marieke

De start van Ahold

Oorspronkelijk opgericht in 1887 door kruidenier en grootvader Albert Heijn sr., breidde het gelijknamige familiebedrijf onder leiding van kleinzoon Albert Heijn uit tot de multinational Ahold. Hoe liet Albert Heijn de supermarktketen uitgroeien tot de grootste retailer van Nederland en een internationale wereldspeler?

Om wie gaat het?

Albert Heijn, de kleinzoon van oprichter Albert Heijn.

Wanneer en waar werd hij geboren?

Op 25 januari 1927 in Zaandam. Hij overleed op 13 januari 2011 in het Britse Hereford.

Van welk bedrijf heeft hij en multinational gemaakt?

Koninklijke Ahold NV.

Wanneer vond de oprichting plaats?

De geschiedenis van het huidige Ahold begint in 1887 wanneer de grootvader van Albert Heijn, een klein kruidenierszaakje van zijn vader overneemt. De dan 22-jarige Albert Heijn sr. breidt de zaak al snel uit met een filiaal in Purmerend en begint zelf koekjes te bakken en koffie te branden. In 1910 staat er al op tien zaken de naam Albert Heijn en bestaat het assortiment uit zo'n 300 artikelen, wat destijds een fors aantal was. Ook besluit hij eigen merkproducten te gaan verkopen, waaronder zeep en chocolade.

De stap naar de professionalisering van het bedrijf komt met de bouw van een eigen fabriek in 1913. Daar worden koekjes gebakken, suikerwerk gemaakt en ontbijtkoeken geproduceerd. Maar het moest wel betaalbaar blijven, Heijn sr. hield altijd de klant in het oog: 'arm en rijk moeten bij mij boodschappen kunnen doen', luidde zijn devies. De jaaromzet bedraagt dan al 2 miljoen gulden.

In 1920 is er een eigen wijnbotteling bijgekomen en geeft Albert Heijn sr. de leiding over aan zijn zoons Gerrit en Jan. Bij het veertigjarig jubileum in 1927 telt de onderneming al 107 winkels, heeft het een eigen chocoladefabriek en krijgt het de titel hofleverancier. De eerste franchisewinkels worden geopend, maar de onderneming blijft vooralsnog achter bij de grote concurrent De Gruyter uit Den Bosch.

Drie jaar na de dood van Albert Heijn sr. (1945) gaat de kruidenierszaak naar de beurs waarna het een open vennootschap wordt. Ondertussen zijn de eerste (kleine) overnames al een feit. Een aantal oude zuivelbedrijfjes is begin jaren veertig opgekocht en in 1950 maakt Albert Heijn de eerste klapper: het neemt concurrent Van Amerongen over en is in één keer 92 filialen rijker.

De intrede van Albert Heijn

Op dat moment loopt kleinzoon Albert Heijn, zoon van de huidige baas Jan Heijn, zich warm. Hij wilde ooit naar de marine, maar de opgelopen polio in zijn jeugd verhinderde dit. Een carrière in het familiebedrijf is de volgende logische stap. Hij treedt na zijn studie op Neyenrode in 1949 op zijn 22-ste als manager-in-opleiding toe tot het familiebedrijf.

Heijn zorgt direct voor een doorbraak in de supermarktwereld. Want ondanks dat het 'kruideniersbloed' nooit uit zijn lichaam is verdwenen, is hij verantwoordelijk voor de verdere professionalisering van het bedrijf en het einde van de oorspronkelijke kruideniersbedrijven. In Amerika zag hij dat zelfbediening in de winkels de nieuwe trend was - een op dat moment omstreden concept in Nederland. Wanneer hij in 1951 manager Ontwikkeling Zelfbediening wordt, veroorzaakt hij een heuse revolutie. De introductie van de winkelkar en het mandje is geboren en krijgt later overal navolging.

Wat was zijn missie?

