Eenmanszaak oprichten: wat zijn de voor- en nadelen?

Bijgewerkt op 13 mei 2022
6 min  leestijd
70.400
Image
Eenmanszaak

De eenmanszaak is de populairste rechtsvorm voor starters, zeker voor zzp'ers en freelancers. Wat zijn de belangrijkste voordelen en nadelen van een eenmanszaak, hoe richt je deze op en wat zijn de aandachtspunten?

In dit artikel:

Wat is een eenmanszaak?

Als je een eigen bedrijf opricht, moet je een rechtsvorm kiezen. Er zijn veel verschillende varianten, zoals de eenmanszaak, de besloten vennootschap (bv) en de maatschap. Welke je kiest, hangt af van wat voor soort bedrijf je hebt.

Een eenmanszaak is een onderneming waarvan één persoon de eigenaar is. Deze rechtsvorm heeft geen rechtspersoonlijkheid. Dat betekent dus dat jij én de verantwoordelijkheid draagt voor het bedrijf én wettelijk gezien aansprakelijk bent. Dat is een van de nadelen van een eenmanszaak (daarover later meer). 

Goed om te weten: het woord eenmanszaak lijkt te betekenen dat er maar één persoon mag werken. Dat is dat niet waar! Je mag als eigenaar van een eenmanszaak gewoon personeel in dienst nemen.

Hoe richt je een eenmanszaak op?

Als je een eenmanszaak wilt starten, kun je het grootste deel van de oprichting eenvoudig zelf regelen. Dat is een van de voordelen van een eenmanszaak. Hieronder zetten we alle stappen op een rij.

  1. Bereid je goed voor op de start
    Het schrijven van een ondernemingsplan is een goede manier om jouw plannen concreet in kaart te brengen. Denk daarna alvast na over een bedrijfsnaam in jouw branche en regio.
  2. Schrijf je in met het online inschrijfformulier
    Als je zeker weet dat de eenmanszaak voor jou de geschiktste rechtsvorm is, kun je het online inschrijfformulier van de Kamer van Koophandel (KvK) invullen.
  3. Maak een persoonlijke afspraak bij een KvK-kantoor bij jou in de buurt
    In de bevestigingsmail die je ontvangt, staan instructies. Zo moet je op de afspraak een geldig identiteitsbewijs kunnen overleggen, evenals (indien relevant) een huurcontract van je bedrijfspand.
  4. Tijdens je afspraak
    Tijdens deze afspraak wordt jouw nieuwe bedrijf officieel ingeschreven in het Handelsregister. Vanaf dat moment staat de onderneming op jouw naam. Je ontvangt van de KvK ook direct een KvK-nummer. Houd er rekening mee dat eenmalig een inschrijfvergoeding van € 50 moet betalen. 
  5. Documenten ontvangen
    Ongeveer een week na de inschrijving bij de KvK ontvang je per post een kopie van de belangrijkste papieren met daarop je KVK-nummer en btw-identificatienummer. Van de Belastingdienst krijg je vervolgens nog apart bericht of je btw-plichtig bent en wat je daarvoor eventueel nog moet regelen.

Belasting betalen bij een eenmanszaak

Als je een eigen bedrijf start, moet je op een andere manier belasting betalen dan dat je gewend bent. Voortaan maak je omzet, kosten en winst, in plaats van dat je loon op je rekening gestort krijgt. Bij een eenmanszaak betaal je meestal twee soorten belasting:

  • Btw/omzetbelasting
    De btw wordt berekend over alles wat je verkoopt. Het standaard percentage is 21%, het verlaagde percentage is 9% en sommige producten of diensten zijn vrijgesteld (0%). Je doet meestal elk kwartaal btw-aangifte. Uitzonderingen betalen elke maand of elk jaar omzetbelasting.
  • Inkomstenbelasting
    Inkomstenbelasting betaal je een keer per jaar. Als ondernemer voor de inkomstenbelasting betaal je belasting over je winst (omzet min kosten), min de ondernemersaftrek. In de regel is het genoeg om een derde van je winst apart te zetten. 

Niet alle ondernemers worden ook gezien als ondernemer voor de inkomstenbelasting. Zij betalen over 'resultaat uit overige werkzaamheden'

Veel starters vinden het best spannend om voor het eerst btw-aangifte of aangifte inkomstenbelasting te doen. Daarom hebben we een korte handleiding gemaakt: zo doe je aangifte omzetbelasting en inkomstenbelasting.

