Een bedrijf overnemen - Zo pak je dat aan - home

Een bedrijf overnemen? Zo pak je dat verstandig aan

Als je een bedrijf start, wil dat nog niet automatisch zeggen dat je ook een onderneming moet oprichten. Een bedrijfsovername heeft zo zijn voordelen, omdat je dan vaak beter weet waar je aan begint, verzekerd bent van een zeker klantenbestand en kunt beschikken over gekwalificeerd personeel. Maar wat komt hier verder allemaal bij kijken? Dat lees je hier: een bedrijf overnemen? Zo pak je dat aan.

Volgens de Kamer van Koophandel worden er jaarlijks zo'n vijftienduizend bedrijven ter overname aangeboden. Dit zijn bijvoorbeeld praktijken van huisartsen of tandartsen die met pensioen gaan of een slager die zijn zaak overdraagt aan een personeelslid. 

Momenteel staan er ook veel familiebedrijven in de etalage, omdat er binnen de familie geen geschikte opvolger kan worden gevonden. De verwachting is dat dit percentage door de vergrijzing verder zal toenemen. Dat levert soms mooie buitenkansjes op voor startende ondernemers die wél interesse hebben in het te koop aangeboden bedrijf. Maar hoe pak je zo'n overname nou goed aan? 

De noodzaak van due diligence

Voordat je stappen gaat ondernemen om de overname daadwerkelijk te realiseren, moet je de desbetreffende onderneming eerst volledig laten doorlichten - het zogenoemde due diligence onderzoek. Hierbij kijk je niet alleen naar de actuele financiële situatie, maar onderzoek je het gehele plaatje. Denk daarbij aan de bedrijfscultuur, bestaande klantenkring, toeleveranciers, de verkoopmotieven van de huidige eigenaar, het personeelsbestand en de staat van de bedrijfsmiddelen. 

Ervan uitgaand dat je weet wat voor bedrijf je wilt overnemen (reclamebureau, fysiotherapeut, slagerij etc.) is het daarna tijd om alle specificaties voor jezelf op een rijtje te zetten. Gaat het in jouw geval om een familiebedrijf, de zaak van jouw baas waar je momenteel nog in loondienst bent (management buy-out) of een bedrijf van iemand die je nog niet kent (management buy-in)?

Familiebedrijf overnemen

Als je het bedrijf van je ouders of andere familieleden wilt gaan overnemen, ligt de valkuil op de loer dat je het wellicht wat moeilijk vindt om privé en zakelijk gescheiden te houden. Ten eerste bestaat het gevaar dat je denkt het bedrijf al door en door te kennen. 

Maar als je ergens al een paar jaar met plezier werkt, wil dat niet altijd zeggen dat je ook echt van álle (financiële) ins and outs op de hoogte bent. Beoordeel het bedrijf zoals je dat bij andere organisaties ook zou doen: objectief. Wees eerlijk naar jezelf: zijn er voldoende groeimogelijkheden of is het familiebedrijf eigenlijk al een paar jaar op sterven na dood? 

Daarnaast kan het gebeuren dat niet iedereen in jouw omgeving even blij is dat jij de zaak overneemt. Je zal niet de eerste familie zijn die uiteenvalt na gesteggel van jaloerse (aangetrouwde) familieleden. Overleg daarom voor de zekerheid ook altijd met broers en zussen die niet in het familiebedrijf werken en niets met de overname te maken hebben. 

Neem bijvoorbeeld een toekomstige erfenis. Misschien zijn er familieleden bij die vrezen dat deze nu aan hen voorbij zal gaan. Leg alle afspraken, ook al zijn het onderhandelingen binnen een hechte familie, wettelijk vast op papier. Het laatste waar je natuurlijk op zit te wachten, is ruzie over al dan niet eerder gemaakte (informele) afspraken. Een notaris inschakelen kan hierbij noodzakelijk zijn.

