Schijnzelfstandigheid: wanneer loop jij risico?

Schijnzelfstandigheid: wanneer loop jij risico?

Sinds het afschaffen van de VAR-verklaring en het introduceren van de modelovereenkomsten let de Belastingdienst strenger op schijnconstructies. Dat wil zeggen: op ZZP'ers en opdrachtgevers die in de ogen van de fiscus onterecht gebruikmaken van fiscale voordelen. Maar wanneer loop jij het risico op schijnzelfstandigheid en wat zijn de gevolgen voor schijnzelfstandigen?

Tot afgelopen voorjaar werkten veel ZZP'ers op basis van een VAR-verklaring voor opdrachtgevers of klanten. Een geldige VAR zou opdrachtgers voldoende zekerheid moeten verschaffen over de arbeidsrelatie en ondernemersstatus van de betreffende freelancer (en het wel of niet inhouden van sociale premies).

In de praktijk bleek het voor de Belastindienst echter lastig om vast te stellen wanneer iemand ondernemer is en recht heeft op fiscale voordelen, zoals de zelfstandigenaftrek, MKB-winstvrijstelling en - in het geval van een startende ondernemer - de startersaftrek?

Bleek dit achteraf onverhoopt niet zo te zijn? Dan waren in het VAR-tijdperk alle financiële gevolgen voor de zelfstandige. De opdrachtgever ging in dat geval vrijuit.

Wet DBA

andres

Marktcijfers nodig?

Hoe staat jouw markt ervoor? Begin je marktonderzoek met alle kennis en cijfers die de Rabobank paraat heeft. 

Breng je markt in kaart

In bepaalde sectoren werken zelfstandige professionals vaak aan langdurige opdrachten voor vaste opdrachtgevers, waarbij de voorwaarden van de klus soms kunnen neigen naar werkgeversgezag.

Denk aan een freelance docent die een schooljaar lang lesgeeft op een school (en daarbij op gestelde tijden fysiek aanwezig moet zijn in het lokaal). 

Daarnaast kwam het in bepaalde branches steeds vaker voor dat mensen werden ontslagen uit vaste dienst en vervolgens bij datzelfde bedrijf ingehuurd als ZZP'er. 

Om onder andere deze vorm van schijnzelfstandigheid terug te dringen is afgelopen mei de wet DBA in werking getreden.

Tot mei 2017 geldt er een overgangsperiode waarbij malafide constructies nog niet hard worden bestraft. Daarna lopen zowel opdrachtnemers als -gévers (en daarmee verschilt het ZZP-modelcontract essentieel van de voormalige VAR) het risco om achteraf te worden beboet.

Modelovereenkomst vervangt VAR

Het klinkt wellicht als een logische oplossing voor dit probleem, maar in de praktijk is er door deze wetswijziging veel onzekerheid onstaan onder zowel zelfstandigen als hun opdrachtgevers en lopen ZZP'ers op dit moment vaker opdrachten mis.

De Belastingdienst is bovendien veel tijd kwijt (gemiddeld elf weken) aan het beoordelen van de ZZP-modelcontracten die zelf door ondernemers zijn opgesteld en heeft het merendeel van deze ingediende overeenkomsten vooralsnog afgekeurd.

Update! Eind november maakte staatssecretaris Wiebes van Financiën bekend dat de wet Deregulering beoordeling arbeidsrelaties (DBA) (en daarmee de controle op de samenwerkingsverbanden tussen ZZP'ers en opdrachtgevers) wordt uitgesteld tot 1 januari 2018. Dat betekent dat de Belastingdienst volgend jaar nog niet actief gaat controleren of er bij het uitvoeren van een opdracht sprake is (geweest) van een vast dienstverband. Lees meer op deze pagina: Wiebes stelt nieuwe wetgeving ZZP’ers uit.

Kun je het risico op schijnzelfstandigheid verkleinen?

Onderzoek welke factoren een rol spelen in een beslissing om een opdrachtovereenkomst te beschouwen als een samenwerkingsverband tussen opdrachtgever en opdrachtnemer of arbeidsrelatie tussen werkgever en werknemer.

Je kunt gebruikmaken van de standaard algemene of branchespecifieke modelovereenkomsten van de Belastingdienst-website, maar deze documenten blijken inhoudelijk niet altijd volledig van toepassing op de samenwerkingsverbanden tussen ZZP'er en opdrachtgever. 

