Ben je als freelancer ook automatisch ondernemer?

Freelancer zijn en ondernemen: zo zit dat

Steeds meer mensen kiezen ervoor om hun diensten (of producten) op freelancebasis aan te bieden. Als ZZP'er dus. Maar kun je als freelancer jezelf ook als ondernemer (met alle bijkomende rechten en plichten) beschouwen? Dat is volgens de Belastingdienst niet altijd het geval. Hoe dat precies zit en wat de consequenties kunnen zijn, lees je hier.

Er komen steeds meer freelancers bij in Nederland. Zij werken op flexibele basis, zijn actief in de meest uiteenlopende branches en voeren opdrachten uit voor verschillende opdrachtgevers, zonder dat daarbij sprake is van een dienstverband. 

Deze ontwikkeling is een logisch vervolg van een toenemende flexibilisering van de arbeidsmarkt en de trend dat met name een groeiend aantal jongere arbeidskrachten zich niet langer wil vastleggen tot het werken voor één werkgever. Maar ben je als zelfverklaard freelancer ook automatisch ondernemer? Dat ligt doorgaans iets ingewikkelder.

Ben ik als freelancer ook ondernemer?

Wat is de definitie van freelancen? Encylco en Van Dale omschrijven de freelancer als een "man of vrouw die op freelancebasis werkt". Een algemenere omschrijving kun je je bijna niet voorstellen. Hoewel de begrippen ZZP’er en freelancer veel overeenkomsten tonen, geeft de Belastingdienst aan dat er wel degelijk een verschil kan zijn tussen freelancen en ondernemen. Je bent dus niet automatisch ondernemer wanneer je freelancewerkzaamheden verricht en door de Belastingdienst worden hier fiscaal gezien ook consequenties aan verbonden.

Om te achterhalen hoe de fiscus de aard van jouw werkzaamheden zal beoordelen, moet je jezelf aanmelden bij het Handelsregister van de Kamer van Koophandel (KvK). Houd er rekening mee dat je bij de inschrijving ook meteen een bedrijfsnaam en rechtsvorm moet kiezen.

Startersvoordeel ZZP

Start je als ZZP’er?

Dan komt er veel op je af. Bij de Rabobank is de zakelijke rekening voor starters het eerste jaar gratis. 

Meer weten

ZZP of freelance zijn geen erkende ondernemingsvormen waarmee je je kunt inschrijven in het register, maar voor veel starters die op freelancebasis gaan werken, blijkt de eenmanszaak een geschikte rechtsvorm te zijn.

Meer informatie over de negen officiële ondernemingsvormen vind je op de pagina Rechtsvorm.

Nadat je bent aangemeld bij de KvK, zal de Belastingdienst aan de hand van enkele ondernemerscriteria beoordelen of jij voor de belasting wordt gezien als ondernemer.

Hierbij kijkt de fiscus onder meer naar het minimale aantal uren dat je gaat werken en of je zelf mag bepalen waar, wanneer en hoe jij het werk doet.

De uitkomst hiervan heeft gevolgen voor de manier waarop je belasting betaalt en of je recht hebt op bekende ondernemersaftrekposten, zoals de MKB-winstvrijstelling of zelfstandigen- en startersaftrek. Hieronder zetten we de drie meest voorkomende situaties op een rijtje.

Scenario #1: je bent ondernemer voor de Belastingdienst

Ondernemer zijn heeft - ook belastingtechnisch gezien - voor- en nadelen. Er zijn natuurlijk aftrekposten of startersregelingen die financieel voordeel opleveren en waarmee je jouw kansen op een succesvol bestaan als ondernemer kunt vergroten, maar je  hebt ook meer plichten.

