marieke

4 varianten van de VAR-verklaring

Het kabinet wil vanaf 2021 de opdrachtgeversverklaring invoeren. Dit is een webmodule waarin opdrachtgevers de aard van een samenwerking met een zzp'er vastleggen.  Deze verklaring omtrent de arbeidsrelatie van zzp'ers met opdrachtgevers begon ooit met de VAR-verklaring, die vier varianten kende.

Let op:  De VAR is vervangen door de wet DBA en modelovereenkomsten. Dit bleek echter geen goed alternatief. Op 24-06-2019 is bekend gemaakt dat de wet DBA niet tot 2020, maar tot 2021 niet gehandhaafd wordt. Daarna hoopt de regering met een alternatief te komen: de webmodule. Lees er hier alles over.

VAR-aanvraag, hoe zat het ook alweer?

De vaststelling hoe de arbeidsrelatie tussen zzp'er en opdrachtgever was, werd in eerste instantie vastgelegd in de VAR-verklaring. Hoe zat het ook alweer en welke vier varianten waren er? 

Letterlijk betekent VAR: Verklaring arbeidsrelatie. Dit officiële document, uitgegeven door de Belastingdienst, verschafte duidelijkheid over de arbeidsrelatie die je met je opdrachtgever had.

Arbeidsrelatie

Een VAR-verklaring was niet verplicht, maar het gebeurde steeds vaker dat een nieuwe opdrachtgever vroeg zo'n verklaring te overleggen. Een VAR was met name relevant voor zelfstandige professionals die vaker (of gedurende een lange termijn) voor dezelfde opdrachtgever werkzaamheden uitvoerden.

Bij de VAR ging het met name om het feit of de Belastingdienst je als ondernemer zag. Bij het invullen van de aanvraag moest je door het aanvinken van vakjes diverse vragen beantwoorden over je beroep, de specifieke werkzaamheden en het aantal verwachte opdrachtgevers.

De fiscus bepaalde uiteindelijk of je belastingtechnisch gezien als ondernemer werd beschouwd.

1. De VAR-wuo (winst uit onderneming)

Ontving je een VAR-wuo van de Belastingdienst? Dan zag de fiscus je als een zelfstandig ondernemer. Opdrachtgevers mochten er dan van uitgaan dat zij geen loonbelasting en premies voor de werknemersverzekeringen hoefden in te houden. Je was in dit geval ook niet meer automatisch verzekerd voor werknemersverzekeringen.

Bij een VAR-wuo mocht je alleen die werkzaamheden uitvoeren waarvoor je de VAR-verklaring had gekregen (een stukadoor mocht dus niet als IT-consultant aan de slag gaan).  

Daarnaast mocht je dit de werkzaamheden alleen doen zolang de VAR geldig was. Die werd jaarlijks verstrekt. In eerste instantie moest je dat zelf aanvragen, later ging dat automatisch.

2. De VAR-dga (werkzaamheden voor een vennootschap)

Kreeg je een VAR waarin de Belastingsdienst de inkomsten aanmerkte als inkomsten uit werkzaamheden voor rekening en risico van je vennootschap, dan had je de zekerheid dat de opdrachtgever geen loonheffingen in hoefde te houden en af te dragen.

Op een VAR-dga waren dezelfde voorwaarden van toepassing als op een VAR-wuo. Je wasniet verplicht gebruik te maken van de VAR-dga, maar wanneer je dit wel deed, moest je er rekening mee houden dat je niet meer automatisch verzekerd was voor werknemersverzekeringen.

3. De VAR-row (resultaat uit overige werkzaamheden)

Als je er zelf van overtuigd was dat je ondernemer was, maar de Belastingdienst dit anders beoordeelde, kreeg je waarschijnlijk een VAR-row toegewezen.

Dit was vaak het geval bij freelancers die zo nu en dan voor verschillende opdrachtgevers actief zijn. De inkomsten werden bij een VAR-row door de fiscus dus niet als winst uit onderneming, maar ook niet als loon beschouwd. 

Wanneer je in aanmerking kwam voor een nieuwe opdracht, moest de opdrachtgever bepalen of er bij de specifieke werkzaamheden sprake was van een (fictief) dienstverband.

Alleen een VAR-row verschafte daarover onvoldoende duidelijkheid. Als er sprake van een dienstverband was, moest de opdrachtgever loonheffing en premies betalen.

De Belastingdienst kon achteraf constateren dat er toch sprake was van een dienstverband. In dat geval moest de opdrachtgever dus alsnog loonheffingen afdragen.

