakelijk.

De commanditaire vennoten zijn daarentegen slechts aansprakelijk voor het bedrag dat zij hebben ingebracht. Lees meer over de CV: 6 vragen en antwoorden over de commanditaire vennootschap.

6. Hoe zit het bij een Naamloze Vennootschap (NV)?

Deze rechtsvorm is voor de meeste starters over het algemeen niet echt relevant. Een NV is een vennootschap waarvan het kapitaal is verdeeld in aandelen, maar deze zijn in tegenstelling tot bij een BV overdraagbaar.

De eisen bij het oprichten van een NV zijn vrijwel gelijk aan die bij het opzetten van een BV, maar hierbij moet je ten tijde van de oprichting nog wel beschikken over een minimumkapitaal: het gaat hierbij om een bedrag van 45.000 euro.

Namens de NV moeten jaarstukken worden opgeteld en ingeleverd bij de KvK. De wijze waarop dit moet gebeuren, hangt af van de grootte en omvang van het bedrijf. Meer informatie vind je in het artikel: de naamloze vennootschap: wanneer relevant?

7. Wanneer kies ik voor een vereniging?

andres

Succesvolle administratie

Je zakelijke én privé-administratie op orde houden? Een zakelijke rekening is voor startende ondernemers het eerste jaar gratis.

Meer weten

Indien je een bepaald doel voor ogen hebt en met anderen wilt samenwerken om dit te bereiken, kun je de vereniging kiezen als rechtsvorm.

Kort gezegd is een vereniging een samenwerkingsvorm tussen twee of meer personen (leden) met een gemeenschappelijk doel.

Belangrijke voorwaarde is dat het maken van winst om onder de leden te verdelen geen doel mag zijn.

Er mag wel degelijk winst worden gemaakt, maar de opbrengsten moeten ten goede komen aan het gemeenschappelijke doel.

Voorwaarden voor deze rechtsvorm zijn dat jouw vereniging uit ten minste twee personen bestaat, de hoogste macht bij de ledenvergadering ligt, alle leden hierbij één stem hebben en het bestuur wordt benoemd namens de ledenvergadering.

Alle verenigingen hebben rechtspersoonlijkheid, maar er wordt onderscheid gemaakt tussen verenigingen met beperkte rechtsbevoegdheid en verenigingen met volledige rechtsbevoegdheid. Lees alles over de vereniging als rechtsvorm in het artikel Een vereniging oprichten in 6 stappen.

8. Is mijn bedrijf een stichting?

Een stichting heeft als doel om met behulp van vermogen een bepaald ideaal te realiseren. Deze doeleinden zijn vastgelegd in de statuten. Een stichting mag winst maken, maar net als bij een vereniging moet deze opbrengst wel ten goede komen aan een ideëel of sociaal doel.

Een stichting wordt opgezet door een of meerdere personen (natuurlijk of rechtspersoon), heeft geen leden en wordt opgericht bij notariële akte of testament. Vergeet de stichting niet als zodanig in te schrijven in het Handelsregister van de KvK.

In het geval van schulden worden de bestuurders van een stichting niet aansprakelijk gesteld. Als de stichting onder de heffing van de vennootschapsbelasting valt, zijn wel de anti-misbruikwetten van toepassing en kunnen bestuurders onder bepaalde omstandigheden alsnog aansprakelijk worden gehouden.

Wat verder ter sprake kan komen bij de oprichting, leest je hier: 5 vragen en antwoorden over de stichting.

9. Hoe zit het bij een coöperatie en onderlinge waarborgmaatschappij?

Deze rechtsvorm komt nog maar weinig voor. De coöperatie en onderlinge waarborgmaatschappij zijn bijzondere verenigingen.

Een coöperatie komt door middel van het afsluiten van overeenkomsten op voor de materiële belangen van haar leden. De winst mag worden uitgekeerd aan leden. Er zijn drie soorten coöperaties: 

  • bedrijfscoöperatie
  • consumentencoöperatie
  • producten- of dienstencoöperatie


Een coöperatie wordt opgezet door minimaal twee personen. De oprichting vindt plaats bij notariële akte.

De coöperatie moet daarnaast worden ingeschreven in het Handelsregister en is verplicht om ieder jaar jaarstukken op te stellen en deze openbaar te maken.

Meer informatie over coöperaties en onderlinge waarborgmaatschappijën lees je in het artikel Start een succesvolle coöperatie in 14 stappen.

Ook relevant voor jou

Rechtsvormen: welke handelsvorm past bij jou?
Man-vrouwfirma oprichten: wat zijn de regels? 
De coöperatie als rechtsvorm: wanneer relevant voor ZZP’ers?
Bedrijf starten onder de 18: wat zijn de regels?
6 rechtsvormen voor ZZP'ers

Bijgewerkt op: 16-11-2016 Gepubliceerd op:
22-05-2012

Rechtsvorm

Een van de eerste dingen die je doet als je een bedrijf wilt starten, is nadenken over een geschikte ondernemingsvorm. Er zijn in Nederland verschillende rechtsvormen die op jou van toepassing kunnen zijn. De meeste startende ondernemers kiezen voor een eenmanszaak, maar misschien past een andere ondernemingsvorm wel beter bij jouw bedrijf. Op deze pagina's lichten we de verschillende rechtsvormen uitgebreid toe:


Een concreet overzicht van alle ondernemingsvormen vind je in het artikel Rechtsvormen: welke handelsvorm past bij jou? En kijk ook eens naar dit handige overzicht van de Kamer van Koophandel (PDF-bestand).

Nieuwsbrief

Meld je aan voor onze wekelijkse nieuwsbrief met handige tips.

Hoe ontvang ik geld?

Welke betaalmethoden zijn relevant voor jou?

Van pinnen tot iDeal en contactloos betalen: als ondernemer kun je op meerdere manieren je klanten laten betalen. Welke methode kies jij?

Bekijk de betaalmethoden

Blink uit met je plan

IJzersterk financieel plan

Met de tips van deze expert maak je met jouw financiële overzicht straks écht indruk op je bank of investeerder.

Bekijk de tips

Hoe zijn andere ondernemers gestart?

Startersverhaal Kromkommer

In de rubriek Startersverhalen vertellen succesvolle ondernemers over de start van hun bedrijf. Hoe hebben zij het aangepakt?

Lees hun verhalen

Wat is IkGaStarten?

IkGaStarten is een online initiatief van de Rabobank, de bank voor startend Nederland. Bedoeld voor startende ondernemers én voor mensen die nu nog in loondienst zijn, maar overwegen om ook de sprong te wagen. Iedere dag plaatsen wij hier nuttige informatie en tips die het leven van de ondernemer makkelijker en leuker maken. Rabobank kan jou onder meer op weg helpen met een zakelijke rekening en relevante verzekeringen.

Zakelijke rekening nodig?
X
Startersvoordeel

Bij de Rabobank is dit voor startende ondernemers het eerste jaar gratis.

sluiten

Ondernemingsplan maken?

Ontvang gratis de PDF ‘Ondernemingsplan: de basis in 10 stappen’. Wij hebben het volgende voor je op een rij gezet:

  • Hoe maak je in 10 stappen een businessplan?
  • Uit welke onderdelen bestaat een financieel plan?
  • Welke handige tools kun je hierbij gebruiken?
     

Stuur mij de PDF

Je ontvangt de PDF binnen 5 minuten en kosteloos in je mailbox.