Modelovereenkomst voor ZZP’ers: de nieuwe VAR

Modelovereenkomst voor ZZP’ers vervangt de VAR

De VAR-verklaring voor ZZP’ers is sinds 1 mei 2016 vervangen door een nieuw systeem van modelovereenkomsten. Wat houdt deze nieuwe maatregel in? En wat zijn de consequenties voor zelfstandige ondernemers?

De Belastingdienst worstelt al jaren met de aanpak van schijnzelfstandigheid onder ZZP’ers. Dit zijn zelfstandige ondernemers die wel een VAR-verklaring hadden, maar eigenlijk alleen op papier zelfstandig zijn. Ze werken voor één opdrachtgever en doen feitelijk niets anders dan de medewerkers die in loondienst zijn.

De opdrachtgever hoefde voor deze freelancers geen loonheffing af te dragen en de opdrachtnemer kreeg belastingvoordeel in de vorm van  starters- en zelfstandigenaftrek en de MKB-vrijstelling. In de praktijk bleek de VAR-verklaring deze schijnzelfstandigheid niet afdoende tegen te gaan. Daarom vervangen de nieuwe modelovereenkomsten tussen opdrachtgever en -nemer nu de oude vertrouwde VAR-verklaring.

Update! Eind november maakte staatssecretaris Wiebes van Financiën bekend dat de wet Deregulering beoordeling arbeidsrelaties (DBA) (en daarmee de controle op de samenwerkingsverbanden tussen ZZP'ers en opdrachtgevers) wordt uitgesteld tot 1 januari 2018. Dat betekent dat de Belastingdienst volgend jaar nog niet actief gaat controleren of er bij het uitvoeren van een opdracht sprake is (geweest) van een vast dienstverband. Lees meer op deze pagina: Wiebes stelt nieuwe wetgeving ZZP'ers uit.

Modelovereenkomst voor ZZP’ers

Startersvoordeel ZZP

Start je als ZZP’er?

Dan komt er veel op je af. Bij de Rabobank is de zakelijke rekening voor starters het eerste jaar gratis. 

Meer weten

Deze modelovereenkomsten moeten worden eerst goedgekeurd door de Belastingdienst en bieden daarna opdrachtgevers vantevoren zekerheid over de gevolgen voor loonheffing.

Waar in de vroegere situatie alleen de ZZP’er aansprakelijk was voor schijnzelfstandigheid, zijn dat sinds 1 mei 2016 opdrachtnemer én opdrachtgever.

Zij zijn nu beiden verantwoordelijk voor de arbeidsrelatie en daardoor ook allebei aansprakelijk te stellen als de Belastingdienst achteraf toch een loondienstverband constateert.

De modelovereenkomsten worden per sector opgesteld en op de website van de Belastingdienst gepubliceerd. ZZP'ers en bedrijven kunnen de contracten downloaden, invullen en (her)gebruiken.

Naast de modelovereenkomsten is het voor de opdrachtgever ook mogelijk om voor alle opdrachtnemers tegelijk een eigen overeenkomst op te stellen voor soortgelijk werk. Na goedkeuring door de Belastingdienst is ook dit contract opnieuw te gebruiken.

Helemaal nieuw is dit laatste idee overigens niet. Veel bedrijven maakten al gebruik van raamovereenkomsten die ze aan ZZP’ers voorlegden - alleen werden deze contracten niet door de Belastingdienst beoordeeld.

De beoordeling van een modelovereenkomsten zegt overigens niets over hoe de Belastingdienst naar de inkomsten van de ZZP’er kijkt. Pas bij het beoordelen van de aangifte inkomstenbelasting bepaalt de fiscus of  jouw inkomsten als winst uit onderneming of als resultaat uit overige werkzaamheden worden beoordeeld. Het werken volgens een voorbeeldovereenkomst zegt dus alleen iets over de loonheffingen en niets over het ondernemerschap van de opdrachtnemer.

Waarom moest de VAR weg?

Even het geheugen opfrissen. De VAR (voluit Verklaring Arbeidsrelatie) was een document van de Belastingdienst dat duidelijkheid verschafte over de werkrelatie tussen opdrachtgevers en -nemers. De opdrachtgever wist op deze manier bijvoorbeeld sneller of hij gedurende de opdracht wel of geen loonheffingen moest inhouden.

Een VAR aanvragen was niet verplicht, maar opdrachtgevers vroegen er bijna altijd om. Zonder kreeg je bijna geen opdrachten en daarom maakte bijna iedere (startende) ondernemer er gebruik van.

Volgens staatssecretaris Eric Wiebes van Financiën werkte dat VAR-systeem schijnzelfstandigheid in de hand. Schijnzelfstandigen zijn zelfstandigen die vrijwel continu voor één opdrachtgever werken. Eigenlijk zijn ze gewoon een werknemer van het bedrijf. Als de fiscus hierachter kwam, kreeg de opdrachtnemer meestal een boete en een naheffing wegens misgelopen belastingafdracht.

De risico's van zo'n samenwerkingsverband lagen dus uitsluitend bij de opdrachtnemer. De  opdrachtgever - die onterecht geen werkgeverspremies afdroeg - ging in veel gevallen vrijuit. De fiscus heeft de afgelopen jaren al in verschillende sectoren ingegrepen: ZZP’ers mogen bijvoorbeeld niet meer als docent werken en ook in de zorg is de controle aangescherpt. 

Wat is er gebeurd met de BGL?

Oorspronkelijk was het plan om de VAR-verklaring om te zetten in de Beschikking Geen Loonheffingen (BGL). Deze nieuwe module moest constructies die schijnzelfstandigheid in de hand werkten, beter tegengaan. Met de BGL zouden zowel de opdrachtnemer als opdrachtgever verantwoordelijk worden gehouden voor de beoordeling van de arbeidsrelatie. Nadeel was dat je als ZZP’er voor iedere opdracht een afzonderlijke overeenkomst moest sluiten.