Voordelen eenmanszaak

Iedere rechtsvorm heeft zijn voor- en nadelen. Dat geldt dus ook voor de eenmanszaak. Een van de bekendste voordelen van de eenmanszaak is dat de oprichting heel gemakkelijk gaat. Je hebt bijvoorbeeld geen notaris nodig.

Een ander voordeel van de eenmanszaak is dat de kosten laag zijn, je betaalt alleen € 50 aan inschrijfkosten bij de KvK. Omdat er maar één bedrijfseigenaar is, hoef je ook niets op papier te (laten) zetten over de onderlinge verantwoordelijkheden  en verdelingen. 

whitepaper administratie cover

Administratie opzetten?

Speciaal voor starters: de basis in 5 minuten. Een overzicht van wat je nodig hebt om aan de slag te gaan met je boekhouding, inclusief tips.

Download gratis PDF

Belastingvoordelen eenmanszaak

Een ander vaak genoemd voordeel van de eenmanszaak is het belastingvoordeel waarvan je kunt profiteren. De bekendste aftrekposten zijn de zelfstandigen- en startersaftrek. Deze trek je af van de winst waar je belasting over moet betalen. In 2022 kun je € 6.310 aan zelfstandigenaftrek en € 2.123 aan startersaftrek toepassen.

Nadelen eenmanszaak

Een van de nadelen van de eenmanszaak is dat je bij deze rechtsvorm hoofdelijk aansprakelijk kunt worden gesteld voor de schade die jij (of jouw producten of diensten) aan anderen toebrengt.

Hoofdelijke aansprakelijkheid houdt in dat jouw privé-inkomen (en - als jij niet onder huwelijkse voorwaarden getrouwd bent - ook het vermogen van je partner) kan worden aangesproken om eventuele schulden af te lossen.

Als je liever niet persoonlijk aansprakelijk wilt zijn, kun je bijvoorbeeld beter een besloten vennootschap (bv) oprichten. In dat geval krijg je wel weer te maken met andere fiscale voorwaarden.

Startkapitaal als eenmanszaak

Als startende ondernemer kan het daarnaast moeilijk zijn om startkapitaal te vergaren. Een eenmanszaak als rechtsvorm kan dit proces nog lastiger maken. Bij een eenmanszaak moeten investeerders namelijk een bedrag uitlenen aan de ondernemer, terwijl ze bij een bv een minderheidsbelang in aandelen kunnen ontvangen.

Pensioen en verzekeringen

Verder moet je er rekening mee houden dat je als ondernemer zelf verantwoordelijk bent voor het opbouwen van aanvullend pensioen en het afdekken van eventuele risico's. De meeste starters kijken in eerste instantie naar verzekeringen op het gebied van aansprakelijkheid, arbeidsongeschiktheid en rechtsbijstand.

Eenmanszaak omzetten naar bv

Blijkt na een tijdje dat je toch beter een bv kunt nemen? Bijvoorbeeld omdat je toch niet persoonlijk aansprakelijk wilt zijn, of dat je een meer winst bent gaan maken? Dan kun je altijd je eenmanszaak omzetten naar een besloten vennootschap.

Als je per jaar € 150.000 of meer winst maakt, is het vaak fiscaal voordeliger om een bv te nemen. Je hebt dan weinig aan de aftrekposten bij een eenmanszaak. Je kunt je eenmanszaak zelf omzetten of een bedrijf inschakelen. Zij vragen zo'n € 300.

Je kunt het ook zelf doen. Er zijn drie manieren om je eenmanszaak om te zetten naar een bv:

  • Activa passiva inbreng
  • Ruisende omzetting
  • Geruisloze omzetting

Wil je weten wat je bij elke manier moet doen? Lees dan het artikel over het omzetten van een eenmanszaak naar een bv.

Lees ook

Zelfstandigenaftrek en startersaftrek: zo zit dat
Checklist: het opstellen van een businessplan
Inschrijven bij de KvK: zo werkt het handelsregister

zakelijke rekening afbeelding

Zakelijke rekening nodig?

1e halfjaar gratis voor starters: rekening, pinpas en internetbankieren

1e halfjaar € 0,00

Meer over zzp

Meer over zzp