rechtsvorm

Rechtsvormen: welke vorm past bij jou?

Iedereen die een bedrijf start, moet tijdens de inschrijving bij de Kamer van Koophandel (KvK) een rechtsvorm kiezen. Deze keuze heeft onder andere gevolgen voor de belastingverplichtingen en aansprakelijkheid. Veruit de meeste starters kiezen voor een eenmanszaak, maar er zijn nog acht andere varianten die wellicht beter bij jouw onderneming passen. Rechtsvormen: welke vorm past bij jou?

1. De eenmanszaak

Bij een eenmanszaak, de naam zegt het eigenlijk al een beetje, is er sprake van één eigenaar. Sommige starters denken dat het voor eenpitters niet mogelijk is om personeel aan te nemen, maar dat is een bekende misvatting. Er kunnen wel degelijk meerdere mensen werkzaam zijn in uw onderneming, zolang er maar sprake blijft van één eigenaar. Houd wel rekening met het feit dat je als werkgever moet voldoen aan extra verplichtingen, waaronder het betalen van loonheffingen.

De eenmanszaak als rechtsvorm is mede zo populair bij starters omdat hiervoor geen verregaande oprichtingseisen gelden. Het enige wat je hiervoor officieel hoeft te doen, is naar de Kamer van Koophandel gaan om jouw bedrijf in te schrijven in het Handelsregister.

Nadat je het persoonlijke KvK-nummer hebt ontvangen, geeft de KvK jouw gegevens automatisch door aan de Belastingdienst, zodat je zo snel mogelijk aan de slag kunt als ondernemer.
-> Lees meer over het starten van een eenmansbedrijf

2. De vennootschap onder firma

Loop je rond met het idee om samen met een of meerdere andere ondernemers een onderneming te beginnen? Dan is de vennootschap onder firma, ook wel bekend onder de afkorting vof, vaak de meest voor de hand liggende keuze.

Bij deze rechtsvorm doe je veel samen met de andere partners. Zo is het de bedoeling dat iedere vennoot iets inbrengt in de startup. Waarschijnlijk denk je dan in eerste instantie aan een geldbedrag, maar het kan hierbij evengoed gaan om een specifiek aantal arbeidsuren of het leveren van professionele apparaten die straks van pas komt op kantoor.

Ook goed om te weten: voor het starten van een vennootschap onder firma heb je geen minimumkapitaal nodig. Mede daardoor is deze rechtsvorm populair bij starters. Een ander voordeel is dat vennoten er niet snel alleen voor staan en elkaars expertise kunnen inzetten bij de bedrijfsvoering.

Een nadeel kan zijn dat jij en jouw zakenpartners hoofdelijk aansprakelijk zijn voor eventuele schulden die jullie maken. Dat kan in sommige gevallen ertoe leiden dat schuldeisers aanspraak maken op jouw privé-vermogen (en dat van de overige vennoten). Er zijn nogal wat overeenkomsten met de eenmanszaak, maar het grote verschil is dat er bij een vof altijd sprake moet zijn van meerdere eigenaren.
-> Lees allles over het oprichten van een vof

3. De commanditaire vennootschap

De commanditaire vennootschap (cv), een rechtsvorm waarbij sprake moet zijn van een samenwerkingsverband tussen twee of meer personen, heeft op het eerste gezicht veel gemeen met de hierboven beschreven vof. Er is echter één groot verschil: bij een cv is er ook sprake van zogenoemde commanditaire vennoten. Dat zijn stille partners; oftewel: geldschieters die verder niet op dagelijks niveau actief betrokken willen zijn bij de bedrijfsvoering.

Als oprichter zul je één van de gecommanditeerde vennoten zijn en fungeren als het gezicht van de organisatie. Mocht jouw bedrijf failliet gaan, ben jij financieel gezien aansprakelijk voor de gevolgen. De stille vennoot raakt dan in principe alleen zijn investering kwijt.

Deze rechtsvorm kan relevant zijn voor mensen die samen een vof willen oprichten, maar zelf (nog) over te weinig kapitaal beschikken. De oprichtingseisen zijn relatief simpel; het bedrijf moet uiteraard worden ingeschreven in het Handelsregister van de KvK. Een vennootschapscontract is niet nodig.

Het is echter wel raadzaam om de gemaakte afspraken tussen de beherende en stille vennoten wel concreet op papier te zetten, zodat hierover later juridisch gezien nooit onduidelijkheid kan bestaan.
-> Kom hier meer te weten over de commanditaire vennootschap

4. De maatschap

Een maatschap is bij uitstek geschikt voor professionals die hun beroep samen met anderen als zelfstandig ondernemer willen uitvoeren. Bij deze rechtsvorm, die vooral populair is onder artsen, juristen en architecten, voer je jouw beroep samen met de partners - de zogeheten maten - uit onder een gemeenschappelijke naam.

