VAR-verklaring aanvragen

Een VAR aanvragen in 3 stappen

De VAR was een document waarmee je kon aantonen dat je opdrachten als zelfstandig ondernemer uitvoerde. Hoe werkte dat ook al weer?

Let op: De VAR is vervangen door de wet DBA en modelovereenkomsten. Dit bleek echter geen goed alternatief. De wet DBA blijft daarom van kracht, maar wordt daarom niet gehandhaafd tot er een alternatief is ingevoerd. De verwachting is dat in 2021 een webmodule wordt geïntroduceerd. Lees er alles over.

In het artikel hieronder lees je hoe vroeger de VAR-verklaring werd aangevraagd.

Stap 1: Moest jij een VAR-verklaring aanvragen?

In principe kon iedereen die als zelfstandige voor verschillende opdrachtgevers werkte in aanmerking komen voor een VAR-verklaring. Deze werkzaamheden kunnen per zelfstandige erg verschillen.

Zo kon niet alleen een schilder die voor meerdere bouworganisaties werkt een VAR aanvragen, maar gold dit evengoed voor een bedrijfsarts die naast haar part-time baan een acupunctuurpraktijk wil opzetten.

Als jij in (grotendeels) dezelfde sector regelmatig werkzaamheden uitvoerde voor diverse opdrachtgevers, kon er niet eenvoudig een duidelijke baas worden aangewezen die voor jou loonbelasting zou moeten inhouden of sociale premies moeten afdragen.

Dit probleem loste je op door een VAR aan te vragen bij de Belastingdienst.

Let op: een VAR was slechts een jaar geldig, terwijl je voor ieder kalenderjaar een geldige VAR-verklaring moest kunnen overleggen.

Stap 2: Welke VAR paste bij jou?

Er bestonden vier soorten VAR-verklaringen, omdat de werkzaamheden van freelancer A totaal kunnen verschillen van zelfstandige B. En freelancer C kan als zogenaamde hybride ondernemer weer op een heel andere manier de kost verdienen.

Er waren vier VAR-varianten:

  1. VAR-wuo, winst uit onderneming: de Belastingdienst beschouwt jouw inkomsten als winst uit onderneming. Jij en jouw opdrachtgevers hebben de zekerheid dat over jouw beloning geen loonheffingen hoeven te worden ingehouden of afgedragen. Om een VAR-wuo te kunnen verstrekken, kijkt de fiscus vooral naar of jij verplicht bent om aanwijzingen op te volgen van opdrachtgever(s), je wel of niet wordt doorbetaald tijdens vakanties of bij ziekte en hoe zelfstandig jouw bedrijf functioneert.
  2. VAR-dga, werkzaamheden voor een vennootschap: bij deze VAR merkt de fiscus jouw inkomsten aan als inkomsten uit werkzaamheden voor rekening en risico van de vennootschap. Ook hierbij geldt dat jij en jouw opdrachtgever in de meeste gevallen de zekerheid hebben dat er op de afgesproken beloning geen loonheffingen hoeven te worden ingehouden en afgedragen. Hier houdt de Belastingdienst onder andere rekening met het feit of jij/jouw bv winst maakt (en zo ja, hoeveel), de omvang (in tijd en geld) van de werkzaamheden en of jij ondernemersrisico loopt. 
  3. VAR-row, resultaat uit overige werkzaamheden: deze VAR-verklaring wordt toegewezen als de fiscus jouw inkomsten niet aanmerkt als loon uit dienstbetrekking, winst uit onderneming of inkomsten uit werkzaamheden die voor rekening en risico van de vennootschap zijn. Let op: deze VAR geeft opdrachtgevers geen absolute zekerheid over de vraag of zij loonheffingen moeten inhouden en afdragen. In dit geval is het aan de opdrachtgever om te bepalen of er bij een opdracht sprake is van een (fictieve) dienstbetrekking. Zo ja, dan zal hij loonheffingen moeten inhouden en afdragen. Zo niet, dan worden er geen loonheffingen afgedragen. De Belastingdienst kan hier echter later anders over oordelen en dan moeten er alsnog loonheffingen worden ingehouden. Het is voor opdrachtgevers daarom beter om bij twijfel vooraf de Belastingdienst om een uitspraak te vragen, zodat daar later geen onduidelijkheid over kan bestaan. 
  4. VAR-loon, inkomsten uit een dienstbetrekking: evenals bij bovengenoemde VAR-row biedt de VAR-loon geen zekerheid over het wel of niet moeten afdragen van loonheffingen. Dit moet wederom bij de aanvang van elke nieuwe klus worden getoetst door de opdrachtgever. Een VAR-loon wordt toegewezen wanneer de Belastingdienst heeft geconstateerd dat jij de werkzaamheden (voor het grootste deel) in dienstbetrekking verricht. Hierbij kijkt de ficus onder andere of je verplicht bent om instructies op te volgen, of jij tijdens vakantie en ziekte wordt doorbetaald en je verplicht bent om de werkzaamheden persoonlijk uit te voeren.

Stap 3: Zo vroeg je een VAR verklaring aan

Als jij (of de opdrachtgever) had vastgesteld dat jij in aanmerking kwam voor een VAR, was het zaak deze verklaring zo snel mogelijk aan te vragen. Hieronder lopen we het aanvraagformulier stapsgewijs door.

