carlsberg

De start van Carlsberg

De geschiedenis van het internationale biermerk Carlsberg gaat ver terug. In de loop van de negentiende eeuw slaagde een ambitieuze Deen, J.C. Jacobsen (en later zijn nazaten) erin om een bedrijf op te bouwen met internationale potentie. Het verbeteren en waarborgen van de kwaliteit leidde tot een baanbrekende gistzuiveringsmethode waarvan bierbrouwers over de hele wereld nog steeds gebruikmaken: de start van Carlsberg.

Om welk merk gaat het?

Carlsberg.

Van?

Carlsberg Breweries A/S.

Sinds?

1847.

Gestart door?

J.C. Jacobsen.

Hoe kwam de oprichting van Carlsberg tot stand?

Het is het jaar 1801 als ene Kristen Jacobsen besluit zijn dromen na te jagen en op jacht gaat naar het perfecte bier. Startpunt van de missie is de Deense hoofdstad Kopenhagen, waar Jacobsen al spoedig aan de slag gaat als bierbrouwer en op den duur zelfs de verantwoordelijkheid krijgt over het bier dat wordt gebouwen voor de koninklijke familie. Na zijn overlijden krijgt zijn zoon J.C. Jacobsen de leiding over de brouwerij. Hij investeert veel tijd en geld in het verbeteren van de kwaliteit en smaak van zijn product. Jacobsen reist in de eerste helft van de negentiende eeuw af naar München om daar de kunst van het bierbrouwen af te kijken van de Duitsers.

In die tijd zijn Denen nog gewend om witbier te drinken, maar Jacobsen gelooft dat er in zijn land ook een groeiende markt is voor pils. Als Jacobsen in 1845 met paard en wagen terugkeert naar zijn thuisland, neemt hij dan ook een buslading gist mee. Eenmaal terug in Denemarken brouwt de latere Carlsberg-oprichter thuis bij zijn moeder de allereerste 'pilsjes' in de koperen wasbak van de badkamer. De smaak van deze zogenaamde 'proefbieren' perfectioneert Jacobsen vervolgens in de eigen brouwerij.

De nieuwe pilsener van Jacobsen is een succes, maar om dit bier op grotere schaal te kunnen produceren, is de bouw van een grotere brouwerij (met grote koelruimte) noodzakelijk. De ondernemer vernoemt de nieuwe brouwerij deels naar zijn zoon (Carl) en deels naar het Deense woord voor heuvel (berg): in 1847 is de oprichting van bierbrouwerij Carlsberg een feit.

Jacobsen maakt er geen geheim van dat hij grote plannen heeft met zijn bedrijf: hij wil met Carlsberg de wereld veroveren. Iets meer dan twee decennia later, in 1868, wordt het eerste vat geëxporteerd naar Groot-Brittannië. De ontvangst is positief. Om je een beeld te geven: rond 1939 is 55 procent van al het geïmporteerde bier in Groot-Brittannië afkomstig van Carlsberg.

Hiermee lijkt de basis voor wereldwijde expansie gelegd, maar in de tweede helft van de negentiende eeuw gooit een familievete roet in het eten. Uitgerekend Jacobsen zelf en zijn zoon Carl (de beoogd opvolger van het toenmalige familie-imperium) liggen met elkaar in de clinch als zoonlief in 1882 openlijk de concurrentie aangaat met zijn vader en een eigen bierbrouwerij opent, die hij 'Ny (Nieuw) Carlsberg' noemt. De oude Jacobsen op zijn beurt wijzigt de naam van de oorspronkelijke brouwerij in 'Gamle (Oud) Carlsberg'.

Carl neemt grote stappen op het gebied van de bedrijfsvoering. Hij schroeft in zijn fabriek bijvoorbeeld het tempo van het productieproces op om aan de groeiende vraag op de internationale markt te kunnen voldoen, terwijl hij de duur van brouwproces juist terugbrengt. In nog geen tien jaar tijd overstijgen de omzetcijfers van het 'nieuwe' Carlsberg die van het 'oude' merk.

