Wet arbeidsmarkt in balans

Modelovereenkomst voor zzp'ers: dit zijn de regels

De modelovereenkomsten van de wet DBA zijn een tussenoplossing tussen de VAR en de toekomstige webmodule. Hoe werkt dit in de tussentijd?

Let op: De wet DBA wordt geschrapt. Het kabinet broedt op een alternatief, dat op zijn vroegst oktober 2021 ingevoerd moet worden: de webmodule. Tot oktober 2021 wordt de wet DBA niet gehandhaafd met boetes achteraf. Wél komt er meer onderzoek naar schijnzelfstandigheid. Lees er alles over.

Handhaving en boetes wet DBA tot 1-1-2021

Totdat de webmodule wordt ingevoerd, is de wet DBA nog van kracht. Hoe werkt dat precies? Er zijn grofweg twee maatregele:

  1. Zzp'ers en hun opdrachtgevers betalen tot 1-10-2021 geen boetes of naheffingen. Dit geldt dus ook als de Belastingdienst achteraf constateert dat er eigenlijk geen sprake was van een opdracht voor een zzp'er, maar van een dienstverband. 
  2. Zzp'ers en hun opdrachtgevers betalen tot 1-10-2021 wel een boete of naheffing als zij na controle door de Belastingdienst én na een waarschuwing de schijnzelfstandigheid voortzetten. De overheid gaat extra onderzoek doen naar bedrijven waarbij er een groot vermoeden van kwaadwillendheid is. Denk aan bedrijven die veel zzp'ers inhuren tegen zeer lage uurtarieven.  

Wat staat er in de brief 'Uitstel handhaving wet DBA'?

De brief 'Uitstel handhaving wet DBA' van de Belastingdienst gaat in op de invoering van de Wet Deregulering arbeidsrelaties (in het kort DBA), legt uit waarom het eerdere systeem van VAR-verklaringen in 2016 werd vervangen. 

De nieuwe oplossing bestond uit modelovereenkomsten. Ook werd uitgelegd wat hiervan de gevolgen waren voor zelfstandigen en hun opdrachtgevers. 

Wat houdt de wet DBA met modelovereenkomst ook alweer in?

De wet DBA oefent invloed uit op de werkrelatie tussen opdrachtgevers en opdrachtnemers (vaak zelfstandige professionals). 

Volgens de overheid werkte de VAR-verklaring schijnzelfstandigheid in de hand. In sommige sectoren werden vaste medewerkers bijvoorbeeld steeds vaker uit vaste dienst ontslagen en vervolgens door dezelfde opdrachtgever weer als zelfstandige ingehuurd.

Dienstverband uitsluiten

Bij de invoering van de wet DBA werd aangeraden om voorafgaand aan iedere nieuwe opdracht een mogelijk dienstverband uit te sluiten door een modelovereenkomst op te stellen en deze door de fiscus te laten goedkeuren.

Werken volgens zo'n modelcontract is niet verplicht, maar als de Belastingdienst achteraf tóch een dienstbetrekking vaststelt, kan dat grote financiële gevolgen voor zowel opdrachtgever als opdrachtnemer.

Verschil modelovereenkomst en VAR-verklaring

Daarmee verschilt de modelovereenkomst wezenlijk van zijn voorganger: ten tijde van de VAR-verklaring liep alleen de opdrachtnemer risico op een naheffing. Nu kan ook een opdrachtgever achteraf alsnog te maken met loonheffingen.

Alleen bewust 'kwaadwillende partijen' lopen risico om door de fiscus te worden aangepakt.

Vanwaar de onrust rond de modelovereenkomst?

Juist dat laatste aspect van de modelovereenkomsten heeft op de markt voor veel onrust gezorgd. Opdrachtgevers durfden uit vrees voor naheffingen geen (langdurige) samenwerkingen meer aan te gaan met zelfstandigen, die daardoor vaker opdrachten misliepen.

