Van VAR-verklaring naar modelcontract: zo zit dat

Van VAR-verklaring naar modelcontract: zo zit dat

Met de invoering van modelovereenkomsten voor ZZP’ers is per 1 mei 2016 de VAR-verklaring definitief verleden tijd. Wat kun je als zelfstandige ondernemer regelen bij je opdrachtgevers om deze overgang naar de modelcontracten te maken? Wat zijn de aandachtspunten, wanneer is het verstandig om met zo’n overeenkomst te werken en is het wel echt nodig?

Let op: De wet DBA wordt geschrapt. Het kabinet broedt op een alternatief, dat in 2021 concreet moet zijn: de webmodule. Tot 2021 wordt de wet DBA niet gehandhaafd met boetes achteraf. Wél komt er meer onderzoek naar schijnzelfstandigheid. Lees er alles over.

Wat verandert er precies?

De VAR-verklaring verdwijnt per 1 mei 2016 en wordt vervangen door modelcontracten voor ZZP’ers. Vanaf dat moment zijn zowel de opdrachtnemer als de opdrachtgever aansprakelijk voor schijnzelfstandigheid.

Doordat de verantwoordelijkheid straks bij beide partijen ligt – ten tijde van de VAR-verklaring lag die alleen bij de ZZP’er -  zijn beiden aansprakelijk te stellen als de Belastingdienst achteraf toch een loondienstverband constateert.

Met de invoering van deze ZZP-modelcontracten is er nu vooraf dus al zekerheid over de gevolgen voor loonheffing. De modelcontracten dienen vooraf goedgekeurd te worden door de Belastingdienst.

Inmiddels zijn er al diverse goedgekeurde modelovereenkomsten gepubliceerd op de website van de Belastingdienst. Lees voor een volledige uitleg over de modelovereenkomsten het artikel: Het nieuwe ZZP-modelcontract: dit zijn de aandachtspunten.

Wat kun je nu regelen als ZZP'er?

Als volstrekt duidelijk is dat je niet in loondienst werkt, hoef je niets te doen. De Belastingdienst verstuurde onlangs een brief (pdf) naar alle ZZP’ers met uitleg hierover.

Als voorbeeld gaven zij een schilder die steeds voor verschillende particulieren werkt. Die hoeft dus geen modelovereenkomst te gebruiken omdat het duidelijk is hoe de verhoudingen liggen.

Bij twijfel stap je naar jouw opdrachtgever(s) toe en kun je gebruik maken van een modelovereenkomst, maar dit is dus niet verplicht. Let op: als je met jouw opdrachtgever een modelovereenkomst tekent moet het contract wel eerst door de fiscus zijn goedgekeurd!

Waar vind je een modelovereenkomst?

Op de website van de Belastingdienst staan goedgekeurde ZZP-contracten: zowel algemene overeenkomsten en individuele overeenkomsten als modelcontracten per branche en beroepsgroep.

Zoek welk contract op jouw situatie van toepassing is, download dit contract en stuur deze ondertekend mee als bijlage naar de opdrachtgever. Houd je vervolgens aan de gemaakte afspraken in het contract. Zolang je dat doet, kan er geen sprake zijn van loondienst. 

Is een modelcontract verplicht?

Uiteindelijk draait alles om de bestrijding van schijnzelfstandigheid. In het ‘VAR-tijdperk’ kon schijnzelfstandigheid altijd achteraf bij een controle nog bij ZZP'ers worden vastgesteld, waarna sancties van de fiscus volgden (andere aanslag inkomstenbelasting, verlies zelfstandigenaftrek etc.).  

De VAR-verklaring gaf alleen de opdrachtgever de zekerheid dat jij niet bij hen in loondienst was.  Het verschil is dat wanneer je nu een bepaalde modelovereenkomst gebruikt, dat je de zekerheid hebt dat je niet voor loondienst kan worden aangeslagen. 

Volgens de brief van de Belastingdienst is een modelovereenkomst dus niet verplicht. "Veel ZZP’ers weten immers op voorhand als dat zij niet in loondienst werken, zoals de stukadoor bij particulieren thuis, of een fotograaf die jaarlijks een teamdag van een bedrijf vastlegt. Als u niet zeker bent of en hoe u buiten dienstverband kunt werken, kan werken volgens een modelovereenkomst zekerheid geven aan u en uw opdrachtgever.”"

Je maakt dus alleen gebruik van modelovereenkomsten als je voor een opdracht twijfelt of dit gezien kan worden als werken in loondienst. Of je wilt sowieso geen twijfels hebben en dan gebruik je voor al jouw werk een modelovereenkomst. 

Wat gebeurt er als mijn opdrachtgever nog geen modelcontracten heeft?

Omdat de tijd dringt en veel bedrijven én ZZP’ers hun werkwijze nog niet hebben aangepast, heeft de Belastingdienst een overgangsperiode in het leven geroepen.

Zelfstandige ondernemers en opdrachtgevers krijgen tot 1 mei 2017 de tijd om alles op orde te krijgen.

In deze periode geeft de Belastingdienst voorlichting over (de invoering van) de contracten. 

Verschillende bedrijven worstelen namelijk momenteel met het opstellen van een ZZP-overeenkomst, mede doordat er afgelopen periode ophef was over enkele goedgekeurde overeenkomsten die al waren gepubliceerd op de website van de Belastingdienst.

Sommige clausules bleken juridisch niet te kloppen, waardoor de modelovereenkomsten niet bruikbaar bleken.

