marieke

De start van TomTom

De komst van draagbare navigatiesystemen heeft het leven van automobilisten een stuk makkelijker gemaakt. Het Nederlandse TomTom ontwikkelt en lanceert in 2002 het allereerste losse navigatiekastje en wordt marktleider in heel Europa (en daarbuiten). De laatste jaren kampt het bedrijf van Harold Goddijn echter met tegenvallende cijfers en een dalende markt. Kan TomTom het tij nog keren?

Om wie gaat het?

Mede-oprichter, CEO en bestuursvoorzitter Harold Goddijn.

Waar en wanneer wordt hij geboren?

Op 23 mei 1960 in Oegstgeest.

Om welk bedrijf gaat het?

TomTom.

Wanneer opgericht?

In 1991 (het oorspronkelijke Palmtop), 2001 (het huidige TomTom).

Hoe kwam de oprichting van TomTom tot stand?

Het Nederlandse TomTom komt voort uit een eerder bedrijf genaamd Palmtop, een bedrijf in computerapparatuur dat werd opgericht door studievrienden Peter-Frans Pauwels, Pieter Geelen en Harold Goddijn en vanaf begin jaren ’90 applicaties ontwikkelt voor de eerste generatie handheld apparaten. In eerste instantie richt het technische bedrijf zich op de zakelijke markt, maar langzaam maar zeker begint ook de consument warm te lopen voor de 'personal organizers'. De handheldmarkt breidt zich in de daarop volgende jaren snel uit, mede dankzij het succes van de Palm Pilot in 1996 en de opkomst van de eerste Microsoft-gebaseerde apparaten. De inmiddels uiteenlopende applicaties (agenda, spelletjes, boekhoudprogramma’s, routeplanners etc.) voor deze apparaten worden in veel gevallen door Palmtop gemaakt.

In 2001 sluit Harold Goddijn, die tot dat moment leiding gaf aan zijn computerbedrijf Psion Nederland BV, zich als CEO aan bij Palmtop, en wordt de handelsnaam veranderd in het huidige TomTom. De focus werd vanaf dat moment verlegd naar navigatiesystemen. Inmiddels is iedereen wel bekend met een digitale (soms in de auto gebouwde) routeplanner die jou 'live' volgt en precies vertelt wanneer je een afslag moet nemen, maar voor het tijdperk van het satellietnavigatiesysteem moesten de meeste automobilisten zich nog behelpen met een ouderwetse wegenkaart of uitgeprinte routeplanner van het internet.

TomTom ziet in deze uitvinding een gat in de markt en start met het ontwikkelen het eerste mobiele autonavigatiesysteem, de TomTom Navigator. De lancering is een succes, omdat dit mobiele apparaat dezelfde kwaliteit levert als de - vaak veel duurdere - navigatiesystemen die door fabrikanten worden ingebouwd in auto's. De technologie rond de GPS-satellieten verbetert snel, evenals de verschillende TomTom-producten die elkaar in rap tempo opvolgen. Zo wordt de opvolger van de Navigator, de TomTom Go (een zogenaamd standalone autonavigatiesysteem), in het voorjaar van 2004 uitgebracht. In het najaar van datzelfde jaar is TomTom Mobile aan de beurt, de eerste navigatie-toepassing die gebruik maakt van de eerste smartphones.

De verkoopcijfers in die tijd zijn indrukwekkend. Eind 2004 heeft TomTom al 250.000 apparaten verkocht. In 2005 staat die teller al op 1,7 miljoen. Dit heeft zeker te maken met het feit dat het bedrijf van Goddijn vanaf het eerste moment groots, en dus internationaal durft te denken. Het bedrijf breidt in de loop der jaren zijn afzetmarkt uit naar de rest van Europa, Amerika en grote delen van Australië en Azië.

Een beursgang kan haast niet uitblijven: dat gebeurt dan ook in mei 2005, wanneer de aandelen van het concern wordt toegevoegd aan de Eurolist van Euronext Amsterdam (code TOM2). De opbrengst van deze beursgang was circa 125 miljoen euro. Sinds maart 2006 is Tomtom onderdeel van de AEX index. Goddijn wordt hierdoor op slag schatrijk. In 2005 wordt zijn vermogen geschat op 430 miljoen euro, waarvan hij overigens een aanzienlijk deel in liefdadigheidsprojecten investeert.

Ten tijde van de beursgang is TomTom in Europa de absolute nummer 1 op het gebied van navigatiesystemen en wereldwijd ook een van de marktleiders in de sector. Toch krijgt het concern steeds meer te maken met felle concurrentie van andere fabrikanten, waaronder Mio Technology en Garmin, die consumenten vrijwel exact dezelfde technologie bieden voor een kleiner bedrag. 

