Geld lenen bij familie: hier moet je op letten

Bijgewerkt op 07 september 2023
7 min  leestijd
35.980
Auteur: Redactie
Geld lenen bij familie: hier moet je op letten

Startkapitaal voor je nieuwe bedrijf kun je vergaren via onder meer een bank, investeerders of crowdfunding. Een andere optie is geld lenen bij bekenden of familieleden. Als je hierover duidelijke afspraken maakt, kan een 'onderhandse lening' uitkomst bieden. Wat zijn de aandachtspunten?

In dit artikel leggen we uit of het verstandig is om geld voor je bedrijf te lenen bij je familie. Wil je direct meer over een specifiek onderwerp lezen? Klik dan op één van onderstaande links:

  1. Een onderhandse lening
  2. Voor- en nadelen van geld lenen bij familie
  3. Stel een goede leenovereenkomst op
  4. Belastingdienst en familieleningen
  5. De maximale hoogte van een familielening

1. Geld lenen bij familie: onderhandse lening

Geld lenen bij familie en/of vrienden noemen we ook wel een onderhandse lening, omdat het in feite een lening is die niet 'openbaar wordt aangeboden'. De twee partijen, in dit geval jij en jouw familielid, maken samen afspraken over de voorwaarden en leggen deze vast in een contract.

Leg de lening vast bij een notaris

Je kunt de gemaakte afspraken vastleggen bij een notaris. Dit is niet verplicht, maar wel aan te raden. Dan weten alle partijen waar ze aan toe zijn en zal hierover achteraf minder snel onduidelijkheid ontstaan.

Aan een notariële akte zijn wel kosten verbonden. Houd rekening met een bedrag van minimaal € 400.

Laat een deskundige meekijken bij het bepalen van het leenbedrag om te voorkomen dat je te veel (of juist te weinig) geld leent.

Raadpleeg een accountant

Komen jullie er samen niet uit? Raadpleeg dan ook een accountant of een andere financieel expert. Zo voorkom dat je teveel (of juist te weinig) geld leent.

Waarom een onderhandse lening?

Als je een eigen bedrijf wil starten en geen externe financiering van een bank kunt krijgen, dan kun je een onderhandse lening bij familie of vrienden afsluiten. Het komt ook voor dat ouders hun kind willen helpen door het verstrekken van een lening voor een eigen bedrijf, naast de mogelijke financiering door een bank of andere investeerder.

2. Voor- én nadelen van geld lenen bij familie

Het lenen van geld bij familie heeft een aantal belangrijke voordelen ten opzichte van een lening bij een bank of een externe investeerder. 

Voordelen van geld lenen van familie of vrienden

  • Flexibiliteit: je kunt in samenspraak de voorwaarden vastleggen over de aflossing: het bedrag en de termijnen.
  • Lagere rente: de rente valt waarschijnlijk lager uit dan die je aan een bank zou betalen. Het is overigens een misvatting dat je over een onderhandse lening veel minder rente hoeft te betalen. Je moet van de Belastingdienst namelijk een marktconforme rente betalen, anders wordt het gezien als een schenking.
  • Geen BKR-registratie: je krijgt bij een onderhandse lening geen registratie bij de BKR.

Bedenk van tevoren of een onderhandse lening voor jouw situatie de beste oplossing is. Ga hierbij niet over één nacht ijs.

Financiering

Geld nodig?

Je kunt op verschillende manieren aan geld komen. Bekijk dit handige overzicht van Rabobank om te zien welke financiering het beste bij jou past.

Vormen van financiering

De nadelen van geld lenen bij familie of vrienden: 

Denk niet te licht over een onderhandse lening. Ook al leen je bij iemand die je goed kent, neem deze beslissing weloverwogen. Geldkwesties kunnen leiden tot verstoorde relaties binnen families of vriendengroepen. 

  • Geen financiële toetsing: de lening wordt niet financieel getoetst of ze realistisch is. 
  • Veranderende financiële situaties: wat als je door een failissement je lening helemaal niet meer kunt terugbetalen?
  • Conflict: als de zaken wat minder gaan en jij je lening tijdelijk niet kunt aflossen, kan dat leiden tot grote ontevredenheid

Beperk risico's

De flexibiliteit van een onderhandse lening (contractduur, termijnen) heeft voordelen, maar ook nadelen. Zo is er geen toetsing of je de betalingsverplichting kunt nakomen. Ga dus vooraf met een financieel specialist om de tafel zitten om alles door te rekenen. 

Tijdens de looptijd van de onderhandse lening kan je persoonlijke situatie veranderen. Hou hier ook rekening mee bij het bepalen van de hoogte van het te lenen bedrag en de betalingstermijnen.

Je kunt het risico op een conflict verder verkleinen door alle afspraken van tevoren duidelijk op te laten stellen in een juridisch contract.

3. Stel je een goede leenovereenkomst op

Met een leenovereenkomst maak je melding van de partijen die de lening aangaan. Daarnaast moet je in het contract de hoogte van het bedrag aangeven en zowel het rentepercentage als de datum van rentebetaling vastleggen.