Inmiddels zijn deze fouten eruit gehaald, maar de ontstane verwarring kwam het overgangsproces niet ten goede. Wie echter denkt dat hij dankzij de overgangsperiode een jaar achterover kan leunen heeft het mis.

De Belastingdienst liet in de brief aan alle ZZP'ers weten: 'Voor u en uw opdrachtgevers geldt dit jaar een inspanningsverplichting: u moet beiden actief bezig zijn de arbeidsrelatie zodanig vorm te geven dat u niet in loondienst werkt. Bijvoorbeeld door aantoonbaar met elkaar in gesprek te zijn over het gebruik van een modelovereenkomst en over eventuele aanpassingen in de werkwijze die daarvoor nodig zijn." Het is dus aan te raden om zo snel mogelijk met deze nieuwe ZZP-contracten te gaan werken.

Hebben deze contracten gevolgen voor de aangifte inkomenstenbelasting?

Wanneer je deze overeenkomsten gebruikt, betekent dit niet dat je achteraf geen controle van de fiscus meer kunt krijgen. De beoordeling van de ZZP-contracten zegt namelijk niets over hoe de Belastingdienst naar de inkomsten van de ZZP’er kijkt.

Pas bij het beoordelen van de aangifte inkomstenbelasting bepaalt de fiscus of het jouw inkomsten als winst uit onderneming of als resultaat uit overige werkzaamheden ziet. 

Het werken volgens een modelovereenkomst zegt dus alleen iets over de loonheffingen en niets over het ondernemerschap van de opdrachtnemer.

Je dient nog steeds aan alle ondernemersverplichtingen te voldoen (urencriterium, meerdere opdrachtgevers etc.). Wil je hier vooraf zekerheid over hebben? Doe dan de ondernemerscheck op de website van de Belastingdienst. 

Lees ook

Modelovereenkomst voor ZZP’ers: de nieuwe VAR
Het nieuwe ZZP-modelcontract: dit zijn de aandachtspunten
Freelancer zijn en ondernemen: zo zit dat
Schijnzelfstandigheid: wanneer loop jij risico?
Wanneer ben ik ondernemer voor de Belastingdienst?

Bijgewerkt op: 21-11-2016

Wat vind je van dit artikel?

x2
x0

Fijn dat je dit interessant vond. Wekelijks ondernemerstips ontvangen?

Lees meer

VAR verklaring / Wet DBA

Vroeger werkte je als zzp'er vaak op basis van een VAR-verklaring. Met een geldige VAR toonde je aan dat er geen sprake was van een vaste dienstbetrekking tussen jou en de opdrachtgever.

Opvolger VAR - wet DBA - lijkt van de baan

Omdat dit in de praktijk voor de Belastingdienst moeilijk te controleren bleek, werd op 1 mei 2016 een nieuw systeem van modelovereenkomsten ingevoerd. De wetswijziging veroorzaakte veel onzekerheid bij zzp'ers én opdrachtgevers over de mogelijk nadelige financiële gevolgen.

Rutte 3 wil opdrachtgeversverklaring 

Het kabinet Rutte 3 wil niet verder met de wet DBA. Wel willen ze op een andere manier schijnzelfstandigheid voorkomen: ‘Het is belangrijk dat zzp-ers om de juiste redenen kiezen voor het zzp-schap en er niet eigenlijk sprake is van een arbeidsrelatie.’ 

Zo mag er bijvoorbeeld bij zzp’ers geen sprake zijn van een ‘gezagsverhouding’. De wet DBA van Rutte 2 strandde onder andere op dit punt, want hoe beoordeel je dat. Het bleek voor oprachtgevers te ingewikkeld om dit in de modelovereenkomst goed en logisch vast te leggen. 

Zzp’er of arbeidsrelatie: meer meetbare criteria

Het kabinet wil meer duidelijkheid scheppen over wanneer je echt zzp'er bent of wanneer het een verkapt dienstverband is. Is je uurtarief bijvoorbeeld heel laag? Dan gaat de belastingdienst ervan uit dat je eigenlijk een contract zou moeten krijgen.

Opdrachtgeversverklaring

Met een online ‘opdrachtgeversklaring’ kan een opdrachtgever straks invullen wat voor type arbeidsrelatie er is met een zzp’er. Dit moet eenvoudiger zijn dan het bij de VAR en modelovereenkomst (wet DBA) was.

Minimumuurtarief

Een van de criteria wordt het uurtarief, als het aan Rutte 3 ligt. Het minimum uurtarief zal naar verwachting veel schijnzelfstandigheid oplossen, omdat die juist bij lage tarieven veel voorkomt. Denk aan schijnzelfstandigheid in de bouw of schoonmaak. 

Lees hier meer over de plannen tot 2021.

Created with Sketch.

Gratis tips voor ondernemers ontvangen?

Dat kan met de wekelijkse nieuwsbrief van IkGaStarten. Meld je gratis aan en start nóg sterker!
 

Ja ik wil die tips >

Created with Sketch.

Maak een ijzersterke start

Ga aan de slag met de Startversterker. Een gratis tool voor startende ondernemers. 
 

  • tests, must-do's, tips en expert-inzichten
  • in je eigen tempo, waar en wanneer jij wil
  • houd bij hoe sterk je van start gaat​

Naar de Startversterker >

Goed bezig: ruim 3.747 ondernemers zijn al sterker gestart

Meld je aan

Haal alles uit de Startversterker. Bewaar artikelen, notities en checklists. Werk aan een ijzersterke start. In je eigen tempo, waar en wanneer jij wil.