'Je verkoopt niet ten gunste van leveranciers, maar koopt in ten gunste van klanten', luidde zijn overtuiging. Het belang van de klant stond voorop bij Albert Heijn. Liever langzaam groeien door bescheiden winstmarges, dan hard groeien met ontevreden klanten. Zolang het winkelen voor de klant maar een genot was. Het was dan ook geen toeval dat toen hij als laatste lid van de familie Heijn afscheid nam van het bedrijf, hij in 1989 een standbeeld voor zijn opvolgers liet maken. Zijn toewijding voor de klant liet hij belichamen in een standbeeld dat nog altijd voor het hoofdkantoor staat. Een sculptuur van een vrouw, 'Beppie', met boodschappen in haar handen. Op de sokkel staat: 'opdat wij niet vergeten voor wie wij werken'.

Hoe liet hij Albert Heijn groeien?

Dat hij de klant altijd in zijn achterhoofd hield, wilde natuurlijk niet zeggen dat hij geen harde zakenman kon zijn. Er moest wel winst gemaakt worden, alleen zonder de grootst mogelijke risico's. Innovatie en groei van het bedrijf stonden voorop. Samen met zijn broer Gerrit-Jan - die in 1987 om het leven komt bij de beruchte ontvoering door Ferdi E. - neemt hij in 1958 de leiding in handen. Albert Heijn wordt directeur van het winkelbedrijf en vier jaar later is hij Voorzitter van de Raad van Bestuur, een functie die hij tot 1989 zou uitoefenen.

Heijn blijft al die jaren hameren op innovatie en is zelf de grootste innovator. Hij breidt het aanbod van artikelen fors uit, maakt daarvoor de supermarkten groter en maakt zich hard voor de streepjescode op artikelen, die het afrekenen bij de kassa's sterk zou vereenvoudigen. Net als bij de zelfbediening krijgt hij te maken met veel scepsis, maar ook dit idee weet hij erdoor te krijgen. Albert Heijn zorgt voor een omslag van de traditionele kruidenier naar een moderne supermarkt, iets waar de concurrentie in eerste instantie niet aan wil. Zij blijven hardnekkig vasthouden aan het oude winkelconcept. Het kost de twee grootste concurrenten van Albert Heijn uiteindelijk de kop. De Gruyter verdwijnt begin jaren zeventig en gaat over in Spar. Simon de Wit wordt overgenomen door Albert Heijn.

De overgang naar Ahold

Toen Albert Heijn aantrad in 1949 bedroeg de omzet van het bedrijf 13,6 miljoen euro. Toen hij het bedrijf in 1989 verliet was de omzet van Ahold 8 miljard euro. De cijfers geven aan dat hij het familiebedrijf in een multinational veranderde. Want naast de overname van andere kruideniers keek Albert Heijn ook verder dan de supermarkten. Hij nam de drogisterij Etos over, de slijterij Gall & Gall, de snoepwinkels Jamin en zelfs een McDonalds-filiaal.

Omdat Albert Heijn ook over de landsgrenzen naar overnames begint te kijken, richt hij in 1973 Ahold NV op. Een internationale naam die als paraplu dient waaronder alle verschillende activiteiten en concerns vallen. De internationale expansie laat vervolgens niet al te lang op zich wachten, het concern waaiert uit naar de Oostkust van de Verenigde Staten, Zuid-Amerika en Spanje. Om de buitenlandse overnames nog verder uit te breiden haalt hij, zijn latere opvolger, Cees van der Hoeven binnen bij Ahold. Bij het honderdjarig bestaan in 1987 verkrijgt de onderneming het predicaat Koninklijk. Heijn gaat in 1989 na veertig jaar bij Ahold te hebben gewerkt met pensioen. Hij wordt commissaris en trekt zich vanaf 1997 terug in Engeland, waar hij begin dit jaar op 83-jarige leeftijd overleed.

Advertorial Financieren

Geld nodig?

Als startende ondernemer heb je vaak aanvullende financiering nodig. De Rabobank biedt starters mogelijkheden om een bedrijf te financieren.

Bekijk de mogelijkheden

Hoe staat Ahold er nu voor?

Ahold raakt in 2003 in een diepe crisis. Een boekhoudschandaal dat zich in Amerika afspeelt bij het overgenomen US Food Service leidt tot het aftreden van CEO Cees van der Hoeven. "Ik voel me zwaar verneukt," zegt Albert Heijn boos op televisie over de man die hij notabene zelf had aangenomen om internationaal uit te breiden. US Food Service spiegelde de inkomsten een half miljard te hoog voor, waarna Ahold de winst over de laatste twee jaar moest herzien. Een nieuwe winstwaarschuwing was het gevolg en het vertrouwen van de belegger verdwijnt als sneeuw voor de zon. Op de beurs keldert het aandeel en de goede reputatie van het solide bedrijf is in een klap teniet gedaan.