Zo ben je zelf verantwoordelijk voor het opzetten en bijhouden van een overzichtelijke administratie en moet je vaker aangifte aangifte voor de belasting. Daarnaast:

  • Is de kans groot dat je in aanmerking komt voor de ondernemersaftrek. Nieuwsgierig naar om welke fiscale voordelen het meestal gaat? Lees het artikel Dit zijn de belangrijkste aftrekposten voor ZZP'ers.
  • Kan een opdrachtgever jou vragen om een modelovereenkomst (vervanger van de VAR) op te stellen. Let op: eind november 2016 maakte staatssecretaris Wiebes van Financiën bekend dat de wet DBA (en daarmee de controle op de samenwerkingsverbanden tussen ZZP'ers en opdrachtgevers) wordt uitgesteld tot 1 januari 2018. Dat betekent dat de Belastingdienst volgend jaar nog niet actief gaat controleren of er bij het uitvoeren van een opdracht sprake is (geweest) van een vast dienstverband. Lees meer Wiebes stelt nieuwe wetgeving ZZP'ers uit.
  • Krijg je meestal te maken met aangiftes voor de inkomsten- en omzetbelasting. Hiervoor kun je zelf zorg dragen, maar het is ook mogelijk om deze terugkerende administratieve taak uit te besteden aan een boekhouder.
  • Kun je bij weinig inkomsten mogelijk gebruikmaken van de Kleineondernemersregeling (KOR) (link). 
  • Kan het bij het maken van veel zakelijke kilometers voordeliger zijn om jouw auto op naam van de zaak te zetten. Lees er alles over in het artikel Zakelijk rijden: hoe zit dat fiscaal? (link) [Bron: Belastingdienst]

Tip! Gratis PDF: bereken je uurtarief

Welke kosten reken jij klanten en opdrachtgevers straks voor de gewerkte uren? Het is verstandig om hier voor de start van je onderneming al over na te denken. Wil jij weten hoe jij tot een goed bedrag komt en wanneer het moment daar is om jouw tarief te verhogen? Download deze gratis whitepaper en je ontvangt onze tips direct in je mailbox.

Scenario #2: je bent freelancer, maar geen ondernemer

Wanneer je niet in loondienst werkt en fulltime freelancewerk verricht, maar door de Belastingdienst ook niet wordt gezien als ondernemer, vallen jouw verdiensten onder 'inkomsten uit overige werkzaamheden'.

De fiscus ziet jou dan als een zogenoemde resultaatgenieter. Dat houdt in dat het resultaat zal worden berekend alsof je ondernemer bent, maar je hebt geen recht op bepaalde faciliteiten, zoals de zelfstandigenaftrek of de investeringsaftrek. Daarnaast is het goed om te weten dat je in dit geval:

  • Meestal niet verplicht bent om een zakelijke administratie bij te houden. De Belastingdienst kan bij een controle overigens wel vragen om gegevens over jouw opbrengsten en kosten alsnog te verstrekken, dus je doet er verstandig aan om deze informatie goed te bewaren.
  • Ben je voor de inkomstenbelasting resultaatgenieter en geen ondernemer? Dan kan het zijn dat je straks wel degelijk btw-plichtig bent. In dat geval is het bijhouden van een zakelijke administratie wel noodzakelijk.  
  • Investeringen in middelen die relevant zijn voor het uitvoeren van jouw werkzaamheden, zoals de aanschaf en gebruik van een bestelbusje of nieuwe computer, zijn wel aftrekbaar. 
  • Eeen opdrachtgever jou kan vragen om een modelovereenkomst (vervanger van de VAR) te ondertekenen. Let op: eind november 2016 maakte staatssecretaris Wiebes van Financiën bekend dat de wet DBA (en daarmee de controle op de samenwerkingsverbanden tussen ZZP'ers en opdrachtgevers) wordt uitgesteld tot 1 januari 2018. Dat betekent dat de Belastingdienst volgend jaar nog niet actief gaat controleren of er bij het uitvoeren van een opdracht sprake is (geweest) van een vast dienstverband. Lees meer Wiebes stelt nieuwe wetgeving ZZP'ers uit.
  • In overleg met je opdrachtgever kun je ervoor kiezen om de loonbelasting/premie volksverzekeringen en bijdrage Zorgverzekeringswet (Zvw) door hem te laten afdragen via de opting-in-regeling. In dat geval zijn de gemaakt kosten voor deze opdracht niet meer aftrekbaar, maar de opdrachtgever in kwestie kan bepaalde vergoedingen, zoals een reiskostenergoeding, onbelast aan jou verstrekken. Je kunt per klus bepalen of je wel of niet gebruik wilt maken van de opting-in-regeling. [Bron: Belastingdienst]