Marktconforme rente

Houd er rekening mee dat de hoogte van de rente dus marktconform moet zijn. Spreken jullie onderling een rente af die aanzienlijk lager is dan wat er gemiddeld gerekend wordt? Dan lopen jullie het risico dat de Belastingdienst de lening zal beschouwen als een schenking en kunnen jullie worden verplicht tot het betalen van schenkbelasting.

Minimum en maximumrente onderhandse lening

Je mag 25% afwijken van de rente die kredietverstrekkers vragen. Hoe hoog dit rentepercentage is, verschilt per jaar. Als kredietverstrekkers 8% vragen, moet je dus minimaal 6% rente afspreken bij een onderhandse lening. Er is wel een maximum rente aan een onderhandse lening verbonden, namelijk 10%

Het duurt vaak wel even voordat een beginnende bedrijf kan beginnen met aflossen of het betalen van rente. Zorg ervoor dat je de startdatum voor het aflossen van de lening of betalen van rente (bijvoorbeeld een jaar na het aangaan van de lening) ook opneemt in de overeenkomst.

Tip: laat de overeenkomst áltijd nalezen door een deskundige op het gebied van contracten, zoals een advocaat, notaris of accountant. Bij Interpolis kan dat eenmalig voor een bedrag van € 270,- exclusief BTW.

4. De Belastingdienst en familieleningen

De Belastingdienst maakt zakelijk gezien onderscheid tussen een lening of een schenking. Bij een onderhandse lening om je bedrijf te financieren, moet je het bewijs hiervan kunnen tonen aan een inspecteur.

Kortom: je moet hiervoor beschikken over een schriftelijke overeenkomst. Een afschrift van je zakelijke rekening alleen is niet voldoende.

Toch een schenking?

Wil een familielid of vriend jou het benodigde geldbedrag niet lenen, maar wel schenken? Dan krijg je mogelijk te maken met schenkbelasting. Dit is het geval wanneer het bedrag hoger is dan de vastgestelde vrijstelling.

Tarieven schenkbelasting 2023

Waarde schenking

Partner en (pleeg- of stief-)kinderen

Kleinkinderen
en verdere afstammelingen
Overige personen
€ 0 - € 138.641 10% 18% 30%
€ 138.642 en meer 20% 36% 40%

5. Hoe hoog mag een familielening zijn?

Er is geen maximumbedrag verbonden aan een onderhandse lening. Bedenk wel dat je een marktconforme rente moet betalen, dus geld lenen kost ook onderhands geld.

Maak daarom een goed financieel plan met verschillende positieve en negatieve scenario's. Zo weet je vooraf precies wat je draagkracht is en welk bedrag (rente plus aflossing) je in het slechtste bedrijfsscenario nog kunt terugbetalen. Bepaal op basis daarvan de hoogte van je lening.

zakelijke rekening afbeelding

Zakelijke rekening: 6 voordelen!

Zakelijke rekening nodig of twijfel je nog?

Bekijk de 6 voordelen

Onderhandse lening: de meestgestelde vragen:

  • Hoe werkt een onderhandse lening?
    Bij een onderhandse lening leen je geld bij familie of vrienden in plaats van een officiële financiële instantie. Je maakt onderling afspraken met je familie of vrienden over de voorwaarden van de onderhandse lening en het is verstandig om deze afspraken vast te leggen in een contract.
  • Hoeveel geld mag je lenen bij een onderhandse lening?
    Aan een onderhandse lening is geen maximumbedrag verbonden. Bedenk wel dat je een marktconforme rente moet betalen. Anders wordt de lening gezien als een schenking en krijg je een naheffing van de Belastingdienst. Bij een onderhandse lening betaal je dus ook rente.
  • Wat is schenkbelasting?
    Aan een schenking is een maximum verbonden door de Belastingdienst. Als je geen of weinig rente over je onderhandse lening betaalt, zal de Belastingdienst de lening beschouwen als een schenking en kan je worden verplicht tot het betalen van schenkbelasting. Dit kan oplopen tot 40%!
  • Wat is de minimale rente van een onderhandse lening?
    Je bent bij een onderhandse lening verplicht een marktconforme rente te betalen. Je mag 25% afwijken van de rente die kredietverstrekkers vragen. Hoeveel dit rentepercentage is, verschilt per jaar. Als kredietverstrekkers 8% vragen, moet je dus minimaal 6% rente afspreken bij een onderhandse lening. Er is wel een maximum rente aan een onderhandse lening verbonden: die bedraagt maximaal 10%.

Meer over bedrijfsplan

Meer over bedrijfsplan
Ondernemingsplan

Gratis ondernemingsplan voorbeelden!

Kun je wel wat hulp gebruiken bij het maken van je ondernemingsplan? Download gratis de voorbeeld ondernemingsplannen, ieder gericht op een bepaalde branche. Zo ga jij sterker van start!

Sluiten