4. VAR-loon (grote kans op loon uit dienstverband)

Was de Belastingdienst van mening dat je de werkzaamheden (voor een groot deel) in dienstbetrekking verrichte? Dan kreeg je een VAR-loon toegestuurd. De fiscus letle bij de aanvraag onder meer op de verplichting tot het opvolgen van instructies, maar keek ook of je tijdens vakantie en ziekte werd doorbetaald en of je verplicht was om de werkzaamheden persoonlijk uit te voeren.

Een VAR-loon bood geen zekerheid aan opdrachtgevers. Zij moesten per opdracht bepalen of er sprake was van een (fictief) dienstverband en het betalen van loonheffing en premies noodzakelijk was.

Bij twijfel of er sprake was van een (fictieve) dienstbetrekking, kon de opdrachtgever de Belastingdienst om een uitspraak vragen.

Bijgewerkt op: 05-07-2020

Wat vind je van dit artikel?

x5
x4

Fijn dat je dit interessant vond. Wekelijks ondernemerstips ontvangen?

Lees meer

Als je in de WW zit en betaald werk wilt vinden, heb je twee opties: solliciteren naar een nieuwe baan of een bedrijf starten. Het UWV biedt onder meer de mogelijkheid om een bedrijf te starten met behoud van uitkering: zo start je vanuit de WW.

Starten vanuit de WW in 7 stappen
Starten vanuit de WW in 7 stappen

VAR verklaring / Wet DBA

Vroeger werkte je als zzp'er vaak op basis van een VAR-verklaring. Met een geldige VAR toonde je aan dat er geen sprake was van een vaste dienstbetrekking tussen jou en de opdrachtgever.

Opvolger VAR - wet DBA - lijkt van de baan

Omdat dit in de praktijk voor de Belastingdienst moeilijk te controleren bleek, werd op 1 mei 2016 een nieuw systeem van modelovereenkomsten ingevoerd. De wetswijziging veroorzaakte veel onzekerheid bij zzp'ers én opdrachtgevers over de mogelijk nadelige financiële gevolgen.

Rutte 3 wil opdrachtgeversverklaring 

Het kabinet Rutte 3 wil niet verder met de wet DBA. Wel willen ze op een andere manier schijnzelfstandigheid voorkomen: ‘Het is belangrijk dat zzp-ers om de juiste redenen kiezen voor het zzp-schap en er niet eigenlijk sprake is van een arbeidsrelatie.’ 

Zo mag er bijvoorbeeld bij zzp’ers geen sprake zijn van een ‘gezagsverhouding’. De wet DBA van Rutte 2 strandde onder andere op dit punt, want hoe beoordeel je dat. Het bleek voor oprachtgevers te ingewikkeld om dit in de modelovereenkomst goed en logisch vast te leggen. 

Zzp’er of arbeidsrelatie: meer meetbare criteria

Het kabinet wil meer duidelijkheid scheppen over wanneer je echt zzp'er bent of wanneer het een verkapt dienstverband is. Is je uurtarief bijvoorbeeld heel laag? Dan gaat de belastingdienst ervan uit dat je eigenlijk een contract zou moeten krijgen.

Opdrachtgeversverklaring

Met een online ‘opdrachtgeversklaring’ kan een opdrachtgever straks invullen wat voor type arbeidsrelatie er is met een zzp’er. Dit moet eenvoudiger zijn dan het bij de VAR en modelovereenkomst (wet DBA) was.

Minimumuurtarief

Een van de criteria wordt het uurtarief, als het aan Rutte 3 ligt. Het minimum uurtarief zal naar verwachting veel schijnzelfstandigheid oplossen, omdat die juist bij lage tarieven veel voorkomt. Denk aan schijnzelfstandigheid in de bouw of schoonmaak. 

Lees hier meer over de plannen tot 2021.

Created with Sketch.

Gratis tips voor ondernemers ontvangen?

Dat kan met de wekelijkse nieuwsbrief van IkGaStarten. Meld je gratis aan en start nóg sterker!
 

Ja ik wil die tips >

Created with Sketch.

Maak een ijzersterke start

Ga aan de slag met de Startversterker. Een gratis tool voor startende ondernemers. 
 

  • tests, must-do's, tips en expert-inzichten
  • in je eigen tempo, waar en wanneer jij wil
  • houd bij hoe sterk je van start gaat​

Naar de Startversterker >

Goed bezig: ruim 7.002 ondernemers zijn al sterker gestart

Meld je aan

Haal alles uit de Startversterker. Bewaar artikelen, notities en checklists. Werk aan een ijzersterke start. In je eigen tempo, waar en wanneer jij wil.