Bij een maatschap brengt iedere deelnemer iets in. Dit kan een geldbedrag zijn, maar ook goederen of arbeidsuren. Het uiteindelijke voordeel wordt vervolgens verdeeld onder de maten.

Houd er rekening mee dat iedere maat straks aansprakelijk zal zijn voor gelijke delen. Ten tijd van de oprichting hoef je niet per se een officiële akte op te stellen. Desalniettemin is het verstandig om onderling wel duidelijke afspraken te maken en deze vast te laten leggen bij de notaris. Zo verklein je het risico dat er in de toekomst frictie kan ontstaan tussen een of meerdere leden uit de maatschap.
-> Meer informatie over het starten van een maatschap

5. De besloten vennootschap

De besloten vennootschap (bv) is een veelgebruikte rechtspersoon, waarbij het kapitaal in niet overdraagbare aandelen is verdeeld en de risico's van hoofdelijke aansprakelijkheid worden beperkt.

Of liever gezegd: in veel gevallen ben niet jij, maar is de bv aansprakelijk voor eventuele schulden die in naam van het bedrijf zijn gemaakt. Jij bent als bestuurder in dienst van de bv en handelt uit haar naam. Een bv oprichten kan alleen, maar het is uiteraard ook mogelijk om dit met meerdere personen te doen.

Er gelden wel strengere oprichtingseisen voor een bv. Zo moet je in het bezit zijn van een notariële akte met daarin een vermelding van de statuten, die door een notaris moeten worden gecontroleerd. De bv moet verder ieder jaar jaarstukken opstellen en deze deponeren bij de KvK. Welke gegevens je moet doorgeven, hangt onder meer af van de omvang van je bedrijf.

Voorheen was er voor het oprichten van een bv nog een startkapitaal van achttienduizend euro nodig, maar dit is sinds de introductie van de flex-bv niet meer noodzakelijk. Theoretisch gezien zou je nu met slechts één eurocent een bv kunnen oprichten.

-> Lees meer: de besloten vennootschap: wanneer relevant voor starters?

6. De naamloze vennootschap

andres

Succesvolle administratie

Je zakelijke én privé-administratie op orde houden? Open dan een zakelijke rekening en bankier het eerste jaar gratis.

Meer weten

Een naamloze vennootschap (nv) heeft qua de kapitaalverdeling in aandelen op het eerste gezicht het een en ander gemeen met de besloten vennootschap.

Het grote verschil zit hem in het feit dat de aandelen van een nv juist wél overdraagbaar zijn.

De oprichtingseisen zijn grotendeels vergelijkbaar met die van een bv, al moet je hier rekening houden met een minimumkapitaal van 45.000 euro.

Namens de naamloze vennootschap moeten jaarstukken worden opgesteld en ingeleverd bij de KvK.

De wijze waarop dit moet gebeuren, hangt af van de grootte en omvang van het bedrijf.
-> Meer informatie over de naamloze vennootschap

7. De vereniging

Het belangrijkste uitgangspunt van de vereniging als rechtsvorm is dat jouw organisatie een specifiek doel moet nastreven. Denk daarbij aan de goede sportieve prestaties van een lokale sportclub of het namens een muziekvereniging te organiseren concert.

Een vereniging kan klein of groot zijn - de ANWB is bijvoorbeeld ook een vereniging - maar je moet met minimaal twee personen zijn om een vereniging te kunnen opzetten. Daarnaast moet de ledenvergadering, waarbij alle leden één stem hebben, beschikken over de hoogste macht en deze bijeenkomst gebruiken om nieuwe bestuursleden officieel te benoemen.

Winst maken is niet verboden, mits deze extra opbrengsten ten goede komen aan het doel van de vereniging. De gemaakte winst uitkeren aan leden is dus niet toegestaan. Alle verenigingen hebben rechtspersoonlijkheid, maar er wordt wel onderscheid gemaakt tussen verenigingen met beperkte rechtsbevoegdheid en verenigingen met volledige rechtsbevoegdheid.
-> Lees meer over het oprichten van een vereniging

8. De coöperatie

De coöperatie, voluit coöperatie en onderlinge waarborgmaatschappij genaamd, is een rechtspersoon die de laatste jaren met name onder ZZP'ers aan een opmars bezig is. Kort gezegd is het een soort vereniging die een of meerdere overeenkomsten aangaat met (en voor) haar leden. De meest voorkomende coöperaties zijn de bedrijfscoöperatie en de ondernemerscoöperatie:

  • Bedrijfscoöperatie: deze coöperaties behartigen bepaalde zakelijke belangen van hun leden. Daarbij kun je denken aan het inkopen van producten of diensten en het opzetten van reclamecampagnes.
  • Ondernemerscoöperatie: bij deze coöperatie werken alle deelnemende leden zelfstandig samen. Dit doen zij door voor een bepaald project (bijvoorbeeld een aanbesteding van de overheid) hun krachten te bundelen, zodat zij zo een grotere kans hebben om de klus binnen te halen dan wanneer zij alleen zouden handelen. Deze vorm is daardoor prima geschikt voor ZZP'ers.