Stap 1: jouw gegevens

Hier vulde je alle persoonlijke en zakelijke basisgegevens in. Denk aan jouw volledige naam, adres en woonplaats, maar ook je BSN/sofinummer en de eventuele naam en het fiscaal nummer van de besloten vennootschap.

Stap 2: jouw VAR-werkzaamheden

Hier begon in feite het echte werk. In dit onderdeel ging je namelijk dieper in op de specifieke aard van jouw werkzaamheden. De Belastingdienst vroeg ook naar hoe jij zelf de inkomsten uit uw VAR-werkzaamheden zou beoordelen. 

Wees zo oprecht mogelijk bij het invullen en blijf, ook bij het beantwoorden van de vraag voor hoeveel opdrachtgevers jij komend jaar verwacht te werken, realistisch.

Stap 3: jouw inkomsten

In dit deel ging je verder in op de (verwachte) inkomsten van de VAR-werkzaamheden. Zo moest je een indicatie geven van de jaarinkomsten die jij dacht te gaan verdienen.

Daarnaast moest je hier aangeven of de opdrachtgever loonheffingen zou inhouden of niet en of jij tijdens vakanties of ziekte doorbetaald werd. 

Stap 4: jouw werkwijze

Hier beantwoordde je een aantal vragen over de werkwijze. Zo wilde de Belastingdienst weten of jij als ondernemer stond ingeschreven bij de Kamer van Koophandel (KvK) en of je in het bezit was van een btw-nummer.

Ook het feit of je de VAR-werkzaamheden veelal op locatie bij de opdrachtgever zou uitvoeren, op een eigen kantoor of vanaf huis kon van betekenis zijn voor de VAR die je kreeg toegewezen.

Stap 5: ondertekening

Hier verklaarde je dat jij de VAR-aanvraag "duidelijk, stellig en zonder voorbehoud" had ingevuld.

Als je het aanvraagformulier had gedownload en per post verstuurde, ondertekende je het formulier met de datum en jouw handtekening. Vulde je het formulier digitaal in? Dan moest je het formulier eerst officieel ondertekenen met jouw DigiD voordat je op 'verzenden' kon klikken.

Lees ook
Wat je moet weten over de eenmanszaak

Bijgewerkt op: 25-01-2021

Wat vind je van dit artikel?

Fijn dat je dit interessant vond. Wekelijks ondernemerstips ontvangen?

Lees meer

VAR verklaring / Wet DBA

Vroeger werkte je als zzp'er vaak op basis van een VAR-verklaring. Met een geldige VAR toonde je aan dat er geen sprake was van een vaste dienstbetrekking tussen jou en de opdrachtgever.

Opvolger VAR - wet DBA - is van de baan

Omdat dit in de praktijk voor de Belastingdienst moeilijk te controleren bleek, werd op 1 mei 2016 een nieuw systeem van modelovereenkomsten ingevoerd. De wetswijziging veroorzaakte veel onzekerheid bij zzp'ers én opdrachtgevers over de mogelijk nadelige financiële gevolgen.

Rutte 3 introduceerde plan opdrachtgeversverklaring 

Het kabinet Rutte 3 wilde niet verder met de wet DBA. Wel wilden ze op een andere manier schijnzelfstandigheid voorkomen: ‘Het is belangrijk dat zzp-ers om de juiste redenen kiezen voor het zzp-schap en er niet eigenlijk sprake is van een arbeidsrelatie.’ 

Zo mag er bijvoorbeeld bij zzp’ers geen sprake zijn van een ‘gezagsverhouding’. De wet DBA van Rutte 2 strandde onder andere op dit punt, want hoe beoordeel je dat? Het bleek voor opdrachtgevers te ingewikkeld om dit in de modelovereenkomst goed en logisch vast te leggen. 

Zzp’er of arbeidsrelatie: meer meetbare criteria

Het kabinet wil meer duidelijkheid scheppen over wanneer je echt zzp'er bent of wanneer het een verkapt dienstverband is. Is je uurtarief bijvoorbeeld heel laag? Dan gaat de belastingdienst ervan uit dat je eigenlijk een contract zou moeten krijgen.

Webmodule opdrachtgeversverklaring

Met een online ‘opdrachtgeversklaring’ kan een opdrachtgever straks invullen wat voor type arbeidsrelatie er is met een zzp’er. Dit moet eenvoudiger zijn dan het bij de VAR en modelovereenkomst (wet DBA) was.

Inmiddels is de overheid aan het testen met deze webmodule om te onderzoeken of deze werkbaar is. 

Created with Sketch.

Gratis tips voor ondernemers ontvangen?

Dat kan met de wekelijkse nieuwsbrief van IkGaStarten. Meld je gratis aan en start nóg sterker!
 

Ja ik wil die tips >

Created with Sketch.

Zakelijke rekening eerste 6 maanden gratis

Start nóg sterker in 2021 met een zakelijke rekening en krijg meer grip op je geldzaken.

 

Je zakelijke rekening is de eerste 6 maanden gratis inclusief pinpas, internetbankieren en een bedrijfsaansprakelijkheidsverzekering. 

 

Bekijk je voordeel

 

Meld je aan

Haal alles uit de Startversterker. Bewaar artikelen, notities en checklists. Werk aan een ijzersterke start. In je eigen tempo, waar en wanneer jij wil.