Jacobsen sr. vindt echter dat de kwaliteit van het bier er door die kortere bereidingstijd niet beter op wordt. Mogelijk is er ook enige jaloezie in het spel geweest, maar feit is dat vader en zoon elkaar die jaren zoveel mogelijk dwarszitten. Zo probeert de oude Jacobsen zijn zoon te verbieden om gebruik te maken van hetzelfde Carlsberg-etiket, maar de jonge Carl trekt zich daar bar weinig van aan. De kemphanen leggen hun ruzie uiteindelijk wel bij - in oktober 1886 - en in 1906 fuseren de twee brouwerijen onder de naam 'Carlsberg Breweries'.

In 1904 wordt de basis gelegd voor het huidige Carlsberg-logo. Hiervoor huurt het bedrijf een befaamde Deense architect in, die meteen aan de slag gaat. Een van de eerste dingen die opvalt aan het originele ontwerp, is de prominente aanwezigheid van een kroon. Dat is zeker niet zonder reden, want in hetzelfde jaar dat Carlsberg werkt aan zijn nieuwe logo, wordt de brouwer ook gevraagd om de officiële bierleverancier te worden van het Deense hof. Door de jaren heen zijn er enkele kleine aanpassingen doorgevoerd, maar ook nu heeft het logo nog steeds veel weg van het oorspronkelijke ontwerp.

Waarmee veroverde de Deense bierbrouwer de wereld?

Of het biermerk zich hiermee daadwerkelijk succesvol wist te onderscheiden is de vraag, maar Carlsberg heeft wel geschiedenis weten te schrijven. Het was J.C. Jacobsen die in 1875 een eigen laboratorium opende om te zoeken naar nieuwe manieren om de kwaliteit en smaak van zijn bier verder te verbeteren.

Hiervoor nam hij in het bijzonder professor Emil Christian Hansen aan, die rond 1883 ontdekte dat organismen zijn opgebouwd uit verschillende gistsoorten en dat deze samenstellingen zodanig kunnen worden gemanipuleerd dat een stabieler brouwproces kan worden gegarandeerd. Kort gezegd zorgden Hansens bevindingen ervoor dat het biergist voortaan zuiver kon worden gekweekt. Deze methode wordt ook vandaag de dag nog toegepast door bierbrouwers over de hele wereld, aldus Carlsberg.

Dit was een grote doorbraak voor de status van Carlsberg, maar opvallend genoeg koos Jacobsen ervoor om de ontdekking niet geheim te houden, zoals zijn concurrenten dat misschien wel gedaan zouden hebben, maar om deze bevindingen uit het Carlsberg-lab te delen met andere brouwerijen.

Een andere memorabele ontdekking van de Carlsberg-wetenschappers dateert uit 1909, toen zij een manier ontwikkelde om de PH-waarde, de maat voor de zuurgraad van een waterige oplossing, te testen. Ook nu nog werkt het legendarische laboratorium van Carlsberg nog aan de kwaliteitsverbetering van hun product; tegenwoordig onder de naam Carlsberg Research Center.

Hoe staat Carlsberg er nu voor?

Carlsberg startte ooit als familiebedrijf, maar die tijd heeft in vergelijking met andere 'familie-imperiums' uit die tijd niet heel lang geduurd. Na de dood van Carl Jacobsen in 1914 krijgt Poul C. Poulsen de leiding over het bedrijf – de eerste 'niet-Jacobsen' – en momenteel staat bij deze multinational (naast het hoofdkantoor in Denemarken zijn er ook vestigingen in onder meer Groot-Brittannië, India, China en Canada) de Deense Jørgen Buhl Rasmussen aan het roer. Leuk om te weten: de allereerste brouwerij die Carlsberg buiten Denemarken opent, wordt in 1968 gebouwd in het Afrikaanse Malawi.

Advertorial Financieren

Geld nodig?

Als startende ondernemer heb je vaak aanvullende financiering nodig. De Rabobank biedt starters mogelijkheden om een bedrijf te financieren.

