Een bedrijfsovername in 6 stappen

Een bedrijfsovername in 6 stappen

Wil jij een bedrijf overnemen als starter? Je moet er wel voor investeren, maar je krijgt er per direct allerlei voordelen, zoals naamsbekendheid en een klantenbestand voor terug. In dit artikel leggen we uit welke zaken je moet regelen als je een bestaand bedrijf gaat overnemen.

Startersdie een bedrijf overnemen hebben gemiddeld meer kans op succes dan ondernemers die een bedrijf starten. Waarom? Dat ligt voor de hand: je kunt gebruik maken van het klantenbestand, profiteren van de naamsbekendheid, weet vanaf het begin wat de kosten zijn en haalt direct inkomsten uit de onderneming.

Je kunt de winstgevendheid van de onderneming dus behoorlijk goed inschatten. De drempel om een bedrijf over te nemen is alleen een stuk hoger dan een bedrijf starten: je hebt bijna altijd externe financiering nodig. 

1. De voorbereiding

Of je nu een nieuw bedrijf start of een bestaand bedrijf overneemt, het succes valt of staat grotendeels met de voorbereiding. Als je een bedrijf wilt kopen, begin je met het oriënteren op ondernemingen die in aanmerking komen voor een overname. Kijk goed naar de kansen en gevaren in de markt.

Daarnaast moet je eerst ook goed in de spiegel kijken. Wees eerlijk naar jezelf. Wellicht werk je al jaren in loondienst en is het je grote droom om een bedrijf te beginnen. Maar ondernemen is een vak apart. Een succesvolle manager is bijvoorbeeld niet automatisch ook een succesvolle ondernemer.

Als bedrijfseigenaar ben je straks voor alles verantwoordelijk: personeelszaken, maar ook inkoop, verkoop en relatiebeheer. Je moet goed knopen kunnen doorhakken over bijvoorbeeld productinnovaties of mensen ontslaan bij bezuinigingen.

2. Vormen van bedrijfsovername

Familiebedrijf

Als je het bedrijf van je ouders of een andere familielid wilt overnemen, ligt het gevaar op de loer dat je privé en zakelijk niet gescheiden weet te houden. Op persoonlijke basis onderhandelen met familie is ingewikkeld, omdat iedereen andere verwachtingen heeft en er al snel informele zaken bijgehaald worden. Als je het zakelijk houdt, weet iedereen waar hij aan toe is.

Leg daarom alle afspraken, ook al zijn het onderhandelingen binnen een hechte familie, vast in een juridisch contract. Het laatste wat je wilt is ruzie over eerder gemaakte (informele) toezeggingen. Je zal niet de eerste familie zijn die uit elkaar valt over financieel gedoe - denk aan ruzies bij een erfenis. 

Advertorial bedrijfsovername

Een bedrijf overnemen

Bij een bedrijfsovername komt meer kijken dan je misschien denkt. De Rabobank helpt je graag op weg. Zo kunnen onze adviseurs meer vertellen over hoe je jouw overname kunt financieren. 

Meer weten?

Daarnaast bestaat het gevaar dat je denkt het bedrijf al door en door te kennen. Je werkt wellicht al jaren bij je oom in de zaak, maar dat wil niet zeggen dat je ook echt van álle (financiële) ins and outs op de hoogte bent. Beoordeel het bedrijf zoals je dat bij andere organisaties ook zou doen: objectief. 

Management Buy Out

Bij een management buy-out (mbo) wordt een bedrijf overgenomen door iemand die al in de onderneming werkt. Je bent bijvoorbeeld erg ambitieus, maar ziet geen groeimogelijkheden meer. Of je denkt het gewoon beter te kunnen dan jouw werkgever. In principe is dit dan een uitgelezen kans om eigenaar te worden van een bedrijf dat je al enigszins kent.

Onderhandel net als bij een overname van een familiebedrijf niet zelf met de eigenaar; voorkom dat het persoonlijk wordt, houd het zakelijk. Schakel daarom altijd een externe adviseur in. Deze is niet bevooroordeeld en kan scherp onderhandelen. Natuurlijk gun je je baas een goede deal, maar het is belangrijk dat je er zelf financieel ook goed uitkomt.

Management Buy In

Als je een bedrijf wilt kopen dat je nog niet goed kent, hebben we het over een management buy-in (mbi). In een dergelijke situatie stoppen de huidige bedrijfseigenaren vaak op pensioengerechtigde leeftijd en is er geen sprake van een directe opvolger. Deze ondernemingen worden nogal eens te koop aangeboden tegen een aantrekkelijke prijs. Het pensioen is nabij en de zaak dient snel verkocht te worden.

Dat zijn mooie kansen voor startende ondernemers, zeker nu de vergrijzing toeneemt en er een grote groep werkenden (binnenkort) met pensioen gaat. Denk aan een jonge tandarts die de praktijk van een oudere tandarts kan overnemen, inclusief inventaris én klanten.

3. Kennismakingsgesprek met de eigenaar

Als je een bedrijf hebt geselecteerd om over te nemen is het tijd voor de voorbereiding op het kennismakingsgesprek. Je oriënteert je eerst door informatie te verzamelen. Dat wil zeggen: je bestudeert de website, social media, maar ook publicaties, branche-informatie en natuurlijk cijfers over de omzet, verkoop en de producten. Vervolgens ga je goed beslagen ten ijs bij de huidige eigenaar op bezoek om de vervolgvragen te stellen. 