Na de afhandeling van het schandaal was het tijd voor herbezinning en een reorganisatie. De buitenlandse activiteiten werden teruggebracht: alle filialen in Latijns-Amerika verdwenen, evenals de bron van onrust: US Food Service. Om met een schone lei te beginnen, verhuisde het hoofdkantoor in 2005 van Zaandam naar Amsterdam.

De crisis rond Ahold sloeg ook over op supermarktdochter Albert Heijn, dat in combinatie met een slecht prijsimago in een grote dip terechtkwam. Actie was geboden en het leidde tot een prijzenslag die twee jaar zou duren. De prijzen gingen fors omlaag, waardoor de aloude filosofie hersteld werd: Het alledaagse betaalbaar, het bijzondere bereikbaar. Inmiddels zijn de zware jaren achter de rug en zit het bedrijf weer in de lift. De meeste aandacht die het voormalige familiebedrijf tegenwoordig krijgt is niet met slechtnieuwsberichten, maar met de commercials waarin 'filiaalmanager' Harry Piekema op een ludieke manier aandacht voor de nieuwste acties genereert.

Cijfers Ahold 2010

Ahold opereert in Europa en de Verenigde staten
Ahold heeft 213.000 medewerkers en 2970 winkels
De netto-omzet bedroeg 29,5 miljard euro
De winst bedroeg 853 miljoen euro

Inspirerende quote

Albert Heijn: "Je verkoopt niet ten gunste van leveranciers, maar koopt in ten gunste van klanten."

Video's:

Video 1: Albert Heijn overleden
 
Video 2: Albert Heijn reclame voetbalplaatjes 2011

Gepubliceerd op:
20-10-2011

Wat vind je van dit artikel?

x4
x2

Fijn dat je dit interessant vond. Wekelijks ondernemerstips ontvangen?

Lees meer

Detailhandel

Als je een bedrijf wilt starten in de detailhandel (non-food en food), ben je straks werkzaam in een uiterst diverse sector. Zo scharen we drogisterijen, maar ook bouwmarkten, supermarkten en versspeciaalzaken onder de detailhandel. Bij het openen van een winkel of speciaalzaak komt meer kijken dan je misschien zou denken. Op deze pagina's vind je belangrijke informatie en tips voor startende ondernemers in de detailhandel, zoals:

  1. Stappenplan 1: een winkel beginnen in 11 stappen
  2. Checklist 2: zo combineer je een online en fysieke winkel
  3. Een webshop starten? Dat doe je zo

Op zoek naar recente informatie over jouw branche? Klik hier voor cijfers en trends over de detailhandel non-food sector.

Created with Sketch.

Gratis tips voor ondernemers ontvangen?

Dat kan met de wekelijkse nieuwsbrief van IkGaStarten. Meld je gratis aan en start nóg sterker!
 

Ja ik wil die tips >

Created with Sketch.

Ondernemingsplan maken?

Ontvang gratis de PDF ‘Ondernemingsplan: de basis in 10 stappen’. Wij hebben het volgende voor je op een rij gezet:

  • Hoe maak je in 10 stappen een businessplan?
  • Uit welke onderdelen bestaat een financieel plan?
  • Welke handige tools kun je hierbij gebruiken?

Stuur mij de PDF

Je ontvangt de PDF binnen 5 minuten kosteloos in je mailbox.

Created with Sketch.

Maak een ijzersterke start

Ga aan de slag met de Startversterker. Een gratis tool voor startende ondernemers. 
 

  • tests, must-do's, tips en expert-inzichten
  • in je eigen tempo, waar en wanneer jij wil
  • houd bij hoe sterk je van start gaat​

Naar de Startversterker >

Goed bezig: ruim 3.455 ondernemers zijn al sterker gestart

Meld je aan

Haal alles uit de Startversterker. Bewaar artikelen, notities en checklists. Werk aan een ijzersterke start. In je eigen tempo, waar en wanneer jij wil.