Dit moet je weten over de vennootschap onder firma (vof)

Bijgewerkt op 03 november 2021
10 min  leestijd
190.205
Image
Vennootschap onder firma (VOF) startende ondernemers

De vennootschap onder firma (vof) is een populaire rechtsvorm onder startende ondernemers die samen een bedrijf beginnen. Zorg wel dat je een vennootschapscontract opstelt en weet welke belasting je moet betalen.

Ben je op zoek naar een antwoord op een specifieke vraag? Klik dan op één van de vragen hieronder. Om het hele artikel te lezen scroll je gewoon naar beneden.

  1. Wat is een vennootschap onder firma (vof)?
  2. Hoe gaat de oprichting in zijn werk?
  3. Hoe stel je een vennootschapscontract op?
  4. Hoe werkt aansprakelijkheid bij een vof?
  5. Welke belastingen zijn van toepassing op een vof?
  6. Wanneer is een man/vrouw-firma relevant?
     

1. Wat is een vennootschap onder firma (vof)?

Bij een vennootschap onder firma (vof) start je samen met één of meer andere ondernemers een bedrijf. Het is de bedoeling dat alle vennoten iets inbrengen in de onderneming. Vaak is dit een geldbedrag, maar soms ook goederen of arbeidsuren.

Voor het oprichten van een vof hoef je geen rekening te houden met een minimumkapitaal. Dit maakt de vof extra geschikt als rechtsvorm voor starters.

Verschil tussen vof en eenmanszaak

Een vof heeft op het eerste gezicht veel overeenkomsten met een eenmanszaak. Toch is er wel een belangrijk verschil. Een eenmanszaak heeft één eigenaar, terwijl er bij een vof altijd sprake moet zijn van meerdere eigenaren.

Wanneer een vof en wanneer een bv? 

Dit heeft alles te maken met aansprakelijkheid en grootte van het bedrijf. Een bv (besloten vennootschap) geeft aandelen uit en verdeelt de aansprakelijkheid over de aandeelhouders. De risico's worden dan beperkt tot het bedrijf zelf. De oprichters en/of eigenaars zijn niet persoonlijk aansprakelijk. 

Dat is wel het geval wanneer je een vof opricht. Alle oprichters zijn dan zelf volledig aansprakelijk en worden voor de volle 100 procent aangesproken wanneer er iets (onverwachts) gebeurt waardoor er risico's worden gemaakt. De inschatting van risico's is dus iets wat moet gebeuren voordat je de definitieve keuze maakt. Uiteraard kun je altijd nog teruggaan naar de Kamer van Koophandel om je keuze bij te stellen. 

Besloten vennootschap (bv):

  • Wordt opgericht met een notaris
  • Aantrekkelijk vanaf een winst van 100.000 euro - 150.000 euro
  • Oprichters/eigenaren niet persoonlijk aansprakelijk
  • Een bv betaalt vennootschapsbelasting over de winst

Vennootschap onder firma (vof):

  • Kan opgericht worden zonder tussenkomst van een notaris
  • Vooral aantrekkelijk in de opstartfase
  • Oprichters/eigenaren wél persoonlijk aansprakelijk (privévermogen)
  • Een vof betaalt inkomensbelasting over de winst

Lees ook: wanneer is de keuze voor een bv relevant? 

2. Hoe gaat de oprichting in zijn werk?

Het oprichten van een vennootschap onder firma is niet moeilijk. Je hebt geen minimumkapitaal nodig, hoeft niet naar de notaris en je kunt je direct inschrijven in het Handelsregister van de Kamer van Koophandel (KvK).

Hiervoor moet je wel even langs bij een van de kantoren. De KvK geeft jouw gegevens vervolgens automatisch door aan de Belastingdienst, dus dat hoef je zelf niet meer te doen. De kosten voor je KvK-inschrijving zijn eenmalig € 51,30 (in 2021). 

Sinds september 2020 schrijf je de vennoten bij de KvK-inschrijving ook meteen in bij het UBO-register. UBO betekent Ultimate Beneficial Owner, ofwel de mensen die uiteindelijk eigenaar zijn of zeggenschap hebben over het bedrijf. Bij een nieuw bedrijf gebeurt dit meteen bij de KvK-inschrijving. 

Schrijf je ondernemingsplan

Wanneer je besluit om een vennootschap onder firma te starten, is het belangrijk om allereerst een ondernemingsplan te schrijven. Hierin beschrijf je niet alleen wat je precies gaat doen, maar ook hoe de markt eruit ziet, wie je concurrenten zijn en hoe je dit financieel gaat aanpakken.

Zijn je medeoprichter en jij wat visueler ingesteld? Dan is het Business Model Canvas misschien wel iets voor jullie. Dit is een methode om je ondernemingsplan in negen blokken te vatten. Download het gratis voorbeeld Business Model Canvas om meteen aan de slag te gaan.

Open een zakelijke rekening

Omdat je bij een vof met meerdere vennoten samenwerkt, is het handig om een zakelijke rekening te openen. Zo kan iedereen altijd bij de rekening en straal je professionaliteit uit. Je kunt ook laten vastleggen dat bij grote overboekingen meerdere vennoten moeten tekenen.