Je wilt een beeld van de eigenaar krijgen en ook hij zal de nodige vragen hebben. Hij gaat tenslotte zijn ‘kindje’ verkopen. Houd er dan ook rekening mee dat de eigenaar op sommige vragen emotioneel kan reageren. Vertel daarom bijvoorbeeld niet wat voor wilde plannen je allemaal hebt en wat je allemaal beter gaat doen. Je kunt best enige kanttekeningen hebben, maar geef de huidige eigenaar geen slecht gevoel over zijn gevoerde beleid.

4. Ondernemingsplan schrijven

Om de winstgevendheid van het over te nemen bedrijf nog beter in te kunnen schatten is het cruciaal om een ondernemingsplan op te stellen. Dit plan geeft meer inzicht in de haalbaarheid en het bedrijfsperspectief op de lange termijn. Voor banken of andere investeerders is een bedrijfsplan een doorslaggevende factor bij het verstrekken van financieringen - zeker bij een grote investering als het overnemen van een (familie)bedrijf.

Een bedrijfsplan is een leidraad om jezelf, de markt en het bedrijf goed in kaart te brengen. Vergeet vooral niet om ook jouw persoonlijke kwaliteiten te omschrijven, maar ga ook in op de zwakke kanten. Doe een SWOT-analyse op zowel zakelijk als persoonlijk vlak, het legt alle knelpunten bloot en zorgt ervoor dat je zo goed mogelijk voorbereid het avontuur aangaat.

5. Juridische zaken

Voordat je stappen gaat ondernemen om de overname daadwerkelijk te realiseren, moet je de desbetreffende onderneming eerst volledig laten doorlichten - het zogenoemde due diligence onderzoek, ook wel bekend als het boekenonderzoek. Dit uitgebreide onderzoek doe je niet zelf, dat laat je uitvoeren door een accountant of bedrijfsjurist.

Hierbij kijk je niet alleen naar de actuele financiële situatie, maar onderzoek je het gehele plaatje. Dus niet alleen de jaarrekeningen, maar ook de bedrijfscultuur, bestaande klantenkring, toeleveranciers, de verkoopmotieven van de huidige eigenaar, het personeelsbestand en de staat van de bedrijfsmiddelen

Wanneer uit dit onderzoek onvoorziene zaken naar voren komen, mag je naar aanleiding van de onderzoeksresultaten wijzigingen aanbrengen in de eerder opgestelde intentieverklaring. Een due diligence-onderzoek is daarom een goede manier om laatste twijfels weg te nemen en geeft een bepaalde garantie dat je een gezond bedrijf overneemt.

6. Financiering

Het overnemen van een bedrijf vraagt doorgaans om een forse investering. Naast de kosten voor de overname betaal je in sommige gevallen (zoals bij de overname van een huisartsenpraktijk) namelijk ook nog goodwill.

Het vinden van goede financiering kan voor starters echter nog steeds lastig zijn, zeker als het om wat grotere kredieten gaat. Toch is er een aantal alternatieve financieringen voor startende ondernemers, waaronder crowdfunding en Qredits.

Bijgewerkt op: 21-08-2018

Wat vind je van dit artikel?

x6
x4

Fijn dat je dit interessant vond. Wekelijks ondernemerstips ontvangen?

Lees meer

Juridisch

Als startende ondernemer moet je ook een aantal belangrijke juridische zaken regelen. Denk alleen al aan het opstellen van algemene voorwaarden en inkoop- of samenwerkingscontracten. Op deze pagina's vertellen we welke juridische kwesties gangbaar zijn en hoe jij je als startende ondernemer hiertegen kunt beschermen.

  1. Stel goede algemene voorwaarden op
  2. Onderzoek de mogelijkheden van merkbescherming
  3. Weet hoe jij je kunt wapenen tegen wanbetalers

Nu populair: juridisch en ondernemen gaat hand in hand met het opstellen van contracten. Lees de tips in de checklist: hoe stel je een juridisch contract op?

Created with Sketch.

Gratis tips voor ondernemers ontvangen?

Dat kan met de wekelijkse nieuwsbrief van IkGaStarten. Meld je gratis aan en start nóg sterker!
 

Ja ik wil die tips >

Created with Sketch.

Ondernemingsplan maken?

Ontvang gratis de PDF ‘Ondernemingsplan: de basis in 10 stappen’. Wij hebben het volgende voor je op een rij gezet:

  • Hoe maak je in 10 stappen een businessplan?
  • Uit welke onderdelen bestaat een financieel plan?
  • Welke handige tools kun je hierbij gebruiken?

Stuur mij de PDF

Je ontvangt de PDF binnen 5 minuten kosteloos in je mailbox.

Created with Sketch.

Maak een ijzersterke start

Ga aan de slag met de Startversterker. Een gratis tool voor startende ondernemers. 
 

  • tests, must-do's, tips en expert-inzichten
  • in je eigen tempo, waar en wanneer jij wil
  • houd bij hoe sterk je van start gaat​

Naar de Startversterker >

Goed bezig: ruim 3.455 ondernemers zijn al sterker gestart

Meld je aan

Haal alles uit de Startversterker. Bewaar artikelen, notities en checklists. Werk aan een ijzersterke start. In je eigen tempo, waar en wanneer jij wil.