Als jij bijvoorbeeld ontslagen bent en al een jaartje of twee als ZZP'er werkt voor je oude werkgever (en dit jouw enige opdrachtgever is) en dus sowieso al twijfelt over jouw ondernemersstatus, kan het (anoniem) invullen van de online OndernemersCheck uitkomst bieden. Op basis van jouw antwoorden ontvang je per onderdeel een advies van de fiscus en zie je of (en zo ja, op welke gebied) jij 'in de gevarenzone' verkeert.

Aparte beoordeling voor iedere opdracht

Let op: houd er rekening mee dat de Belastingdienst sinds de introductie van de wet DBA pér opdracht kijkt naar de relatie tussen jou (opdrachtnemer) en het bedrijf waarvoor je een klus uitvoert (opdrachtgever).

Het kan dus straks gebeuren dat de Belastingdienst jou voor de ene opdracht ziet als ondernemer en voor de andere klus bepaalt dat er sprake is van een dienstverband. En dat je bij een daarop volgende opdracht weer wél ondernemer bent, etc.

Waar je vroeger in principe 'klaar' was na het aanvragen (en toegezegd krijgen) van een enkele VAR-verklaring, zul je nu dus per samenwerking moeten kijken of het opstellen van een modelcontract wenselijk is. 

Ook interessant voor jou

Wanneer ben ik ondernemer voor de Belastingdienst?
Parttime ondernemen: dit zijn de aandachtspunten
Het nieuwe ZZP-modelcontract: dit zijn de aandachtspunten
De zelfstandigenaftrek in 2016: zo zit dat
Het urencriterium: hoe werkt dat?

Bijgewerkt op: 21-11-2016 Gepubliceerd op:
09-03-2015

Belasting

Iedere ondernemer betaalt belasting. Ook ZZP’ers komen niet onder hun fiscale verplichting uit. Hieronder vind je actuele en uitgebreide informatie over de belastingen voor zelfstandige professionals, maar lees je ook meer over handige aftrekposten waarvan je als startende ZZP'er gebruik kunt maken. Daarbij kun je denken aan:


Extra starterstip: houd er rekening mee dat je als ondernemer vaak meerdere keren per jaar aangifte voor de omzetbelasting moet doen. Hoe je dat precies aanpakt, lees je hier in de Checklist: btw-aangifte doen. En klik hier om alle aftrekposten voor ZZP'ers te bekijken.

Wet DBA wordt uitgesteld

Belangrijk nieuws over de modelovereenkomst/wet DBA: Wiebes stelt nieuwe wetgeving ZZP'ers uit.

Nieuwsbrief

Meld je aan voor onze wekelijkse nieuwsbrief met handige tips.

Gratis PDF's voor starters

Gratis whitepapers voor startende ondernemers

Alle informatie die je nodig hebt in één PDF: met deze whitepapers ga je goed voorbereid van start met je bedrijf:

  • Ondernemingsplan in 10 stappen
  • Bedenk de perfecte bedrijfsnaam
  • Bereken je uurtarief
  • Een administratie opzetten doe je zo
     

Download gratis PDF

Wat is IkGaStarten?

IkGaStarten is een online initiatief van de Rabobank, de bank voor startend Nederland. Bedoeld voor startende ondernemers én voor mensen die nu nog in loondienst zijn, maar overwegen om ook de sprong te wagen. Iedere dag plaatsen wij hier nuttige informatie en tips die het leven van de ondernemer makkelijker en leuker maken. Rabobank kan jou onder meer op weg helpen met een zakelijke rekening en relevante verzekeringen.

Zakelijke rekening nodig?
X
Startersvoordeel

Bij de Rabobank is dit voor startende ondernemers het eerste jaar gratis.

sluiten

Ondernemingsplan maken?

Ontvang gratis de PDF ‘Ondernemingsplan: de basis in 10 stappen’. Wij hebben het volgende voor je op een rij gezet:

  • Hoe maak je in 10 stappen een businessplan?
  • Uit welke onderdelen bestaat een financieel plan?
  • Welke handige tools kun je hierbij gebruiken?
     

Stuur mij de PDF

Je ontvangt de PDF binnen 5 minuten en kosteloos in je mailbox.