-> Lees meer over het starten van een coöperatie

9. De stichting

In vergelijking met de hierboven omschreven rechtsvormen is de stichting eigenlijk altijd een beetje vreemde eend in de bijt geweest. Bij deze rechtsvorm voert namelijk niet het maken van winst, maar het bereiken van bepaald sociaal, maatschappelijk of ideëel doel de boventoon.

Het is natuurlijk mooi als de stichting winst maakt, maar deze opbrengsten moeten wel ten goede komen aan de gestelde doelen. Een stichting wordt opgezet door een of meerdere personen (natuurlijk of rechtspersoon), heeft geen leden en wordt opgericht bij notariële akte of testament. In deze akte worden de statuten vermeld, waarin onder meer wordt ingegaan op:

  • de naam van de stichting, met het woord 'stichting' als deel van de naam;
  • het doel van de stichting;
  • hoe bestuurders benoemd en ontslagen worden;
  • de vestigingsplaats van de stichting;
  • waar het geld naartoe gaat als de stichting wordt opgeheven [Bron: KvK]
     

Afgezien van een bezoek aan de notaris moet je ook langsgaan bij de Kamer van Koophandel om de stichting in te schrijven bij het Handelsregister. Afhankelijk van de stichting en of je hiermee een onderneming drijft, kan het zijn dat je straks voor het bedrijf ook aangifte voor de vennootschapsbelasting moet doen.

Daarnaast kun je verplicht worden gesteld voor het afdragen van btw, hoewel de hoogte vaak afhangt van jouw persoonlijke situatie. Je kunt hiervoor daarom het beste zelf even een belastingadviseur raadplegen of contact opnemen met de Belastingdienst.
-> Alles over het opzetten van een stichting

Lees ook

Een bedrijf starten: waar begin je?
6 rechtsvormen voor ZZP'ers
Checklist: eenmanszaak starten
6 vragen en antwoorden over de directeur-grootaandeelhouder (dga)

Bijgewerkt op: 05-11-2015 Gepubliceerd op:
28-01-2014

Rechtsvorm

Een van de eerste dingen die je doet als je een bedrijf wilt starten, is nadenken over een geschikte ondernemingsvorm. Er zijn in Nederland verschillende rechtsvormen die op jou van toepassing kunnen zijn. De meeste startende ondernemers kiezen voor een eenmanszaak, maar misschien past een andere ondernemingsvorm wel beter bij jouw bedrijf. Op deze pagina's lichten we de verschillende rechtsvormen uitgebreid toe:


Een concreet overzicht van alle ondernemingsvormen vind je in het artikel Rechtsvormen: welke handelsvorm past bij jou? En kijk ook eens naar dit handige overzicht van de Kamer van Koophandel (PDF-bestand).

Nieuwsbrief

Meld je aan voor onze wekelijkse nieuwsbrief met handige tips.

Hoe ontvang ik geld?

Welke betaalmethoden zijn relevant voor jou?

Van pinnen tot iDeal en contactloos betalen: als ondernemer kun je op meerdere manieren je klanten laten betalen. Welke methode kies jij?

Bekijk de betaalmethoden

Hoe zijn andere ondernemers gestart?

Startersverhaal Kromkommer

In de rubriek Startersverhalen vertellen succesvolle ondernemers over de start van hun bedrijf. Hoe hebben zij het aangepakt?

Lees hun verhalen

Wat is IkGaStarten?

IkGaStarten is een online initiatief van de Rabobank, de bank voor startend Nederland. Bedoeld voor startende ondernemers én voor mensen die nu nog in loondienst zijn, maar overwegen om ook de sprong te wagen. Iedere dag plaatsen wij hier nuttige informatie en tips die het leven van de ondernemer makkelijker en leuker maken.

Zakelijke rekening nodig?
X
Startersvoordeel

Wist je dat je bij de Rabobank het eerste jaar zonder kosten bankiert? Bespaar tot 70 euro per maand.

sluiten

Ondernemingsplan maken?

Ontvang gratis de PDF ‘Ondernemingsplan: de basis in 10 stappen’. Wij hebben het volgende voor je op een rij gezet:

  • Hoe maak je in 10 stappen een businessplan?
  • Uit welke onderdelen bestaat een financieel plan?
  • Welke handige tools kun je hierbij gebruiken?
     

Stuur mij de PDF

Je ontvangt de PDF binnen 5 minuten en kosteloos in je mailbox.