Daarnaast duurde het in bepaalde gevallen erg lang voordat de Belastingdienst een ingezonden modelovereenkomst had goedgekeurd. Ook dit zorgde voor onzekerheid en had als consequentie dat bedrijven minder snel kozen hoor het inhuren van een freelancer.

Handhaving wet DBA uitgesteld

Om de ontstane onrust op de markt weg te nemen (en na lang aandringen van diverse ondernemersorganisaties), besloot staatssecretaris Wiebes in november 2016 om de handhaving op de wet DBA uit te stellen tot 1 januari 2018.

Alleen bewust 'kwaadwillende partijen' (daarover later meer) zouden risico lopen om door de fiscus te worden aangepakt. In juni 2017 werd vervolgens bekend dat de handhaving op de wet opnieuw wordt opgeschort, deze keer naar 1 juli 2018. Daarna tot 1 januari 2020, 1 januari 2021 en nu dus opnieuw tot 1 oktober 2021.

Wat gaat er nu gebeuren rondom de wet DBA?

Rutte 3 wil een opdrachtgeversverklaring invoeren: een webmodule waarin opdrachtgevers de aard van een samenwerking met een zzp'er vastleggen. Minister Koolmees van sociale zaken wil dat die webmodule vanaf oktober 2021 de wet DBA en de modelovereenkomst vervangt.

Op dit moment wordt er een proef gedaan met de webmodule. Iedereen kan hier zonder consequenties een indicatie krijgen of een opdracht zelfstandig kan worden uitgevoerd. In principe is de webmodule bedoeld voor opdrachtgevers, maar je kunt als zzp'er natuurlijk dezelfde informatie invullen.

Kwaadwillenden zijn opdrachtgevers die opereren in een context van opzet, fraude of zwendel.

Kan ik mijn modelovereenkomst nog steeds laten checken?

Die mogelijkheid is er. Houd er wel rekening mee dat jouw modelovereenkomst dan aan de huidige wetgeving wordt getoetst.

In de brief staat overigens nadrukkelijk vermeld dat het in afwachting van het onderzoek niet nodig is om modelovereenkomsten nu door de fiscus te laten checken.

Ik hoef tot oktober 2021 dus niet te vrezen voor een naheffing?

"Zolang het kabinet met het onderzoek bezig is, wordt de handhaving van de Wet DBA uitgesteld. (...) Als een opdrachtgever u in deze periode inhuurt en wij achteraf constateren dat er sprake is van loondienst, zullen wij geen naheffingen, boetes, correctieverplichtingen en loonheffingen opleggen", aldus de Belastingdienst.

Opdrachtgevers kunnen wat dat betreft voorlopig dus weer met een gerust hart samenwerken met zzp'ers.

Kwaadwillenden

Kleine kanttekening: de Belastingdienst benadrukt dus wel degelijk handhavend te zullen optreden tegen het doelbewust misbruiken van de situatie door kwaadwillenden.

Zij kunnen ook dit jaar te maken krijgen met naheffingsaanslagen, boetes en correctieverplichtingen voor de loonheffingen.

Wanneer ben je kwaadwillend?

De ietwat vage omschrijving in de brief lijkt bij de doelgroep weer de nodige vragen op te roepen, maar het opzettelijk creëren van een schijnzelfstandige situatie lijkt vooralsnog de doorslag te geven.

De definitie van de Belastingdienst luidt als volgt:

"Kwaadwillend is de opdrachtgever of opdrachtnemer die opzettelijk een situatie van evidente schijnzelfstandigheid laat ontstaan of voortbestaan, omdat hij weet - of had kunnen weten - dat er feitelijk sprake is van een dienstbetrekking (en hij daarmee een oneigenlijk financieel voordeel behaalt en/of het speelveld op een oneerlijke manier aantast)."

De fiscus doelt hiermee op "gevallen waarin opdrachtgevers opereren in een context van opzet, fraude of zwendel".