Management buy-out (mbo)

Bij een management buy-out (mbo) wordt een bedrijf overgenomen door iemand die al in de onderneming werkt. Denk aan een marketeer die in loondienst is en het reclamebureau van zijn baas overneemt. Je bent erg ambitieus, maar ziet geen groeimogelijkheden meer. Of je denkt het gewoon beter te kunnen dan jouw werkgever. 

In principe is dit dan een uitgelezen kans om eigenaar te worden van een bedrijf dat je al enigszins kent. Jouw baas wil in eerste instantie zijn pensioen veiligstellen door zijn bedrijf aan de hoogste bieder te verkopen, maar jij beschikt misschien al wel over de grootste gunfactor. Het is voor de huidige eigenaar immers een prettig idee dat je de organisatie al kent en de kwaliteit kan waarborgen. Uiteindelijk wil hij natuurlijk ook graag dat zijn ‘kindje’ goed terecht komt. 

Onderhandel liever niet zelf met de eigenaar; ook hier moet je het zakelijk houden. Je kunt jouw oude baas wel een extra zakcentje gunnen, maar als jij daardoor niet meer op vakantie kunt, snijd je jezelf daarmee in de vingers. Schakel daarom hiervoor altijd een externe adviseur in. Deze is niet bevooroordeeld en kan scherp onderhandelen, waarna jij als ‘good cop’ eventuele plooien kunt gladstrijken. En er zelf financieel het beste uitkomt. 

Houd verder rekening met het feit dat een succesvolle manager niet automatisch ook een succesvolle ondernemer is. Je kunt nog zo goed in je werk zijn, maar als nieuwbakken bedrijfseigenaar ben je plotseling voor veel meer zaken verantwoordelijk. Jij zult je nu vanaf nu ook moeten gaan verdiepen in personeelszaken, inkoop, verkoop, relatiebeheer, productontwikkeling etc. 

Management buy-in (mbi)

Als je een bedrijf wilt kopen dat je nog niet goed kent, hebben we het over een zogenoemde management buy-in (mbi). In een dergelijke situatie stoppen de huidige bedrijfseigenaren vaak op pensioengerechtigde leeftijd en is er geen sprake van een directe opvolger. Deze ondernemingen worden nogal eens te koop aangeboden tegen een aantrekkelijke prijs. Het pensioen is nabij en de zaak dient snel verkocht te worden.

Dat zijn mooie kansen voor startende ondernemers. Denk aan een jonge tandarts die de praktijk van een oudere tandarts kan overnemen, inclusief inventaris én klanten. Uit verschillende onderzoeken, onder andere van de Kamer van Koophandel, blijkt bovendien dat 96 procent van de ondernemers die een mbi doen na vijf jaar nog steeds actief zijn. Van de ‘gewone’ startende ondernemers is na vijf jaar nog de helft actief. 

De reden dat ondernemers die een bedrijf overnemen meer kans op succes hebben dan ondernemers die een nieuw bedrijf starten, ligt voor de hand: zij maken gebruik van het al aanwezige klantenbestand, profiteren van de naamsbekendheid, hebben ervaren personeel in dienst, halen direct inkomsten uit de onderneming en hebben alle kosten al berekend. 

Zo kun je de winstgevendheid van de onderneming vooraf dus beter inschatten. Cruciaal in dit geheel is het ondernemingsplan. Dit businessplan geeft meer inzicht in de haalbaarheid en het bedrijfsperspectief op de lange termijn. Voor banken of andere investeerders is een bedrijfsplan vaak een doorslaggevende factor bij het verstrekken van financieringen.

Een overname financieren

Het overnemen van een bedrijf vraagt doorgaans om een forse investering. Naast de kosten voor de overname betaal je in sommige gevallen (zoals bij de overname van een huisartsenpraktijk) namelijk ook nog goodwill. Het vinden van goede financiering kan voor starters echter nog steeds lastig zijn, zeker als het om wat grotere kredieten gaat. 

