marieke

Alles over de VAR-verklaring

De 'Verklaring Arbeidsrelatie', vaak afgekort tot VAR, is een aanrader voor iedereen die niet in loondienst is, maar zelfstandig werkzaamheden uitvoert voor één of meerdere opdrachtgevers. De VAR moet je in het begin ieder jaar opnieuw aanvragen bij de Belastingdienst. Hoe dit in zijn werk gaat - en wat nou precies het verschil is tussen de verklaringen (er zijn er namelijk vier) - lees je hier: alles over de VAR-verklaring.

Update! Eind november maakte staatssecretaris Wiebes van Financiën bekend dat de wet Deregulering beoordeling arbeidsrelaties (DBA) (en daarmee de controle op de samenwerkingsverbanden tussen ZZP'ers en opdrachtgevers) wordt uitgesteld tot 1 januari 2018. Dat betekent dat de Belastingdienst volgend jaar nog niet actief gaat controleren of er bij het uitvoeren van een opdracht sprake is (geweest) van een vast dienstverband. Lees meer op deze pagina: Wiebes stelt nieuwe wetgeving ZZP'ers uit.

1. Waarom bestaan er 4 verschillende VAR-verklaringen?

Zo op het eerste gezicht lijkt het veel handiger als er maar één VAR-verklaring was die voor iedereen hetzelfde zou zijn, toch? Maar als je bedenkt hoezeer het werk en de persoonlijke omstandigheden van freelancers van elkaar kunnen verschillen, is het eigenlijk best logisch dat er meerdere soorten VARs zijn. Het gaat daarbij niet eens zozeer om de verschillende branches waarin mensen op freelancebasis werken, maar eerder om het feit dat je bijvoorbeeld ZZP'er of hybride ondernemer kunt zijn.

Of jij voor de inkomstenbelasting al worden beschouwd als ondernemer en recht heeft op een Var-wuo (winst uit onderneming), bepaalt de fiscus. Omdat er in een jaar tijd en vooral in de startfase van jouw bedrijf veel kan veranderen, moet je in ieder geval in de eerste drie jaar steeds zelf een nieuwe VAR-verklaring aanvragen. Goed om te weten: er zijn vier verschillende varianten:

  1. VAR-wuo: winst uit onderneming
  2. VAR-dga: werkzaamheden voor een vennootschap
  3. VAR-row: resultaat uit overige werkzaamheden
  4. VAR-loon: inkomsten uit een dienstbetrekking

Als ZZP'er ben je in de meeste gevallen vooral gebaat bij een VAR-wuo of een VAR-dga. Hiermee garandeert je jouw opdrachtgevers namelijk dat zij geen premies en loonheffingen hoeven te betalen, omdat de Belastingdienst jouw inkomsten dan ziet als winst uit onderneming.

2. Wat is het doel?

Een VAR-verklaring is een zekere vorm van houvast. Voor de opdrachtnemer, maar met name voor de opdrachtgever. Een VAR geeft opdrachtgevers zoals gezegd een mate van zekerheid dat zij achteraf niet zomaar kunnen worden aangeslagen voor loonbelastingen en premies.

Het aanvragen van een VAR-verklaring is niet verplicht - je kunt als freelancer dus ook prima je werk doen zonder een geldige VAR op zak - maar het komt wel steeds vaker voor dat opdrachtgevers jou voorafgaand aan een opdrachtovereenkomst om zo'n verklaring vragen, zeker wanneer zij twijfelen aan de aard van de arbeidsrelatie.

3. Hoe vraag ik een VAR-verklaring aan?

Je kunt een VAR-verklaring op verschillende manieren aanvragen. Schriftelijk - door het aanvraagformulier (PDF-bestand) te downloaden - of digitaal op de website van de Belastingdienst. Op dit formulier vul je jouw persoonlijke gegevens in en moet je een aantal vragen beantwoorden. Op deze manier probeert de Belastingdienst een goed beeld te krijgen van jouw werkzaamheden en persoonlijke omstandigheden, zodat je uiteindelijk de juiste VAR krijgt toegewezen.