Arbeidscriteria

Een situatie waarbij er ruis is ontstaan over de gezagsrelatie tussen een zzp'er en zijn opdrachtgever valt daar dus niet onder. Het lijkt erop dat de Belastingdienst dus alleen maatregelen zal treffen bij partijen die heel bewust schijnzelfstandigheid in de hand werken.

Maar om concreet te kunnen bepalen of iemand daadwerkelijk met zijn volle verstand kwaadwillend heeft gehandeld, zal toch echt eerst een nieuwe definiëring van de arbeidscriteria moeten worden vastgesteld.

Bijgewerkt op: 18-01-2021

Wat vind je van dit artikel?

Fijn dat je dit interessant vond. Wekelijks ondernemerstips ontvangen?

Lees meer

Modelovereenkomst zzp

Modelovereenkomst (opvolger VAR-verklaring)

Is een ondernemer wel echt een ondernemer of is er eigenlijk sprake van een dienstverband? Dit is een belangrijke vraag voor de overheid, omdat het antwoord veel gevolgen heeft voor de belasting, rechten en plichten van werknemer/ondernemer als de werkgever/opdrachtgever.

Voorheen vroeg de Belastingdienst dus om een VAR-verklaring, waarmee je kon aantonen dat je echt ondernemer bent. Dit fiscale systeem is op 1 mei 2016 afgeschaft. In plaats daarvan kwam de modelovereenkomst, die onderdeel zou worden van de nieuwe Wet DBA (Deregulering beoordeling arbeidsrelaties).

Inmiddels is de wet DBA ook weer van de baan. Het kabinet is nu bezig met een webmodule waarin opdrachtgevers de arbeidsrelatie vastleggen: de opdrachtgeversverklaring. Tot in elk geval oktober 2021 moeten zzp'ers werken met een modelovereenkomst. Er dreigen geen boetes als een ondernemer deze niet kan laten zien. Wél als er sprake is van kwaadwilligheid.

Na Wet DBA nu plan voor 'opdrachtgeversverklaring'

De wet DBA veroorzaakte veel onzekerheid bij zzp'ers én opdrachtgevers over de mogelijk nadelige financiële gevolgen van een samenwerking. Toenmalig staatssecretaris Wiebes van financiën stelde de invoering uit en onder Rutte 3 lijkt de wet van de baan.

Minister Koolmees van sociale zaken wil vanaf oktober 2021 een webmodule invoeren waarin opdrachtgevers verklaren hoe de arbeidsrelatie in elkaar steekt met de opdrachtnemer. Ofwel: een opdrachtgeversverklaring.

Tot die veranderingen van kracht zijn, is het vaak raadzaam om met een modelovereenkomst te werken. 

Lees alles over de ontwikkelingen

    Voorbeeld modelovereenkomst 

    Ben je nog steeds op zoek naar een voorbeeldovereenkomst? De Belastingdienst heeft zowel algemene voorbeelden van modelovereenkomsten als branchespecifieke modelcontracten opgesteld. Klik hier om de actuele voorbeeldovereenkomsten te bekijken.

    Created with Sketch.

    Gratis tips voor ondernemers ontvangen?

    Dat kan met de wekelijkse nieuwsbrief van IkGaStarten. Meld je gratis aan en start nóg sterker!
     

    Ja ik wil die tips >

    Created with Sketch.

    Zakelijke rekening eerste 6 maanden gratis

    Start nóg sterker in 2021 met een zakelijke rekening en krijg meer grip op je geldzaken.

     

    Je zakelijke rekening is de eerste 6 maanden gratis inclusief pinpas, internetbankieren en een bedrijfsaansprakelijkheidsverzekering. 

     

    Bekijk je voordeel

     

    Meld je aan

    Haal alles uit de Startversterker. Bewaar artikelen, notities en checklists. Werk aan een ijzersterke start. In je eigen tempo, waar en wanneer jij wil.