Verzekeringen voor een vof

Het is verstandig ook direct de goede verzekeringen af te sluiten voor een VOF. Bedenk wat er allemaal zou kunnen gebeuren met je klanten of met elkaar wanneer je de deuren opent, en zorg dat je je verzekert tegen ongevallen, criminaliteit, schade, etc. Je bent namelijk als vennoten allebei 100 procent aansprakelijk voor de ontstane schade in geval van een noodlottig ongeval. 

Alle verzekeringen op een rij

Het verschilt per ondernemer en bedrijf welke verzekeringen relevant zijn. In elke sector en met elke bedrijfsgrootte loop je namelijk andere risico's. Daarom hebben we een overzicht gemaakt met de belangrijkste verzekeringen voor ondernemers. Welke risico's dek jij af?

Bekijk het overzicht verzekeringen

Dit betekent dat wanneer eventuele schadebedragen niet op je compagnon te verhalen zijn, de lasten volledig op jouw schouders terechtkomen. Laat je daardoor vooraf goed informeren over bijvoorbeeld een rechtsbijstandverzekering, beroepsaansprakelijkheidsverzekering, bedrijfsaansprakelijkheidsverzekering, bedrijfsschadeverzekering of opstal-, goederen- en inventarisverzekering.

Vergeet ook geen compagnonsverzekering (als er iets met jou of je compagnon gebeurt) of cyberverzekering. Partijen zoals de Rabobank bieden totale pakketten aan waardoor je volledig, voordelig en veilig verzekerd bent. Een fijne gedachte wanneer je je toe wilt leggen op het uitbouwen van een succesvolle onderneming. 

Personeel aannemen

Een vof kan ook gewoon medewerkers aannemen, op dezelfde manier zoals dat gaat bij een eenmanszaak. De administratie hierrond kan eventueel worden uitbesteed via een payrollbedrijf, of de vof krijgt zelf een loonheffingennummer. Dat is nodig omdat er loonheffingen moeten worden ingehouden op het salaris van de werknemer, én omdat er aangifte moet worden gedaan.

Rond het aannemen en werkzaam laten zijn van personeel gelden de normale regels. Als je het zelf wilt regelen, denk dan ook aan de benodigde personeelsverzekeringen. Zijn deze verzekeringen relevant voor jullie en jullie bedrijf of niet? 

  • Aansprakelijkheidsverzekering
    Net zoals je die voor jezelf afsluit, is een aansprakelijkheidsverzekering voor je personeel aan te raden. Als werkgevers zijn de eigenaren van een vof namelijk ook aansprakelijk voor het doen en laten (of nalaten) van het personeel. 
  • Verzuimverzekering
    Wanneer je medewerker ziek is kan dat tot wel twee jaar geld kosten. Een verzuimverzekering neemt die kosten uit handen. De premie wordt bepaald aan de hand van de totale loonkosten. 
  • Ongevallenverzekering
    Je hoopt dat het je nooit overkomt, maar het kan altijd gebeuren: er is sprake van fysiek letsel of zelfs een overlijden bij een medewerker tijdens de arbeid of het woon-werkverkeer. In dat geval kan een ongevallenverzekering voor personeel deze kosten compenseren. 
  • Nabestaandenverzekering
    In het ergste geval kan de nabestaandenverzekering eventuele kosten dekken die ontstaan bij overlijden van een medewerker. De partner ontvangt dan een uitkering.

3. Hoe stel je een vennootschapscontract op?

Het is belangrijk om vervolgens samen met de andere vennoten goede onderlinge afspraken te maken. Leg deze vast in een vennootschapscontract.

Hoewel dit niet verplicht is, geeft zo'n contract over veel zaken duidelijkheid voor alle vennoten. Denk bijvoorbeeld aan het maken (en schriftelijk vastleggen) van afspraken over:

Opheffing vof

Het is ook aan te raden om in het vennootschapscontract een stuk te wijden aan afspraken over de mogelijke opheffing van de vof. Wat doe je als het bedrijf onverhoopt failliet gaat of één van de vennoten uit het bedrijf wil stappen? 

Laat je contract altijd nalezen door een financieel of juridisch adviseur. Zo zorg je dat je niet iets belangrijks over het hoofd ziet.

4. Hoe werkt aansprakelijkheid bij een vof?

Kies je straks voor de rechtsvorm vennootschap onder firma (vof)? Dan moet je ook rekening houden met aansprakelijkheid. Jij en jouw zakenpartner(s) kunnen straks hoofdelijk aansprakelijk worden gesteld voor eventuele gemaakte schulden van je onderneming.

Géén rechtspersoon

Belangrijk! Een vof is géén rechtspersoon. De vennoten zijn zelf aansprakelijk. Of jij (of één van de andere vennoten) deze schulden daadwerkelijk hebt gemaakt, is niet belangrijk. Schuldeisers zullen zich in veel gevallen in eerste instantie richten op het vermogen van het bedrijf.

whitepaper administratie cover

Administratie opzetten?