Het gaat hierbij om het maken van een inschatting; de fiscus zal je er meestal dus niet op afrekenen als je aan het einde van het jaar voor iets meer of minder opdrachtgevers hebt gewerkt. Let op: grote veranderingen moet je wel ruim op tijd doorgeven. Bij het invullen van dit formulier kom je onder meer de volgende vragen tegen:

  • Wat voor werk doe je?
  • Hoeveel uur verwacht je hieraan te besteden?
  • Hoeveel opdrachtgevers verwacht je te hebben?
  • Ben je ingeschreven bij de Kamer van Koophandel?
  • Heb je personeel in dienst?
  • Hoe beoordeel je zelf de inkomsten uit de VAR-werkzaamheden in het jaar waarvoor je de verklaring aanvraagt?

4. Vraag: "Ik ben starter en heb nog vrij weinig opdrachtgevers. Ziet de Belastingdienst mij dan wel als volwaardig ondernemer?"

Veel startende ondernemers vrezen dat het aantal klanten en opdrachtgevers van grote invloed is op het type VAR dat zij door de fiscus krijgen toegewezen. Hoewel het aantal opdrachtgevers wel kan meespelen bij deze beslissing, zal dit criterium in de meeste gevallen niet leidend zijn. De Belastingdienst kijkt eerder naar het totaalbeeld en houdt bijvoorbeeld rekening met de aard van de werkzaamheden. Het gaat vooral om het ondernemersrisico. Hierbij wordt door de fiscus rekening gehouden met het feit dat je als zelfstandige werkt voor eigen rekening en risico (bij ziekte krijg je bijvoorbeeld niet automatisch doorbetaald, zoals bij een vaste baan het geval is).

Omdat je bij het aanvragen van de verklaring de verwachtingen voor het komende jaar opgeeft, denken sommige starters het oordeel van de Belastingdienst te beïnvloeden door een hoog aantal verwachte opdrachtgevers op te geven. De fiscus prikt echter zo door dit soort optimistische voorspellingen heen. Wees liever gewoon eerlijk. Een freelance projectmanager die gedurende een jaar maar voor één of twee opdrachtgevers werkzaam is, kan nog steeds recht hebben op een VAR-wuo.

5. Hoe lang is een VAR-verklaring geldig?

Zoals gezegd is een VAR-verklaring maximaal één jaar geldig. Voor het nieuwe kalenderjaar kun je u vanaf 1 september een nieuwe VAR aanvragen. Je ontvangt jouw (nieuwe) VAR-verklaring vrij snel (meestal binnen vijf werkdagen) en uiterlijk binnen twee maanden. Om te voorkomen dat je begin januari zonder een geldige VAR zit en daardoor opdrachten misloopt, is het desalniettemin verstandig om de nieuwe VAR altijd ruim op tijd aan te vragen.

6. Wanneer ontvang ik automatisch een nieuwe VAR?

Als je in de voorgaande drie jaar ook al een VAR hebt aangevraagd en jouw status onveranderd is gebleven (je bent bijvoorbeeld niet van een VAR-row naar VAR-wuo geswitcht), hoef je dat voor het vierde jaar niet nog eens actief te doen. In dat geval valt de nieuwe VAR automatisch tijdig bij jou thuis op de deurmat. Overigens moet je daarvoor wel aan meer voorwaarden voldoen: zo moet je steeds een VAR voor hetzelfde type werk hebben aangevraagd, de opdrachten steeds onder vergelijkbare omstandigheden hebben uitgevoerd en de Belastingdienst mag de VAR's in de tussentijd niet hebben herzien. 