Bekijk de mogelijkheden

Sinds Carlsberg in 1970 zijn grootste concurrent in Denemarken opkocht (het biermerk Tuborg) kan de multinational een nog grotere markt aanspreken. Andere bekende merken die inmiddels onder de Carlsberg-paraplu vallen, zijn Kronenbourg, Baltika en Holsten Pilsner. In de jaren '90 volgen meer overnames, waaronder die van het Engelse Tetley, en in 2001 gaat het bedrijf verder onder de naam Carlsberg Breweries A/S. In eerste instantie is veertig procent van de aandelen dan in handen van investeringsmaatschappij Orkla, tot Carlsberg in 2004 ook dit aandeel terugkoopt. Op marketinggebied doet Carlsberg veel aan sportsponsoring. Zo is het Deense biermerk al jaren een voorname sponsor bij (inter)nationale voetbalevenementen.

In de huidige economische crisis houdt het Deense merk zich vooralsnog redelijk staande. Na wat tegenvallende resultaten in eind 2012 weet Carlsberg zich te herstellen en in 2013 aanzienlijk betere resultaten te boeken. Maar in 2014 spelen de politieke spanningen tussen Rusland en Oekraïne (een belangrijke groeimarkt voor Carlsberg) de Denen parten. In het tweede kwartaal van dat jaar daalde de omzet in deze afzetmarkt met circa zeven procent. Het WK Voetbal aan het begin van de zomer zou de cijfers weer een zekere positieve impuls gegeven hebben, maar desalniettemin waarschuwt Carlsberg voor tegenvallende cijfers aan het einde van dit jaar.

Videos

Inventieve Carlsberg-reclame uit 2012 waarin het biermerk een eigentijdse remake heeft gemaakt van de legendarische film The Great Escape:
 

Bovenstaand verhaal in vier minuten en 28 seconden:
 

Bijgewerkt op: 23-10-2014

Wat vind je van dit artikel?

x0
x2

Fijn dat je dit interessant vond. Wekelijks ondernemerstips ontvangen?

Lees meer

Foodtrucks zijn razend populair. We hebben het niet meer over de ouderwetse patatkraam of ijscokar, tegenwoordig zijn er nog veel meer producten die je vanuit een foodtruck kunt verkopen. Met welke regels krijg je als eigenaar van een foodtruck te maken en waarop moet je letten?

Foodtruck beginnen: dit zijn de regels
Foodtruck beginnen: dit zijn de regels

Horeca

Droom jij al jaren van een eigen restaurant, hotel, bed & breakfast, foodtruck, koffietentje of café? De Rabobank helpt startende horecaondernemers graag op weg. Op deze site vind je alles om de volgende stap te zetten naar een goede start van jouw horecabedrijf:

  1. Stappenplan 1: een eigen horecabedrijf in 12 stappen
  2. ​​Stappenplan 2: een eigen bed & breakfast in 13 stappen
  3. Checklist: een foodtruck beginnen doe je zo

Moet jij eerst nog een bedrijfsplan schrijven? Met deze tips schrijf je een goed ondernemingsplan voor de horeca. En ken je onze gratis tool voor een sterke start al? Ga aan de slag met de Startversterker.

Tip! Hier vind je actuele cijfers en trends over de horecabranche.

Created with Sketch.

Gratis tips voor ondernemers ontvangen?

Dat kan met de wekelijkse nieuwsbrief van IkGaStarten. Meld je gratis aan en start nóg sterker!
 

Ja ik wil die tips >

Created with Sketch.

Maak een ijzersterke start

Ga aan de slag met de Startversterker. Een gratis tool voor startende ondernemers. 
 

  • tests, must-do's, tips en expert-inzichten
  • in je eigen tempo, waar en wanneer jij wil
  • houd bij hoe sterk je van start gaat​

Naar de Startversterker >

Goed bezig: ruim 3.917 ondernemers zijn al sterker gestart

Meld je aan

Haal alles uit de Startversterker. Bewaar artikelen, notities en checklists. Werk aan een ijzersterke start. In je eigen tempo, waar en wanneer jij wil.