Scenario 3: je freelancet naast je baan

Werk jij part-time of fulltime in loondienst voor een werkgever? Dan ben je volgens de Belastingdienst in principe geen ondernemer. Maar het gebeurt steeds vaker dat werknemers naast hun vaste dienstbetrekking wel eens een ander klusje uitvoeren, zoals een administratief medewerker die er een krantenwijk naast doet of iemand die incidenteel gastcolleges geeft op de plaatselijke hogeschool of universiteit. Weet in dat geval dat:

  • De inkomsten van deze freelanceopdrachten door de Belastingdienst zullen worden getypeerd als 'inkomsten uit overig werk', omdat hierop geen loonheffing is ingehouden. Het geld dat je met dit soort aanvullende werkzaamheden verdient, moet je bij de Belastingdienst in je aangifte opgeven als opbrengst.
  • Sommige gemaakte kosten voor jou fiscaal aftrekbaar zijn. 
  • Je over het uiteindelijke resultaat uit overig werk inkomstenbelasting en bijdrage Zorgverzekeringswet (Zvw) moet betalen. [Bron: Belastingdienst]
     

Klus je naast jouw vaste baan steeds vaker op deze manier bij? Informeer dan bij de KvK of jij je naar aanleiding van jouw bijverdiensten moet inschrijven in het Handelsregister. Beschouwt de fiscus straks jouw inkomsten als winst uit onderneming?

Dan ben je ondernemer voor de inkomstenbelasting (met alle bijkomende rechten en plichten). Als jouw inkomsten geen winst uit onderneming zijn, kun je de inkomsten blijven opgeven als resultaat uit overig werk.

Ook interessant voor jou

ZZP'er worden: zo doe je dat
Starten als freelancer: 5 aandachtspunten
Pensioen opbouwen als ZZP'er: wat zijn de mogelijkheden?
5 wijze ondernemerslessen voor starters
Flexwerkplekken voor ZZP'ers: waar moet je zijn?

Bijgewerkt op: 21-11-2016

Belasting

Iedere ondernemer betaalt belasting. Ook ZZP’ers komen niet onder hun fiscale verplichting uit. Hieronder vind je actuele en uitgebreide informatie over de belastingen voor zelfstandige professionals, maar lees je ook meer over handige aftrekposten waarvan je als startende ZZP'er gebruik kunt maken. Daarbij kun je denken aan:


Extra starterstip: houd er rekening mee dat je als ondernemer vaak meerdere keren per jaar aangifte voor de omzetbelasting moet doen. Hoe je dat precies aanpakt, lees je hier in de Checklist: btw-aangifte doen. En klik hier om alle aftrekposten voor ZZP'ers te bekijken.

Wet DBA wordt uitgesteld

Belangrijk nieuws over de modelovereenkomst/wet DBA: Wiebes stelt nieuwe wetgeving ZZP'ers uit.

Nieuwsbrief

Meld je aan voor onze wekelijkse nieuwsbrief met handige tips.

Ondernemerstalent

6 kenmerkende eigenschappen van ondernemers

Beschik jij over de competenties om het maken als zelfstandig ondernemer? 

Hoe succesvol word jij?

Gratis PDF's voor starters

Gratis whitepapers voor startende ondernemers

Alle informatie die je nodig hebt in één PDF: met deze whitepapers ga je goed voorbereid van start met je bedrijf:

  • Ondernemingsplan in 10 stappen
  • Bedenk de perfecte bedrijfsnaam
  • Bereken je uurtarief
  • Een administratie opzetten doe je zo
     

Download gratis PDF

Wat is IkGaStarten?

IkGaStarten is een online initiatief van de Rabobank, de bank voor startend Nederland. Bedoeld voor startende ondernemers én voor mensen die nu nog in loondienst zijn, maar overwegen om ook de sprong te wagen. Iedere dag plaatsen wij hier nuttige informatie en tips die het leven van de ondernemer makkelijker en leuker maken. Rabobank kan jou onder meer op weg helpen met een zakelijke rekening en relevante verzekeringen.

sluiten

Ondernemingsplan maken?

Ontvang gratis de PDF ‘Ondernemingsplan: de basis in 10 stappen’. Wij hebben het volgende voor je op een rij gezet:

  • Hoe maak je in 10 stappen een businessplan?
  • Uit welke onderdelen bestaat een financieel plan?
  • Welke handige tools kun je hierbij gebruiken?
     

Stuur mij de PDF

Je ontvangt de PDF binnen 5 minuten en kosteloos in je mailbox.