Indien er in jouw situatie wel wijzigingen zullen plaatsvinden of deze in het afgelopen kalenderjaar hebben plaatsgevonden (bijvoorbeeld in de werkzaamheden of de omstandigheden waaronder je werkt), moet je dit dus altijd zo spoedig mogelijk doorgeven aan de Belastingdienst. Dit doe je door een brief te sturen naar het Coördinatiepunt VAR in Groningen:

Belastingdienst/Noord/Coördinatiepunt VAR
Postbus 418
9700 AK Groningen

Meer over de VAR op Ikgastarten.nl

Checklist: 4 varianten van de VAR-verklaring
5 vragen en antwoorden over de VAR
Checklist: verklaring arbeidsrelatie (VAR) aanvragen

Lees ook

In 5 stappen naar succesvol ZZP'er
5 belastingtips voor ZZP'ers
7 pensioenmogelijkheden voor ZZP'ers

Bijgewerkt op: 04-02-2016

Wat vind je van dit artikel?

x3
x4

Fijn dat je dit interessant vond. Wekelijks ondernemerstips ontvangen?

Lees meer

VAR verklaring / Wet DBA

Vroeger werkte je als zzp'er vaak op basis van een VAR-verklaring. Met een geldige VAR toonde je aan dat er geen sprake was van een vaste dienstbetrekking tussen jou en de opdrachtgever.

Opvolger VAR - wet DBA - lijkt van de baan

Omdat dit in de praktijk voor de Belastingdienst moeilijk te controleren bleek, werd op 1 mei 2016 een nieuw systeem van modelovereenkomsten ingevoerd. De wetswijziging veroorzaakte veel onzekerheid bij zzp'ers én opdrachtgevers over de mogelijk nadelige financiële gevolgen.

Rutte 3 wil opdrachtgeversverklaring 

Het kabinet Rutte 3 wil niet verder met de wet DBA. Wel willen ze op een andere manier schijnzelfstandigheid voorkomen: ‘Het is belangrijk dat zzp-ers om de juiste redenen kiezen voor het zzp-schap en er niet eigenlijk sprake is van een arbeidsrelatie.’ 

Zo mag er bijvoorbeeld bij zzp’ers geen sprake zijn van een ‘gezagsverhouding’. De wet DBA van Rutte 2 strandde onder andere op dit punt, want hoe beoordeel je dat. Het bleek voor oprachtgevers te ingewikkeld om dit in de modelovereenkomst goed en logisch vast te leggen. 

Zzp’er of arbeidsrelatie: meer meetbare criteria

Het kabinet wil meer duidelijkheid scheppen over wanneer je echt zzp'er bent of wanneer het een verkapt dienstverband is. Is je uurtarief bijvoorbeeld heel laag? Dan gaat de belastingdienst ervan uit dat je eigenlijk een contract zou moeten krijgen.

Opdrachtgeversverklaring

Met een online ‘opdrachtgeversklaring’ kan een opdrachtgever straks invullen wat voor type arbeidsrelatie er is met een zzp’er. Dit moet eenvoudiger zijn dan het bij de VAR en modelovereenkomst (wet DBA) was.

Minimumuurtarief

Een van de criteria wordt het uurtarief, als het aan Rutte 3 ligt. Het minimum uurtarief zal naar verwachting veel schijnzelfstandigheid oplossen, omdat die juist bij lage tarieven veel voorkomt. Denk aan schijnzelfstandigheid in de bouw of schoonmaak. 

Lees hier meer over de plannen tot 2020.

Created with Sketch.

Ondernemingsplan maken?

Ontvang gratis de PDF ‘Ondernemingsplan: de basis in 10 stappen’. Wij hebben het volgende voor je op een rij gezet:

  • Hoe maak je in 10 stappen een businessplan?
  • Uit welke onderdelen bestaat een financieel plan?
  • Welke handige tools kun je hierbij gebruiken?
     

Stuur mij de PDF

Je ontvangt de PDF binnen 5 minuten en kosteloos in je mailbox.

Created with Sketch.

Maak een ijzersterke start

Ga aan de slag met de Startversterker. Een gratis tool voor startende ondernemers. 

  • tests, must-do's, tips en expert-inzichten
  • in je eigen tempo, waar en wanneer jij wil
  • houd bij hoe sterk je van start gaat​

Naar de Startversterker >

Goed bezig: ruim 2.549 ondernemers zijn al sterker gestart

Meld je aan

Haal alles uit de Startversterker. Bewaar artikelen, notities en checklists. Werk aan een ijzersterke start. In je eigen tempo, waar en wanneer jij wil.