Speciaal voor starters: de basis in 5 minuten. Een overzicht van wat je nodig hebt om aan de slag te gaan met je boekhouding, inclusief tips.

Download gratis PDF

Privévermogen

Wanneer het vermogen van het bedrijf niet voldoende is om de schulden af te lossen, kunnen zij vervolgens ook aanspraak maken op het privévermogen van de vennoten.

Dit kan heel vervelende gevolgen hebben wanneer je bijvoorbeeld in gemeenschap van goederen bent getrouwd. In dat geval kunnen de schuldeisers namelijk ook aanspraak maken op het privévermogen van je partner. 

Het is dan ook slim om in goed overleg alsnog het opstellen van huwelijkse voorwaarden te overwegen. Daarmee kun je de aansprakelijkheid op jouw privévermogen flink beperken.

Privé in de problemen

Komt een vennoot in de toekomst privé in de financiële problemen? Dan kunnen schuldeisers niet aan jouw privévermogen komen. Ook het zakelijk vermogen van de vof kan dan niet worden aangesproken. Vraag een notaris naar de mogelijkheden en voorwaarden.

5. Welke belastingen zijn van toepassing op een vof?

Als ondernemer met een vennootschap onder firma krijg je ook zakelijk gezien te maken met de Belastingdienst. Zo moeten jij en de andere vennoten straks namelijk inkomstenbelasting betalen over jullie deel van de winst.

Fiscale voordelen

Je kunt ook gebruikmaken van fiscale voordelen. Zo kom je bij een vof in veel gevallen in aanmerking voor:

Voor- en nadelen van een vof

Over het algemeen geldt: voor startende ondernemingen waar meer dan  1 persoon aan het roer staat, kan het interessant zijn om een vof te overwegen. De aansprakelijkheid richting het eigen vermogen of de eigen persoon is groot, maar de kosten en de drempels zijn laag, de regelingen gunstig (fiscale voordelen) en een transitie naar een bv is altijd mogelijk. 

6. Wanneer is een man/vrouw-firma relevant?

Een man/vrouw-firma is een variant op de standaard vennootschap onder firma (vof), waarbij de vennoten of firmanten partners van elkaar zijn. Goed om te weten: natuurlijk mag je partner ook van dezelfde gender (of non-binair) zijn.

Verder zijn de regels en oprichtingseisen in principe gelijk aan die van een vof. Een voordeel is dat jullie als zakenpartners allebei gebruik mogen maken van de beschikbare fiscale aftrekposten.

Hoofdelijk aansprakelijk

Een nadeel is echter dat jullie in dit geval ook allebei hoofdelijk aansprakelijk zijn en dat eventuele schuldeisers dus aanspraak kunnen maken op beide privévermogens. Dit geldt óók wanneer jullie niet in gemeenschap van goederen zijn getrouwd.

zakelijke rekening afbeelding

Zakelijke rekening: 5 voordelen!

Zakelijke rekening nodig of twijfel je nog?

Bekijk de 5 voordelen

Veelgestelde vragen over de VOF

  • Wat is een vof?
    Een vof staat voor vennootschap onder firma. Het is een bedrijf, een vennootschap, waar minimaal 2 personen de oprichter van zijn.
  • Wat zijn de kenmerken van een vof?
    Een vof is meestal wat kleinschaliger dan een bv en is vooral aantrekkelijk voor bedrijven die in de beginjaren zitten. Een vof is op te richten zonder tussenkomst van een notaris, er zijn fiscale voordelen en er kan altijd worden getransformeerd naar een bv. Bij een vof zijn alle oprichters voor de volle 100 procent aansprakelijk als er iets gebeurt.
  • Wie is er aansprakelijk bij een vof?
    Alle oprichters zijn 100 procent aansprakelijk. Dat betekent dat wanneer er een schuld ontstaat of anderszins een financiële kwestie speelt, en één van de oprichters heeft geen eigen vermogen, dat de andere oprichter(s) volledig aansprakelijk is/zijn. Je kunt dit ondervangen via verzekeringen. Lees meer over samen een bedrijf opstarten
  • Wanneer een vof en wanneer een bv?
    Vooral in het begin is een vof aantrekkelijk, vanwege de lage instapdrempel, geen tussenkomst van een notaris en de fiscale voordelen. Wanneer een bedrijf tussen de € 100.000 en € 150.000 winst behaalt, kan het aantrekkelijk zijn om de aansprakelijkheid af te wentelen op een bv en te transformeren. Een bv is namelijk een rechtspersoon die zelf aansprakelijk kan worden gesteld en failliet kan gaan, een vof is dat niet. Lees verder over de verschillende rechtsvormen

Ook interessant voor jou

Rechtsvormen: welke vorm past bij jou?
Wanneer kies je als starter voor een bv?
Hoe kan ik samenwerken met andere ondernemers?

Meer over rechtsvorm

Meer over rechtsvorm
8 redenen om ondernemer te worden

Help mee om IkGaStarten te verbeteren!

Wil jij ons feedback geven om IkGaStarten nóg beter te maken? Geef jouw mening via ons lezersonderzoek (duurt max. 7 minuten). 

Sluiten