Het plan leidde tot een spervuur aan kritiek, van ZZP’ers en werkgevers, omdat de invoering van de BGL een enorme administratieve rompslomp zou opleveren. In overleg met de Tweede Kamer en diverse maatschappelijke organisaties is de staatssecretaris daarom op zoek gegaan naar een beter alternatief: dat werd de modelovereenkomst. 

Wat is het verschil tussen modelovereenkomst en BGL?

In tegenstelling tot de BGL zal er straks duidelijker onderscheid zijn tussen verschillende sectoren. Het komend jaar zullen er zo'n veertig sectorspecifieke plus een paar algemene overeenkomsten op de site van de fiscus worden gepubliceerd.

Zowel zelfstandige professionals als opdrachtgevers kunnen hier gebruik van maken. Als je een bouwvakker bent, hoef je dus niet voor iedere opdracht een ander contract op te stellen. Je downloadt steeds hetzelfde (bouw)document en verandert de naam van de opdrachtgever en de werkzaamheden.

Heb je later in het jaar nog een klus bij deze opdrachtgever, dan kun je dus direct weer aan de slag. Met name in sectoren waarin risico's van schijnconstructies groot zijn, zal strenger worden getoetst. Voor ZZP’ers in de zorg - een van deze sectoren waar sprake was van schijnzelfstandigheid - staat inmiddels een goedgekeurde voorbeeldovereenkomst op de site van de Belastingdienst. 

Wat zijn de gevolgen voor schijnzelfstandigen?

Als het aan de fiscus ligt, leiden de modelovereenkomsten tot minder schijnzelfstandigheid. Dit gebeurt dus door vooraf al maatregelen te nemen, maar uiteraard wordt er nog altijd achteraf gecontroleerd.

Zo’n goedgekeurde modelovereenkomst mag dan de zekerheid geven dat een opdrachtgever geen loonheffing hoeft af te dragen, dit geldt uiteraard alleen als de regels ook worden nageleefd. Als blijkt dat er toch sprake is van een dienstbetrekking, kan de Belastingdienst een naheffing opleggen voor de verschuldigde loonheffingen. Nu dus ook aan de opdrachtgever. 

Tips van de redactie

Het nieuwe ZZP-modelcontract: dit zijn de aandachtspunten
Schijnzelfstandigheid: wanneer loop jij risico?
Freelancer zijn en ondernemen: zo zit dat
Een bedrijf starten: waar begin je?
ZZP'er worden: zo doe je dat

Bijgewerkt op: 21-11-2016

VAR verklaring

Van VAR naar modelovereenkomst: hoe zit dat?

Vroeger werkte je als ZZP'er vaak op basis van een VAR-verklaring. Met een geldige VAR toonde je aan dat er geen sprake was van een vaste dienstbetrekking tussen jou en de opdrachtgever.

Wiebes stelt wet DBA uit tot 2018

Omdat dit in de praktijk voor de Belastingdienst moeilijk te controleren bleek, is op 1 mei 2016 een nieuw systeem van modelovereenkomsten ingevoerd. De wetswijziging veroorzaakte veel onzekerheid bij ZZP'ers én opdrachtgevers over de mogelijk nadelige financiële gevolgen.

Eind november maakte staatssecretaris Wiebes van Financiën bekend dat de wet Deregulering beoordeling arbeidsrelaties (DBA) (en daarmee de controle op de samenwerkingsverbanden tussen ZZP'ers en opdrachtgevers) wordt uitgesteld tot 1 januari 2018. Lees meer op deze pagina: Wiebes stelt nieuwe wetgeving ZZP'ers uit

Nieuwsbrief

Meld je aan voor onze wekelijkse nieuwsbrief met handige tips.

Hoe ontvang ik geld?

Welke betaalmethoden zijn relevant voor jou?

Van pinnen tot iDeal en contactloos betalen: als ondernemer kun je op meerdere manieren je klanten laten betalen. Welke methode kies jij?

Bekijk de betaalmethoden

Gratis PDF's voor starters

Gratis whitepapers voor startende ondernemers

Alle informatie die je nodig hebt in één PDF: met deze whitepapers ga je goed voorbereid van start met je bedrijf:

  • Ondernemingsplan in 10 stappen
  • Bedenk de perfecte bedrijfsnaam
  • Bereken je uurtarief
  • Een administratie opzetten doe je zo
     

Download gratis PDF

Ondernemerstalent

6 kenmerkende eigenschappen van ondernemers

Beschik jij over de competenties om het maken als zelfstandig ondernemer? 

Hoe succesvol word jij?

Wat is IkGaStarten?

IkGaStarten is een online initiatief van de Rabobank, de bank voor startend Nederland. Bedoeld voor startende ondernemers én voor mensen die nu nog in loondienst zijn, maar overwegen om ook de sprong te wagen. Iedere dag plaatsen wij hier nuttige informatie en tips die het leven van de ondernemer makkelijker en leuker maken. Rabobank kan jou onder meer op weg helpen met een zakelijke rekening en relevante verzekeringen.

sluiten

Ondernemingsplan maken?

Ontvang gratis de PDF ‘Ondernemingsplan: de basis in 10 stappen’. Wij hebben het volgende voor je op een rij gezet:

  • Hoe maak je in 10 stappen een businessplan?
  • Uit welke onderdelen bestaat een financieel plan?
  • Welke handige tools kun je hierbij gebruiken?
     

Stuur mij de PDF

Je ontvangt de PDF binnen 5 minuten en kosteloos in je mailbox.