Meestal is er nog weinig eigen kapitaal beschikbaar en is ook de overwaarde van het huis niet toereikend. Toch is er een aantal alternatieve financieringen voor startende ondernemers. Hieronder zetten wij deze regelingen voor je op een rij.

Advertorial bedrijfsovername

Een bedrijf overnemen

Bij een bedrijfsovername komt meer kijken dan je misschien denkt. De Rabobank helpt je graag op weg. Zo kunnen onze adviseurs meer vertellen over hoe je jouw overname kunt financieren. 

Meer weten?

1. Qredits

Qredits verstrekt microkredieten tot vijftigduizend euro met een looptijd tussen de één en tien jaar. Daarnaast heeft Qredits als onderdeel van het stimuleringspakket van het Ministerie van Economische Zaken een extra financieringsproduct in de markt gezet: het MKB-krediet. Zowel startende als bestaande ondernemers die niet bij de bank terechtkunnen voor financiering, mogen een aanvraag voor een zakelijke lening indienen met een maximum van 250.000 euro

2. Stimuleringskapitaal

Het Rabobank Stimuleringskapitaal is richt zich op de startende, groeiende of innoverende ondernemer. Het Rabobank Stimuleringskapitaal onderscheidt zich op twee belangrijke punten van een reguliere banklening. Het is een achtergestelde lening die in de eerste vijf jaar aflossingsvrij kan worden gemaakt. Het gaat om een krediet van maximaal 500.000 euro dat maximaal vijftig procent van de (gevraagde uitbreiding van de) zakelijke financiering bedraagt. Deze regeling kan jou in de startfase dus net wat meer financiële ruimte geven.

3. Lening bij de oud-eigenaar

Bij een bedrijfsovername is het soms mogelijk dat de oud-eigenaar bereid is om een deel van de verkoopprijs te verdelen over een bepaalde periode. De betaling kan dan ook nog afhankelijk gesteld worden van toekomstige winsten die met het bedrijf zullen worden behaald. 

Lees ook

Een bedrijf overnemen in 4 stappen 
5 manieren om een bedrijf over te nemen 
De 9 bouwstenen van het Business Model Canvas
Geld lenen bij familie. Wat zijn de haken en ogen? 
Dit moet je regelen als je personeel gaat aannemen

Gepubliceerd op:
08-01-2015

Wat vind je van dit artikel?

x0
x2

Fijn dat je dit interessant vond. Wekelijks ondernemerstips ontvangen?

Lees meer

Investeren

Als startende ondernemer denk je wellicht niet meteen aan investeren, maar toch liggen er op dit gebied ook kansen voor starters. In de juiste markt investeren kan op den duur lucratief uitpakken; daarnaast zijn er diverse overheidsregelingen waarvan je als investeerder kunt profiteren. Het is wel belangrijk dat je weet hoe alles werkt. 

Zo moet je er als internationaal georiënteerde ondernemer rekening mee houden dat er in bepaalde landen andere regels gelden dan in Nederland. Chinezen doen bijvoorbeeld heel anders zaken dan Amerikanen, oftewel: optimaal investeren vergt maatwerk. Op deze pagina's vind je meer informatie over de mogelijkheden en kansen op het gebied van investeren.

Created with Sketch.

Ondernemingsplan maken?

Ontvang gratis de PDF ‘Ondernemingsplan: de basis in 10 stappen’. Wij hebben het volgende voor je op een rij gezet:

  • Hoe maak je in 10 stappen een businessplan?
  • Uit welke onderdelen bestaat een financieel plan?
  • Welke handige tools kun je hierbij gebruiken?
     

Stuur mij de PDF

Je ontvangt de PDF binnen 5 minuten en kosteloos in je mailbox.

Meld je aan

Haal alles uit de Startversterker. Bewaar artikelen, notities en checklists. Werk aan een ijzersterke start. In je eigen tempo, waar en wanneer jij wil.