TomTom haalt tot niet zo lang geleden het grootste deel van haar opbrengsten uit de verkoop van de losse navigatiekastjes, maar moet sinds de komst van dit gratis(!) alternatief naarstig op zoek naar andere inkomstenbronnen. Het bedrijf van Goddijn concentreert zich de laatste jaren daarom steeds meer op de mobiele telefonie en het ontwikkelen van software. Echt succesvol daarin is TomTom nog niet geweest, gezien de tegenvallende jaarcijfers van 2011, waaruit blijkt dat de dalende cijfers bij de verkoop van draagbare navigatiesystemen (hardware) verre van wordt gecompenseerd door de verkoop van slimme verkeersinformatie (software). Het is afwachten of TomTom over de lange adem beschikt die nodig is om deze overstap alsnog te maken.

Waarin onderscheidde TomTom zich van de concurrentie?

TomTom is begin jaren '00 de eerste in zijn soort die automobilisten een geavanceerd, draagbaar én betaalbaar alternatief biedt voor dure (door de autofabrikant) ingebouwde navigatiesystemen. Dat betekent dat ook de trotse eigenaar van een aftands wagentje uit 1989 voor een schappelijke prijs voortaan zonder problemen de weg kan vinden. Daarnaast is zo'n draagbaar apparaat van TomTom stukken gebruiksvriendelijker dan veel andere navigatiesysteem, waardoor het product zowel zakelijke als particuliere klanten aanspreekt. De ouderwetse wegenkaarten en printjes van eerder gereden routes kunnen voorgoed bij het oud papier.

Advertorial Financieren

Geld nodig?

Als startende ondernemer heb je vaak aanvullende financiering nodig. De Rabobank biedt starters mogelijkheden om een bedrijf te financieren.

Bekijk de mogelijkheden

Hoe gaat het nu met TomTom?

Zoals eerder aangegeven heeft de multinational van Goddijn wel eens betere tijden gekend. TomTom is nog steeds marktleider op het gebied van draagbare navigatiesystemen, maar deze markt lijkt enigszins uitgeput te raken. Dat komt enerzijds door de even goede en gratis alternatieven op de smartphones van tegenwoordig en anderzijds omdat de meeste consumenten weinig zin hebben om, eenmaal in het bezit van een navigatiekastje, dit systeem tegen betaling tijdig te updaten. Kleine succesjes zijn er overigens ook voor het concern, zoals de samenwerkingsverbanden die TomTom sluit met autofabrikant Toyota (2006) en Renault (2009).

Er is echter meer nodig om het tij te keren. TomTom zag in het vierde kwartaal van 2011 de winst en omzet namelijk wederom fors teruglopen. De omzet daalde met 31 procent, de nettowinst ging met 65 procent naar beneden. Over heel 2011 houdt TomTom uiteindelijk 68 miljoen euro over tegen 107 miljoen in 2010. Het bedrijf had al gewaarschuwd voor deze tegenvallende resultaten, maar een verschil van 39 miljoen euro, evenals het bericht dat er 457 arbeidsplaatsen zullen worden geschrapt, is een teken aan de wand dat er bij TomTom nog veel moet gebeuren om uit deze neerwaartse spiraal te komen

Inspirerende quote

Oprichter en CEO Harold Goddijn: "Zelfs als je de oprichter, eigenaar en CEO bent van een gevierd bedrijf, zelfs als de wereld openlijk haar bewondering voor je product heeft uitgesproken, dan nog is dat geen reden om lekker lui achterover te leunen en te blijven teren op je oude successen."

Videos

TomTom wil niet alleen individuele automobilisten snel naar hun bestemming brengen, maar ook de filedruk op innovatieve wijze verminderen. In dit interview vertellen Goddijn en de andere directieleden over de status van dit project en hun plannen om hiermee opnieuw de wereld te veroveren.
 

In Engeland werd eind vorig jaar een speciale Top Gear-editie gelanceerd, waarin de altijd even sarcastische stem van Jeremy Clarkson de automobilist de weg wijst:

Gepubliceerd op:
01-03-2012

Wat vind je van dit artikel?

x6
x2

Fijn dat je dit interessant vond. Wekelijks ondernemerstips ontvangen?

Created with Sketch.

Gratis tips voor ondernemers ontvangen?

Dat kan met de wekelijkse nieuwsbrief van IkGaStarten. Meld je gratis aan en start nóg sterker!
 

Ja ik wil die tips >

Created with Sketch.

Maak een ijzersterke start

Ga aan de slag met de Startversterker. Een gratis tool voor startende ondernemers. 
 

  • tests, must-do's, tips en expert-inzichten
  • in je eigen tempo, waar en wanneer jij wil
  • houd bij hoe sterk je van start gaat​

Naar de Startversterker >

Goed bezig: ruim 6.817 ondernemers zijn al sterker gestart

Meld je aan

Haal alles uit de Startversterker. Bewaar artikelen, notities en checklists. Werk aan een ijzersterke start. In je eigen tempo, waar en wanneer jij wil.